I SA/Rz 376/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-06-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie, pomimo posiadania znacznego majątku i zdolności do pozyskania funduszy?Ratio decidendi
Sąd może częściowo zwolnić osobę prawną od kosztów sądowych, nawet jeśli nie wykaże ona całkowitego braku środków, gdy jednorazowe uiszczenie wszystkich należności sądowych w wielu sprawach może zagrozić jej płynności finansowej. Jednakże, sama spłata zobowiązań cywilnoprawnych czy zakup towarów nie usprawiedliwia zwolnienia, a sąd powinien również brać pod uwagę możliwości pozyskania funduszy przez spółkę, takie jak podwyższenie kapitału zakładowego czy zaciągnięcie kredytu.Stan faktyczny
Firma Handlowa "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Skarżąca wykazała posiadanie znacznego majątku, środków na rachunkach bankowych, ale jednocześnie wskazała na wysokie koszty sądowe w wielu toczących się postępowaniach, których jednorazowe uiszczenie zagroziłoby jej płynności finansowej. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od wpisu od skargi w ½ części. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2012 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi Firmy Handlowej "A" Sp. z o.o., z siedzibą w O., na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2012 r., nr (...), w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w ½ części, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Zwracając się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2012 r. skarżąca złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych wynosi 205 037,14 zł, wysokość kapitału zakładowego 50 000 zł, a za poprzedni rok obrotowy spółka odnotowała stratę w wysokości 87 289,32 zł. Skarżąca zadeklarowała również, że dysponuje trzema rachunkami bankowymi, na których zgromadziła kwoty: 26 688,99 zł, 849,89 USD oraz 15 994,30 zł, według stanu na koniec miesiąca poprzedzającego wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Jako argument za zwolnieniem od kosztów sądowych skarżąca przytoczyła fakt, że przed złożeniem wniosku dokonała płatności zaległych faktur, w kwotach: 3 500 zł, 1 000 zł oraz 1 200 zł, pokryła także koszty utrzymania pracowników, na które złożyły się koszty wypłaty należnego im wynagrodzenia, w wysokości 4 400 zł, koszty składek na ubezpieczenia społeczne – 2 517 zł, a także należności podatkowe w wysokości 311 zł. Podniosła również, że w tym czasie wpłaciła, tytułem podatku od nieruchomości, kwotę 1 600 zł oraz dokonała zakupów paliwa za 16 000 zł.
Z treści wniosku wynika także, że skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisów od skarg, we wszystkich zainicjowanych przez nią postępowaniach sądowoadministracynych, przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie, których suma wynosi 26 602 zł. Uiszczenie tejże kwoty, w ocenie skarżącej, spowoduje utratę przez nią płynności finansowej, a co za tym idzie, zagrozi jej dalszemu istnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W odróżnieniu od osoby fizycznej, w przypadku wystąpienia o prawo pomocy przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, ustawodawca pozostawia decyzję o uwzględnieniu lub oddaleniu takiego wniosku uznaniu sądu, ograniczonemu jedynie wymogiem poszanowania przysługującego stronie prawa do sądu. Tak więc nawet wykazanie przez stronę wnioskującą o prawo pomocy spełnienia przesłanki jego uzyskania, w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania, nie gwarantuje jej pozytywnego załatwienia takiego wniosku.
Na podstawie złożonego przez skarżącą oświadczenia i załączonych do niego dokumentów nie sposób wywieść, że nie jest ona w stanie ponieść związanych ze sprawą kosztów sądowych w jakiejkolwiek części, gdyż dysponuje ona majątkiem, którego wartość przewyższa wielokrotnie wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie. Oprócz tego, w momencie składania wniosku, skarżąca dysponowała środkami, zgromadzonymi na rachunkach bankowych, wystarczającymi na pokrycie kosztów sądowych nie tylko w niniejszej sprawie, ale również w pozostałych sprawach, toczących się przed Sądem. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że fakt spłaty z tychże środków zobowiązań cywilnoprawnych spółki, jak również dokonania zakupu towarów, nie może usprawiedliwiać przyznania jej dofinansowania ze środków publicznych, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, jako że przedmiotowe zobowiązania nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnym, do których zaliczają się również koszty sądowe. Uwzględnienie wniosku skarżącej w całości oznaczałoby bowiem przerzucenie tychże kosztów na podatników w sytuacji, gdy podmiotem zobowiązanym do ich poniesienia jest przedsiębiorca – spółka z o.o., prowadząca zarobkową działalność gospodarczą.
Nie bez znaczenia jest tutaj także fakt, że skarżąca jako osoba prawna dysponuje możliwościami pozyskania środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów swojej działalności, chociażby poprzez podwyższenie kapitału zakładowego czy też zaciągnięcie na ten cel pożyczki lub kredytu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie zostały przez spółkę podjęte żadne starania mające na celu pozyskanie stosownych środków na sfinansowanie kosztów jej bieżącej działalności, z którą wiąże się konieczność dochodzenia swych praw na drodze sądowej. Badając zaś możliwości finansowe podmiotu występującego o prawo pomocy należy badać nie tylko jego aktualny stan majątkowy, ale także możliwości pozyskania funduszy na pokrycie kosztów jego działalności.
Niezależnie jednak od powyższego, mając na uwadze fakt, że skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisów we wszystkich zainicjonowanych przez nią sprawach sądowoadministracyjnych przed tut. Sądem, których suma przekracza kwotę 26 602 zł, należy stwierdzić, że uiszczenie jednorazowo wszystkich wpisów w pełnej wysokości może być trudne, z tego też względu zwolniono skarżącą od uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie w ½ części.
Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło