I SA/Rz 380/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-06-16

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek jest zgodna z prawem, jeśli strona cofnęła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale organ kontynuował postępowanie w zakresie zmodyfikowanego żądania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo pewnych wątpliwości interpretacyjnych co do treści zaskarżonej decyzji, postępowanie było prowadzone prawidłowo. Organ umorzył postępowanie w części, w której strona cofnęła wniosek, a jednocześnie rozpoznał zmodyfikowane żądania strony dotyczące umorzenia odsetek i rozłożenia należności głównej na raty w odrębnych postępowaniach, co było zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, który został odrzucony. Następnie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, modyfikując żądanie do umorzenia odsetek i rozłożenia należności głównej na raty. W kolejnym piśmie cofnął wniosek o ponowne rozpatrzenie, podtrzymując jedynie żądanie umorzenia odsetek i rozłożenia na raty. Organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie zaufania obywatela. Organ wyjaśnił, że pismo skarżącego zostało potraktowane jako nowy wniosek o rozłożenie na raty i umorzenie odsetek, które zostały rozpatrzone odrębnie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Piotr Popek / spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016r. nr [...]o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku K.M. z dnia 16 lutego 2016r. o ponowne rozpoznanie jego wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Z akt sprawy wynika, że wniosek o umorzenie ciążących na zobowiązanym należności z tytułu nieopłaconych składek załatwiony został odmownie decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]stycznia 2016r. nr [...]. Wnioskodawca, pismem z dnia 16 lutego 2016r., wniósł o ponowne rozpoznanie tej sprawy, podkreślając w uzasadnieniu wniosku, że jeżeli niemożliwe jest umorzenie zaległości z tytułu składek, oczekuje on chociaż umorzenia samych odsetek. Pismem z dnia 11 marca 2016r. wnioskodawca wyraźnie cofnął wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, podkreślając że jego intencją było jedynie ubieganie się o umorzenie odsetek oraz rozłożenie należności głównej na raty i jako taki wniosek ten w dalszym ciągu podtrzymuje. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2016r., w skardze na którą wnioskodawca zarzucił organowi prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywatela do organów państwa oraz wskazał na szereg okoliczności dotyczących sposobu powstania zaległości. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że pomimo umorzenia postępowania, pismo podatnika z dnia 11 marca 2016r. zostało potraktowane jako nowy wniosek o rozłożenie na raty zaległości istniejących, w której to sprawie wszczęte zostało odrębne postępowanie, zakończone zgodą organu na zaproponowany przez wnioskodawcę sposób spłaty zobowiązania w ratach – o czym poinformowano stronę w dniu 21 kwietnia 2016r., a niezależnie od tego Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał ponownie wniosek w części dotyczącej żądania umorzenia zaległości z tytułu odsetek od nieopłaconych składek – odmawiając zobowiązanemu ich umorzenia decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kompetencją sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., określanej dalej jako p.p.s.a.), której art. 134 § 1 wskazuje, że sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze, ani też powołaną podstawą prawną. W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a., zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu jedynie w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę tak zakreślone granice zaskarżenia należy stwierdzić, iż skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera błędów uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Pierwotną intencją strony składającej wniosek o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, było uzyskanie umorzenia zarówno należności głównej jak i odsetek za zwłokę od tej zaległości. Wniosek ten został rozpatrzony w całości, a decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. organ odmówił wnioskowanego umorzenia. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, strona zmodyfikowała swoje stanowisko oraz żądanie. Jak dowodzi lektura akt sprawy Skarżący działał z rozmysłem, bo kontaktował się z organem, żeby wyjaśnić swoje oczekiwania (vide notatka służbowa z 1 marca 2016 r.). W następstwie w sposób wyraźny, na piśmie cofnął wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, a pismo z dnia 16 lutego 2016 r. zidentyfikował jako ponowny wniosek określający zmodyfikowane żądanie dotyczące umorzenia zaległości z tytułu odsetek, a także rozłożenia na raty obowiązku spłaty istniejących zaległości. W tej sytuacji organ, na mocy art. 105 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 23), zobowiązany był umorzyć toczące się postępowanie w zakresie w jakim zwróciła się o to strona - procedowanie bowiem w kwestiach, co do których wniosek został cofnięty, stało się bezprzedmiotowe. Tymczasem sama treść zaskarżonej decyzji z dnia 11 marca 2016r. może powodować pewne wątpliwości interpretacyjne dla Skarżącego. Stanowi ona bowiem o umorzeniu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości z tytułu składek, nie wskazując jednakże, że ostatecznie sprecyzowany wniosek Skarżącego z dnia 16 lutego 2016 r. będzie odrębnie procedowany. Okoliczność ta nie wynika również z treści uzasadnienia decyzji. Zobowiązany mógł zatem wywieść mylny wniosek, że prowadzone w jego sprawie postępowanie zostało umorzone w całości, także w części zmodyfikowanego, nowego żądania. Z akt sprawy wynika jednak bezspornie, że postępowanie w sprawie było prowadzone prawidłowo, a prawa strony nie zostały w żaden sposób naruszone. Do dnia przekazania skargi sądowi, organ rozpoznał wniosek zobowiązanego w części dotyczącej żądana umorzenia odsetek od zaległości – w tym przedmiocie wydana została decyzja z dnia [...] kwietnia 2016r., a także przeprowadził odrębne postępowanie dotyczące wniosku o rozłożenie istniejącej zaległości na raty. Wobec powyższego, fakt procedowania przez organ w zgodzie z kolejnymi wnioskami zobowiązanego nie budzi wątpliwości Sądu. Już tylko na marginesie, bowiem przedmiotem kontroli sądu były kwestie li tylko proceduralne, ale z uwagi na argumenty zawarte w treści skargi, godzi się podkreślić, że w sprawach o umorzenie zaległości, badane są jedynie okoliczności mające wpływ na ustawowe przesłanki umorzenia zaległości, odnoszące głównie do statusu majątkowego czy osobistego strony, nie zaś okoliczności leżące u podstaw powstania tychże zaległości. Te bowiem nie wchodzą w zakres sprawy o umorzenie i nie mogą być rozważane. Wobec powyższego, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło