I SA/Rz 38/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 2 grudnia 2022 r., nr SKO.4140.270.2282.2022 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od lipca 2022 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi K. K. (dalej: strona/skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 2 grudnia 2022 r. nr: SKO.4140.270.2282.2022 (dalej: SKO, organ odwoławczy), którą, utrzymano w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 8 września 2022 r. nr GKiOś.6232.11.89.2022 w przedmiocie określenia stronie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I instancji ustalił, m.in. w oparciu o treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w U., że strona jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ł., oznaczonej jako działka ew. nr [...], na której usytuowany jest budynek mieszkalny nr [x], Nieruchomość ta zamieszkiwana jest także przez J. P. W decyzji Burmistrza [...] z dnia 27 stycznia 2022 r. określono stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od miesiąca stycznia 2017 r. Na mocy uchwały Rady Miejskiej w U. z dnia [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty ([...]), od dnia 1 lipca 2022 r. zmieniła się stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która od 1 lipca 2022 r. wynosi 29 zł. W związku z powyższym organ wezwał stronę do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu 12 lipca 2022 r. strona złożyła deklarację, w której stwierdzono braki formalne, tj. w części A deklaracji brak wskazania daty powstania obowiązku opłaty, w części E brak danych do obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz w części F nie wyliczono opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pomimo wezwań o dokonanie korekty deklaracji, strona nie dopełniła obowiązku prawidłowego złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W odpowiedzi na wezwania organu o uzupełnienie deklaracji strona oświadczyła, że nie posiada i nie wytwarza odpadów komunalnych w związku z brakiem pieniędzy na zakup towarów, po których powstają odpady. Podobnej treści pismo przedłożył także zamieszkujący w/w posesję J. P. Wobec powyższego organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1297 z późn. zm., dalej: ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach), w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zgodnie natomiast z ust. 4 pkt 1 ww. przepisu, w przypadku zmiany danych zamieszczanych w deklaracji lub zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do złożenia deklaracji są obowiązani właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, wobec których została wydana decyzja, o której mowa w ust. 1. Organ I instancji wskazał, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od miesiąca lipca 2022 r. ustalił na podstawie aktu prawa miejscowego, tj. Uchwały nr [...]. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania strony, opisaną na wstępie decyzją z dnia 2 grudnia utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium uznało za prawidłowe odwołanie się organu I instancji do treści art. 6o ust. 1, 2 i 4 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz Uchwały nr [...]. Uchwała ta przyjęła (w § 2 ust. 1) że, stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny, wynosi 29 zł za miesiąc. Z treści § 1 w/w Uchwały wynika, że wysokość opłaty od nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej w § 2. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z dniem 1 lipca 2022 r., tj. od dnia wejścia w/w uchwały w życie, nastąpiła zmiana stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w konsekwencji czego właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a których obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynikał z decyzji określającej tą opłatę, zobowiązani zostali do złożenia deklaracji. Jak zauważył organ odwoławczy, strona wprawdzie w dniu 12 lipca 2022 r. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, lecz deklaracja ta nie została wypełniona w sposób prawidłowy, gdyż strona nie wskazała daty powstania obowiązku opłaty (część A deklaracji), nie podała liczby osób zamieszkujących nieruchomość (część E deklaracji) oraz nie wskazała wysokości miesięcznej opłaty (część F deklaracji). Braków tych nie uzupełniła pomimo kierowanych doń wezwań, ograniczając się do stwierdzenia (w piśmie z dnia 8 sierpnia 2022 r.) do kwestionowania istnienia obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec braku ich wytwarzania. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania i wydania decyzji określającej wysokość opłaty, w oparciu o art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organ odwoławczy wyjaśnił, że błędne jest stanowisko strony, kwestionujące istnienie ciążącego na niej obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie budzi bowiem wątpliwości, że jest ona właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości Ł., oznaczonej jako działka ew. nr [...], na której usytuowany jest budynek mieszkalny nr [x], a jak podkreślił organ, obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi związany jest z faktem zamieszkiwania danej nieruchomości. Zgodnie z art. 6h pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, natomiast stosownie do art. 6i pkt 1 tej ustawy, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. SKO odwołując się do poglądów sądów administracyjnych podkreślił, że na potrzeby postępowania w przedmiocie określenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustawodawca zakłada, że na każdej zamieszkałej nieruchomości powstają takie odpady, co z kolei obliguje właścicieli takich nieruchomości do ponoszenia stosownych opłat z tego tytułu, a obowiązek ten nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych, jak również od tego, czy odpady są na nieruchomości wytwarzane, czy też nie. Właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia z niego właściciela samodzielne zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawodawca ustanowił domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. Jako nieistotne uznało więc SKO stanowisko strony zaprzeczające wytwarzaniu takich odpadów, skoro okolicznością inicjującą powstanie takiego obowiązku jest fakt zamieszkiwania nieruchomości, a doświadczenie życiowe i zasady logiki wskazują, ze z zamieszkiwaniem właśnie łączy się wytwarzanie odpadów komunalnych W ocenie SKO brak jest również podstaw do zakwestionowania stawek opłat zastosowanych przez organ w zaskarżonej decyzji. Przyjęta przez organ I instancji od lipca 2022r. wysokość opłaty w wysokości 58 zł miesięcznie wynika z § 2 ust. 1 Uchwały Nr [...] przy uwzględnieniu dwóch osób zamieszkujących przedmiotową nieruchomość, to jest strony oraz J. P. W osobistej skardze do tut. Sądu na opisaną wyżej decyzję SKO w Krośnie z dnia 2 grudnia 2022 r. strona zakwestionowała jej legalność. Podniosła, że określenie jej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest bezpodstawne, albowiem ani ona, ani osoba wspólnie z nią zamieszkująca, nie wytwarzają odpadów komunalnych, w związku z czym nie gospodarują odpadami komunalnymi i nie mają potrzeby ich segregowania. Podkreśliła także, że nie ma żadnych podstaw prawnych aby za niewykonywane usługi należało płacić. Zauważyła nadto, ze skoro organy nie uznały J. P. za stronę, to nie rozumie dlaczego ma także płacić za niego, skoro wspólnie zamieszkują nieruchomość. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przeprowadzona w zakreślonych wyżej granicach kontrola sądowa skarżonej decyzji nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Przedmiotem tej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja SKO w Krośnie, w przedmiocie określenia skarżącej jako właścicielce nieruchomości zamieszanej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stanowisko organów wynikające z zapadłych w sprawie decyzji w pełni znajduje uzasadnienie w treści ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Przepis art. 6c ust. 1 tej ustawy stanowi mianowicie, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Przepis ten nakłada zatem na gminę zadanie obligatoryjnego zorganizowania odbioru odpadów z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z art. 6h pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, natomiast stosownie do art. 6i pkt 1 tej ustawy, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Ustawa nakłada na właściciela nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy ( art. 6m ust.1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach) obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Taki obowiązek nakłada ustawa na właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w przypadku zmiany danych zamieszczanych w deklaracji lub zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6o ust. 4 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach). Tak więc jeżeli po wydaniu wobec właściciela nieruchomości decyzji, o której mowa w art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, następuje zmiana stawki opłaty w wyniku wydania stosownej uchwały w tym przedmiocie, to właściciel ten ma obowiązek złożyć deklarację, uwzględniającą tę zmianę. W sytuacji nie złożenia takiej deklaracji, organ określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosownie do treści art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Poprzednio określona wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi decyzją wydaną na podstawie art. 6o tej ustawy, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty (art. 6o ust. 2). Brak wypełnienia obowiązku złożenia deklaracji powoduje powstanie po stronie organu gminy uprawnienia do określenia wysokości tej opłaty na mocy decyzji administracyjnej. Skarżąca z tego obowiązku nie wywiązała się w pożądany sposób, bowiem złożona przez nią deklaracja zawierała braki, których nie uzupełniła pomimo stosownego wezwania do tego. Powyższe zachowanie skarżącej uprawniało organ I instancji do wydania decyzji określającej wysokość opłaty, w oparciu m.in. o postanowienia uchwały Rady Miejskiej w U. zmieniającej wysokość stawki opłaty. Mianowicie Uchwała nr [...] przyjęła że, wysokość opłaty od nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej w § 2 ( § 1 w/w Uchwały) oraz, że stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny, wynosi 29 zł za miesiąc ( § 2 ust. 1). Organy ustaliły także w sposób nie budzący wątpliwości i niekwestionowany w sprawie, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości Ł., oznaczonej jako działka ew. nr [...], na której usytuowany jest budynek mieszkalny nr 59 i że nieruchomość tę, zamieszkuje wspólnie z J. P. W świetle powyższego stwierdzić przychodzi, że organy w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęły obowiązek skarżącej do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i określiły jej wysokość zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz miejscowego. Odnosząc się raz jeszcze do podstawowego zarzutu skargi - braku powstawania na zamieszkałej przez skarżącą nieruchomości odpadów komunalnych, wymaga podkreślenia, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca, w art. 6i ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, ustanowił domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jak podkreśla się w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, także w tym cytowanym w uzasadnieniu skarżonej decyzji, jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. Podmioty, tak jak skarżąca, zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty poprzez jej obniżenie czy odstąpienie od jej pobrania. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. W niniejszej sprawie nie miało więc znaczenia twierdzenie skarżącej, że nie wytwarza ona żadnych odpadów, co samo w sobie jest mało prawdopodobne. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości zamieszkałej nie jest w żaden sposób uzależniona od ilości wygenerowanych odpadów, a właściciel nieruchomości zamieszkałej zobowiązany jest do jej comiesięcznego uiszczania ze względu tylko na sam fakt jej zamieszkiwania. W świetle obowiązującej zaś Uchwały Rady Miejskiej w U. nr [...] wysokość tej opłaty obciążająca właściciela nieruchomości uzależniona jest od ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość. Mając to wszystko na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a..