I SA/Rz 38/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku Z. M. o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2010 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia skarżącej zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodów za 2005 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2010 r. Z. M. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie ją od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2010 r., w przedmiocie ustalenia skarżącej zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodów za 2005 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem – J. M., natomiast ich majątek stanowi trzypokojowe mieszkanie o pow. 67,20 m 2 oraz samochód osobowy marki Mitsubishi Space Star 1,9 D, rok produkcji 2004, o wartości 14 000 zł. Wnioskodawczyni zadeklarowała również, że utrzymuje się z renty w wysokości ok. 600 zł brutto miesięcznie (460 zł netto) oraz świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł miesięcznie, natomiast jej mąż pobiera emeryturę w wysokości 1760 zł netto. W uzasadnieniu złożonego wniosku zaznaczyła ponadto, że od urodzenia jest inwalidą II grupy, wymagającą stałego leczenia. Jeżeli zaś chodzi o wysokość ponoszonych wydatków, ze złożonego oświadczenia wynika, że składa się na nie: czynsz w wysokości 470 zł miesięcznie, koszty mediów w wysokości 300 zł, paliwa w wysokości 300 zł oraz żywności, w wysokości 800 zł. Do tego dochodzą koszty lekarstw i pozostałe wydatki. Wnioskodawczyni wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających podawane przez nią okoliczności dostarczyła między innymi: potwierdzenia uiszczenia opłat za mieszkanie, media, kserokopię zeznania podatkowego, wydruk z konta bankowego. Co do zasady wszystkie te dokumenty potwierdzają prawdziwość przedstawionych przez nią informacji, chociaż wysokość renty pobieranej przez skarżącą jest nieco wyższa niż podana we wniosku, a wysokości ponoszonych wydatków nie są w pełni udokumentowane. Niezależnie od wyżej wymienionych dokumentów Z. M. oświadczyła także, że w ramach prowadzonego administracyjnego postępowania egzekucyjnego, z jej świadczenia rentowego potrącana jest kwota 120 zł miesięcznie, natomiast ze świadczenie jej męża zostało zajęte 630 zł miesięcznie, na poczet zaległości podatkowych. Na dowód tego przedłożyła zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego skarżącej oraz jej męża, kserokopie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia 17 grudnia 2010 r. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżąca w przedmiotowej sprawie – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca przewiduje więc możliwość zwolnienia strony postępowania z części kosztów, w zależności od jej możliwości finansowych. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei art. 245 § 4 P.p.s.a. stanowi, że częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że zakres częściowego przyznania prawa pomocy, uzależniony winien być od oceny możliwości finansowych konkretnego wnioskodawcy, znajdującego się w określonej sytuacji, a także szacowanej wysokości kosztów sądowych. Zakres ewentualnego prawa pomocy powinien więc odpowiadać relacji tych dwóch czynników. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się jedynie zwolnienia jej od kosztów sądowych, gdyż już wcześniej ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając jej sytuacje majątkową, w kontekście przesłanek wynikających z art. art. 246 § 1 pkt 2, należy stwierdzić, że nie jest ona zła, mając zwłaszcza na uwadze wysokość dochodów w jej gospodarstwie domowym, a także stan majątkowy. Przyznanie prawa pomocy, będącego formą dofinansowania ze środków publicznych winno mieć natomiast charakter wyjątkowy, znajdując zastosowanie w przypadkach szczególnych, zwłaszcza takich, w których wnioskodawca nie tylko nie posiada środków koniecznych na pokrycie kosztów postępowania, ale również pozbawiony jest możliwości ich pozyskania, chociażby poprzez zaciągnięcie pożyczki lub kredytu. Sytuacja taka nie zachodzi w przedmiotowej sprawie, jednakże mając na względzie rozpoczęcie egzekucji zaległości podatkowych skarżącej i jej męża, poprzez zajęcie pobieranych przez nich świadczeń, do łącznej kwoty 750 zł miesięcznie, począwszy od stycznia 2011 r. należy stwierdzić, że w tej sytuacji uiszczenie całego wpisu od skargi byłoby dla niej znacznym obciążeniem. Z tego też względu zwolniono skarżącą od wpisu ponad kwotę odpowiadającą wysokości minimalnego wpisu od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.