I SA/Rz 381/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-07-21
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego, w tym niespełnienia wymogów dotyczących koszenia i zbierania biomasy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i wszechstronnie rozważyły zgromadzony materiał dowodowy, wyciągając trafne wnioski odnośnie zastosowania prawa materialnego w zakresie sankcji nałożonych na beneficjenta. Stwierdzono, że beneficjent miał obowiązek udowodnienia prawidłowości realizacji programu rolnośrodowiskowego, a przedstawione przez niego dowody nie wykazały nieprawidłowości w przeprowadzonej kontroli ani błędnych ustaleń organów. W związku z tym, sąd oddalił skargę.Stan faktyczny
Rolnik T.K. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Kontrola wykazała niespełnienie wymogów w zakresie koszenia i zbierania biomasy na niektórych działkach rolnych, a także naruszenie wymogów wzajemnej zgodności. W wyniku tych nieprawidłowości płatność została pomniejszona. Rolnik odwołał się od decyzji, kwestionując ustalenia organów i zarzucając naruszenie przepisów prawa. Decyzją Dyrektora ARiMR utrzymano w mocy decyzję o pomniejszeniu płatności. Rolnik zaskarżył tę decyzję do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2013 rok oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) w R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z dnia [...] listopada 2015r., nr [...]w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013
W dniu 8 maja 2013r. T.K. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Beneficjent zadeklarował w piątym roku 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego realizację pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne a także pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 i w ich ramach realizację: wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 18ha na dwóch działkach rolnych: A i F, wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 119,29ha na szesnastu działkach rolnych: B, GG, H, I, J, K, L, Ł, ŁŁ, M, R, RA, RR, T, W, Y; wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 129,77ha na siedmiu działkach rolnych - G, GG, R, RA, RR, W oraz Y.
W dniach 4-14 listopada 2013r. w gospodarstwie rolnym Beneficjenta odbyła się kompleksowa kontrola na miejscu w zakresie: kwalifikowalności powierzchni, zasad wzajemnej zgodności oraz realizowanego programu rolnośrodowiskowego.
W trakcie kontroli ujawniono, że część powierzchni działek rolnych deklarowanych w ramach pakietu 5 - wariantu 5.1 pozostała nieskoszona. Na działce rolnej R powierzchnia niekoszona stanowiła 13,39%, na działce rolnej RR - 10,51% a na działce rolnej Y - 18,59%. Odnotowano również, że producent rolny pozostawił nieskoszoną niewłaściwą (inną niż zaznaczona na materiale graficznym) część działek rolnych: G, GG, R, RA, RR, W, Y. Dodatkowo na działce rolnej G stwierdzono niezebraną w terminie biomasę na powierzchni 0,84ha. Natomiast na działkach rolnych R, RR oraz Y stwierdzono, że rolnik nie wykonał wymaganego koszenia biomasy.
Weryfikacja wymogów w ramach pakietu 2 - wariantu 2.3 ujawniła na działkach rolnych: B, I, L, R, RR, T, Y obszary niekoszenia, wynoszące odpowiednio: 0,01ha, 0,07ha, 0,18ha, 0,45ha, 0,10ha, 0,07ha oraz 0,97ha - co przeczy wymogowi do przedmiotowego pakietu. Ponadto Beneficjent nie zebrał ściętej biomasy w wymaganym terminie na powierzchniach: 0,26ha - działka rolna J i 0,03ha - działka rolna Ł. Dla całego gospodarstwa stwierdzono ponadto naruszenie wymogu zachowania trwałych użytków zielonych.
W zakresie kontroli wzajemnej zgodności w odniesieniu do całego gospodarstwa stwierdzono, że Rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta na powierzchni 2,98ha. Stwierdzono ślady wypalenia na gruntach rolnych, z wyjątkiem punktowych śladów po wypalaniu resztek pożniwnych na powierzchni 0,03ha.
W dniu [...] kwietnia 2014r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Jaśle, decyzją nr [...] przyznał płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 49 093,70zł, w tym: do - wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze do powierzchni 18ha w wysokości 10 807,20zł; do wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone do powierzchni 114, 1ha w wysokości 9 186,01zł; do wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 do powierzchni 125,05ha w wysokości 29 100,49zł.
Beneficjent złożył odwołanie od powyższej decyzji a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w R., po jego rozpoznaniu, uchylił w całości ww. decyzję organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podważył zasadność kodów niezgodności o identyfikatorach N9 przypisanych do działek rolnych deklarowanych w wariancie 5.1 programu rolnośrodowiskowego. Organ odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu zweryfikowania nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli na miejscu w zakresie programu rolnośrodowiskowego.
W toku ponownie prowadzonego postępowania poprawiono raport z zakresu programu rolnośrodowiskowego, poprzez usunięcie z działek rolnych R, R oraz Y kodów niezgodności N9 - niewykoszenie lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie.
Decyzją z dnia 27 listopada 2015r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości w łącznej wysokości 58 075,10zł, w tym: do - wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze do powierzchni 18ha w wysokości 10 807,20zł; do wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone do powierzchni 114,1ha w wysokości 9 186,01zł; do wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 do powierzchni 125,05ha w wysokości 38 081,89zł.
Beneficjent od tej decyzji również złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części, w jakiej nie zasądza kwoty płatności wnioskowanej przez Rolnika, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej nie zasądza kwoty płatności wnioskowanej przez Rolnika i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Beneficjent zarzucił organowi I instancji naruszenie
- art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komicji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r.,
- przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności całkowitej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego oraz § 41 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r.,
- § 41 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009;
- art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r.;
- § 38 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r.;
- art. 7 oraz 77 § 1 i art. 8 k.p.a.
Zdaniem Odwołującego organ dokonał błędnej interpretacji i niewłaściwego zastosowania powyższych przepisów.
Strona wniosła również o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłego geodety, biegłego z zakresu rolnictwa, przesłuchanie świadków oraz przeprowadzenie dowodu z indywidualnego programu rolnośrodowiskowego na okoliczność obowiązków w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego oraz dowodu z rejestru działalności rolnośrodowiskowej oraz planu rolnośrodowiskowego na okoliczność terminowego koszenia działek oraz niewłaściwego zastosowania sankcji.
Odwołujący zakwestionował wyniki kontroli na miejscu udokumentowane w raporcie z kontroli na miejscu z zakresu programu rolnośrodowiskowego.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w R. w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] marca 2016r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy na wstępie zaznaczył, że zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2015r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2015r. poz. 908) w przedmiotowej sprawie, jako w sprawie wszczętej i niezakończonej ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia, zastosowanie ma dotychczasowe rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361), dalej rozporządzenie rolnośrodowiskowe.
Kierując się treścią § 18 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku działek rolnych: B, H, I, J, L i T, GG, R, RA, W, Y, G, Beneficjent podał do płatności powierzchnię większą, niż wyznaczona przez inspektorów terenowych w trakcie kontroli. Na podstawie analizy szkiców sporządzonych dla działek rolnych B, G, GG, H, I , J, L, R, RA, T, W, Y, do stwierdzonej powierzchni trwałego użytku zielonego uwzględniono obszary kwalifikujące się do płatności, a więc z pominięciem tych obszarów, na których obecne były zadrzewienia i pasy zakrzaczeń, które nie kwalifikują się do płatności, zgodnie z art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule 111 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 str. 1 ze zm.) w związku z art. 72 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. U. UE L 181 z dnia 20 czerwca 2014r., s. 1).
Organ odwoławczy, po analizie szkiców działek rolnych oraz dokumentacji fotograficznej zebranej w trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdził, że pomiar został przeprowadzony prawidłowo i wskazuje faktyczną powierzchnię użytkowaną działek rolnych w 2013r., będących trwałymi użytkami zielonymi. Obszary zadrzewione i zakrzaczone oznaczone na szkicach istotnie znajdują się we wskazanych miejscach, co potwierdzają zdjęcia i jako występujące w skupiskach, nie mogą zostać uwzględnione do powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach. Z tego powodu zdaniem organu te obszary zostały w sposób prawidłowy wykluczone z przyznania płatności.
Ponadto, na działce rolnej Ł oraz RR powierzchnia zmierzona w trakcie kontroli na miejscu była większa niż powierzchnia deklarowana. W związku z zaistnieniem na działkach rolnych deklarowanych w ramach jednej grupy upraw tych nieprawidłowości, powierzchnia kwalifikująca się do płatności w roku 2014 uległa kompensacji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dowody, tj. dokumentacja fotograficzna działek, na których stwierdzono niezgodności, dotyczące wymogów pakietowych zostały zestawione z dokumentami indywidualnego programu rolnośrodowiskowego Beneficjenta, tj. planem działalności rolnośrodowiskowej i rejestrem działalności rolnośrodowiskowej (dla wszystkich wariantów), jak również z dokumentacją ornitologiczno- przyrodniczą (dla wariantu 5.1). Beneficjent zadeklarował działki rolne do wariantów 2.3 i 5.1, które użytkował w sposób kośny. Wnioskodawca zobligowany był do przestrzegania wymogów w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), zawartych w załączniku nr 3 dział II ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Wymóg pkt 1 załącznika nr 3 dział II ust. 2 został naruszony na działkach rolnych: B, I, L, oraz T, poprzez niewykoszenie odpowiednio: 0,01ha działki rolnej B, 0,07ha działki rolnej I, 0,18ha działki rolnej L oraz 0,07ha działki rolnej T. Kod niezgodności - E4, nadany ww. działkom oznacza brak koszenia całej działki rolnej, gdyż wymogi dotyczące wariantu 2.3 nie dopuszczają możliwości pozostawienia nieskoszonego obszaru na działce rolnej, poza wyjątkiem, w którym na działce rolnej jest realizowany jednocześnie wariant 5.1. Dlatego pozostawienie jakiejkolwiek powierzchni niekoszenia większej niż maksymalnie 10% powierzchni działki rolnej (na której realizowany jest równocześnie z wariantem 2.3 — wariant 5.1), stanowi naruszenie wymogu zawartego w załącznik nr 3 dział II ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, co miało miejsce na działkach rolnych o identyfikatorach: R, RR oraz Y, gdzie powierzchnia niekoszona stanowiła na działce rolnej R - 13,39%, na działce rolnej RR - 10,51% zaś na działce rolnej Y - 18,59%. Wymóg zawarty w pkt 1 załącznika nr 3 dział II ust. 2 ww. rozporządzenia został naruszony również poprzez brak zebrania ściętej biomasy na działkach rolnych: I powierzchni 0,26ha oraz 0,03ha na działce rolnej Ł.
Organ odwoławczy wskazał, że działki rolne: R, RR oraz Y nie spełniały wymogu dotyczącego pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, zawartego w załączniku nr 3 dział IV ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Na działkach pozostawiono więcej niż 10% powierzchni niekoszonej, odpowiednio: 13,39% na działce rolnej R, 10,51 % na działce rolnej RR oraz 18,59% na działce rolnej Y. Wymóg wynikający z załącznika nr 3 dział IV ust. 2 pkt 4 lit. a) ww. rozporządzenia został naruszony na działce rolnej G, na której podczas kontroli na miejscu z dni 4-14 listopada 2013r. stwierdzono niezebraną biomasę.
Organ wskazał również, że zachowany obszar niekoszenia na działce rolnej pozostawiono w innym miejscu, niż tym, który Beneficjent zaznaczył na załączniku graficznym do wniosku na 2013 rok. Rolnik nie zgłosił zmiany do wniosku, zatem według organu odwoławczego zastosowany kod niezgodności N020 przypisano do działek rolnych G, GG, , RA, RR, W oraz Y prawidłowo.
Mając na względzie powyższe ustalenia organ odwoławczy potwierdził prawidłowość wysokości przyznanej płatności rolnośrodowiskowej, kierując się treścią § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 16 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 2011.25.8).
Płatności do wariantów 2.1 - Uprawy rolnicze, 2.3 - Trwałe użytki zielone oraz 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000, podlegają zmniejszeniu, ze względu na stwierdzoną nieprawidłowość, tj. zmniejszenie powierzchni użytkowanej rolniczo - na podstawie § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Ostatecznie płatność pomniejszona została również ze względu na stwierdzone naruszenie norm i wymogów z zakresu wzajemnej zgodności.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w prawidłowy sposób przyznał Beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 58.075,10zł stanowiącą sumę płatności do wariantu 2.1 w wysokości 10.807,20zł, do wariantu 2.3 w wysokości 9.186,01zł oraz do wariantu 5.1 w wysokości 38.081,89zł - po zastosowaniu sankcji powierzchniowej, pakietowej i 06, jak również sankcji związanej z naruszeniem norm i wymogów wzajemnej zgodności.
Odnosząc się do wniosku dowodowego Beneficjenta o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety oraz biegłego z zakresu rolnictwa na okoliczność zachowania na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych, organ odwoławczy wskazał, że wniosek ten dotyczy okoliczności już stwierdzonych, tj. określonej powierzchni kwalifikującej się do płatności stwierdzonej w trakcie przeprowadzonej w dniach 4-14 listopada 2013r. kompleksowej kontroli na miejscu. Organ dysponuje odpowiednimi dowodami określającymi faktyczny stan upraw, w tym pomiarami powierzchni działek kwalifikujących się do płatności rolnośrodowiskowej. Analogicznie organ cenił wniosek Odwołującego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność charakteru obszaru należącego do Beneficjenta i rzeczywistej powierzchni zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności.
Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku Beneficjenta o nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności argumentując, że w art. 21 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 173 ze zm.), zawarto, że odwołanie od decyzji w sprawie przyznania pomocy nie wstrzymuje jej wykonania. Powyższe dowodzi, że wypłata kwoty płatności podlega natychmiastowemu wykonaniu.
T.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed organami administracji oraz Sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych.
Skarżący ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety oraz z opinii biegłego z zakresu rolnictwa na okoliczność zachowania na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych i innych wymogów otrzymania płatności, dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność charakteru obszaru należącego do Skarżącego i rzeczywistej jego powierzchni zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności, dowodu z indywidualnego programu rolnośrodowiskowego na okoliczność obowiązków w zakresie rolnośrodowiskowym i ich odmiennego charakteru w poszczególnych latach oraz faktu wypełniania ich przez Skarżącego
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zawartej w nim dyspozycji prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która jest decyzją błędną.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- § 2 ust. 1, § 3 pkt 1, § 4 ust. 2 pkt 2, § 12 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt. 1 ust. 2 i ust. 3, § 20 ust. 1, § 25 ust. 2 pkt 2, § 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6, § 41, załącznika nr 3 dział II ust. 2 oraz dział IV ust. 2 pkt 4 lit. a, załącznika nr 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2015r., poprzez pomniejszenie płatności należnej Skarżącemu,
- art. 21 ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poprzez pomniejszenie płatności należnej skarżącemu,
- art. 10 ust. 2, art. 16 ust. 2, ust. 3 i ust. 5 akapit pierwszy, art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 w zw. z art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2011 z dnia 11 marca 20014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich wsparcia obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181z dnia 20.06.2014r., str. 48), poprzez pomniejszenie płatności należnej skarżącemu,
- art. 6, art. 20 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 str. 16 z 31 stycznia 2009r. ) w zw. z art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r., ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej ora uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013r., str. 608, ze zm.), poprzez pomniejszenie płatności należnej skarżącemu,
- § 4 ust. 1, załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. z 2010r., Nr 67, poz. 434 ze zm.), poprzez pomniejszenie płatności należnej skarżącemu,
- § 1 ust. 1 pkt 2 lit. b, § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1372) w związku z art. 61 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015r., poz. 308), poprzez pomniejszenie płatności należnej skarżącemu,
- art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r.(Dz.U. z 1997r. Nr 78 poz.483), poprzez naruszenie zawartej w nim dyspozycji, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej,
- art.9 Konstytucji RP, poprzez naruszenie przez organ zawartej w niniejszym przepisie dyspozycji.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że wyniki kontroli, które stanowiły podstawę wydania decyzji organu I instancji nie były prawidłowe. Skarżący miał ustalony, nadal obowiązujący, indywidualny plan rolnośrodowiskowy, który jest inny w każdym roku, który to fakt zarówno organ I, jak i II instancji pominął.
Skarżący podniósł, że błędnie ustalono terminy koszenia działek oraz obliczono powierzchnię działek przeznaczonych pod płatność. Mimo prawidłowych danych w rejestrze, do których organ miał dostęp, przyjęto za miarodajne dla załatwienia sprawy błędnie ustalone dane z przeprowadzonej kontroli.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARIMR w R. wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. miał na uwadze co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe a następnie w sposób wszechstronny rozważyły zgromadzony przez siebie materiał dowodowy. Z ustalonego stanu faktycznego wyciągnęły trafne wnioski odnośnie zastosowania prawa materialnego w zakresie sankcji, jakie zostały nałożone na beneficjenta. Nie naruszyły zatem prawa procesowego i materialnego, z którym wiązał by się skutek wpływu takiego naruszenia na wynik sprawy.
Ogólne zasady udzielania rolnikom pomocy w ramach wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Unii Europejskiej z dnia 20 września 2005r. nr 1698/2005 (Dz.U.UE.L.2005.277.1 z dnia 2005.09.21). Rozporządzenie to określiło krąg beneficjentów oraz rodzaj i zasady udzielania pomocy.
System prowadzenia kontroli beneficjentów w zakresie udzielonej im pomocy, sposobu jej wykorzystania oraz prowadzenia działalności rolniczej, w szczególności z zachowaniem zasad kultury rolnej oraz przestrzegania nałożonych na siebie przez rolnika zobowiązań, zarówno w zakresie wielkości obszaru, jak też jakości prowadzonej działalności, określiło rozporządzenie Komisji nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8 z dnia 2011.01.28 ) .
W rozporządzeniu tym przewidziano formy kontroli, jakie wobec beneficjenta programu rolnośrodowiskowego mogą być prowadzone przez podmiot zajmujący się udzielaniem wsparcia w ramach takiego programu.
Jako właściwe formy kontroli przewidziano po pierwsze, kontrolę administracyjną (art. 11) a więc prowadzoną z uwzględnieniem posiadanej przez organ dokumentacji w zakresie faktów istotnych dla udzielenia wsparcia, a także sprawdzenia, jak wsparcie to zostaje wykorzystana, a po drugie, kontrolę na miejscu (art. 12), polegającą na fizycznym (faktycznym) dokonaniu kontroli prowadzonej przez rolnika na gruntach objętych programem działalności rolniczej.
Rozporządzenie to określa sposób przeprowadzenia takiej kontroli, zasady, elementy i rodzaj dokumentów opisujących przebieg kontroli. Wskazuje także ogólnie na sankcje w postaci zmniejszeń i wykluczeń, jakie mogą być zastosowane w razie stwierdzenia uchybień przy prowadzeniu przez rolnika działalności objętej wsparciem.
Rozporządzenie to określa zatem ramy dla kontroli rolnika wprowadzając pewien specjalny tryb prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie stwierdzenia prawidłowości działań rolnika przy korzystaniu z programu rolnośrodowiskowego.
Szczegółowo zasady prowadzenia takiego postępowania zostały dookreślone w ustawie z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.173 z dnia 2013.02.05 ). Przepis art. 21 ust. 1 tej ustawy przewiduje, że w tego typu sprawach postępowanie toczy się na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, z tym, że przewiduje od tych zasad pewne wyjątki. Dla niniejszej sprawy szczególnie ważnym w zakresie zgłaszanych zarzutów co do naruszenia prawa procesowego jest przepis art. 21 ust. 3 wskazujący, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Przepis ten, odmiennie niż kodeks postępowania administracyjnego rozkłada tzw. ciężar dowodów pomiędzy stroną i organem postępowania administracyjnego. O ile bowiem w ramach postępowania administracyjnego to na organie ciąży obowiązek udowadniania wszystkich okoliczności faktycznych, o tyle w postępowaniach toczących się na podstawie tej ustawy to na stronie ciąży obowiązek wykazania wszystkich okoliczności, na które powołuje się ona w ramach prowadzonego postępowania. Po pierwsze, jest ona obowiązana na żądanie organu przedstawiać wszelkie oświadczenia i dowody co do okoliczności sprawy (obowiązek współdziałania w ramach czynności prowadzonych przez organ). Jednak, gdy przedstawia ona jakieś twierdzenia w trakcie prowadzonego postępowania, to na niej ciąży obowiązek wykazania, że są one prawdziwe. Jeżeli nie wykaże przedstawionymi przez siebie dowodami, że tak właśnie jest, to organ nie jest zobowiązany do prowadzenia w tym zakresie postępowania. Innymi słowy mówiąc, jeżeli zatem organ w takcie prowadzonej kontroli na miejscu stwierdzi istnienie pewnych faktów, chociażby polegających na tym, że program jest realizowany w sposób nieprawidłowy, to na stronie będzie ciążyć obowiązek udowodnienia, że organ w sposób nieprawidłowy przeprowadził kontrolę (czynności wykonano nieprawidłowo), bądź też że dokonane ustalenia nie polegają na prawdzie i w rzeczywistości program ten prowadzony jest prawidłowo. Organ powinien jedynie dowody takie przedstawiane przez stronę przyjąć.
Należy przy tym wskazać, że organ prowadzi kontrolę mieszcząca się w ramach powyżej opisanego rozporządzenia Komisji, zaś strona może przedstawiać wszelkie dowody, jakie mogą wykazać, że kontrola nie została przeprowadzona prawidłowo lub też, że jej ustalenia nie są prawdziwe, czy też w końcu zastosowano nieprawidłowe wykluczenia czy zmniejszenia.
Przedstawienie uprawnień i obowiązków strony ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zarzutu naruszenia prawa procesowego.
Organ bowiem w przedmiotowej sprawie przeprowadził kontrolę na miejscu i z kontroli tej został sporządzony protokół obrazujący poczynione przez organ ustalenia, a w szczególności w zakresie prawidłowości realizowania przez rolnika programu rolnośrodowiskowego odnośnie powierzchni, na jakiej program ten jest realizowany, jak także w zakresie wykonywania obowiązków ciążących na beneficjencie takiego programu. Z czynności tych został sporządzony protokół, który obejmował ustalenia poczynione przez kontrolerów. Sporządzający go kontrolerzy mieli stosowne uprawnienia do przeprowadzania takich kontroli. W materiałach załączonych do akt sprawy znajduje się raport z kontroli, jak także zdjęcia wykonane przez nich na gruncie rolnika obrazujące stwierdzone uchybienia. Rolnik został o kontroli powiadomiony. Pierwsza wersja protokołu z kontroli (obejmująca zastosowanie kodu N09) została przez rolnika podpisana w dniu 14 listopada 2013r. i w tym samym dniu, jak wynika z tego dokumentu, rolnik Raport z czynności kontrolnych otrzymał.
Nie będzie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy postępowanie organu polegające na przesłaniu rolnikowi drugiej wersji raportu (nie obejmującej uchybienia opisanego kodem N09) celem podpisania go z datą 14 listopada 2013r., czego rolnik odmówił.
Raport ten, jak wynika z jego treści, a także pisma przewodniego (dołączonego przez rolnika do akt sprawy) różnił się od poprzedniego raportu usunięciem kodów N09 . Jak wynika z jego zapisów w miejscu, gdzie znajduje się data otrzymania raportu przez rolnika i data jego podpisania, nie ma żadnych wpisów dotyczących dat. Choć zatem raport z roku 2013 przesłano rolnikowi do podpisania w roku 2015 (niewątpliwie na skutek rozstrzygnięcia kasacyjnego Dyrektora POR ARiMR z dnia [...] czerwca 2014r.), to jednak naprowadzane przez rolnika okoliczności nie mają wpływu na wynik sprawy. Korekta raportu została poczyniona na jego korzyść poprzez wyeliminowanie jednej (bardzo niekorzystnej) podstawy pomniejszenia płatności co do części działek.
Działanie organu nie nosi zatem znamion naruszenia przepisów prawa. Została przeprowadzona zapowiedziana kontrola. Rolnikowi doręczono zarówno pierwszą, jak i skorygowana wersję raportu z tej kontroli. W raporcie tym wykazano sposób przeprowadzenia kontroli, dokonane ustalenia, jak także stwierdzone nieprawidłowości przyporządkowując je do określonych kodów. Jednocześnie poszczególne uchybienia znajdują udokumentowanie w wykonanej dokumentacji fotograficznej.
Organ posiadał zatem dowody do dokonania ustaleń faktycznych, na których oparł swoje merytoryczne rozstrzygnięcia.
Nie zgadzając się z tym ustaleniami w zakresie stwierdzonych uchybień, w myśl powyżej przedstawionych obowiązków dowodowych, rolnik winien był przedstawić dowody, na podstawie których można by ustalić, że kontrola została przeprowadzona nierzetelnie, albo poprzez nieprawidłowe wykonanie czynności kontroli, albo też poprzez niewłaściwe wnioski z czynności tych wyciągnięte.
W tym pierwszym przypadku powinien wykazać, że sprzęt którym posługiwali się kontrolujący (np. GPS) był wadliwy, czy też pomiarów dokonywano z miejsca nieprawidłowego, nie znajdującego się w granicach działek, przez co pomiar nie uwzględniał rzeczywistej wielkości działki. Powinien wykazać, że wykonane zdjęcia wMsposób nieprawidłowy obrazują wykonywanie przez niego obowiązków w zakresie koszenia gruntów objętych programem rolnośrodowiskowym, a tym samym nieprawidłowo obrazują sposób realizowania programu. Mogłoby to polegać na wykonaniu przez kontrolujących fotografii innych działek, nie uwzględnieniu wszystkich dokonanych czynności pielęgnacyjnych na wykonanej dokumentacji, wykazaniu błędów w określeniu stanu zebrania biomasy, czy też czasu jej zbierania itp. Każdorazowo jednak to rolnik powinien poprzez przedstawienie dowodów wykazać nieprawidłowość w przeprowadzonej kontroli.
Na nim ciążył w tym zakresie obowiązek dowodowy.
W trakcie prowadzonej kontroli żadne takie działania rolnika nie zostały skutecznie przeprowadzone. W czasie postępowania również żadnych dowodów rolnik nie przedstawił. Nie zakwestionowano za pomocą stosowanych dowodów przeprowadzonych pomiarów (twierdzenia rolnika o ich nieprawidłowości są gołosłowne), jak też nie wykazano nieprawidłowości ustaleń kontroli co do jakości realizacji programu rolnośrodowiskowego.
Zgłoszone przez rolnika wnioski dowodowe zostały przez organ oddalone. To rolnik bowiem ma obowiązek przedstawienia stosownych dowodów na swoją korzyść. Tryb prowadzenia kontroli jest ścisłe ustalony. Uprawnieni kontrolerzy dokonują stosownych czynności. Beneficjent kwestionujący te ustalenia ma obowiązek przedstawić kontrdowody, nie zaś obarczać organy ewentualną odpłatnością za prowadzenie takich dowodów.
Jeżeli rolnik chciał dokonać korekty powierzchni obszaru, na którym prowadzony jest program rolnośrodowiskowy określonego w raporcie, to wówczas powinien samodzielnie przeprowadzić opinię geodezyjną lub inną, a następnie tak sporządzony operat przedstawić organom celem dokonania przez nich weryfikacji raportu pod kątem przedstawionego dokumentu i ewentualnego wytłumaczenia lub eliminacji rozbieżności. Podobnie należy ocenić dowód z opinii biegłego z zakresu rolnictwa. Rolnik dysponując już taką opinią mógłby domagać się dołączenia jej do akt sprawy celem doprowadzenia do weryfikacji ustaleń kontrolerów.
Jednocześnie Sąd uznał za prawidłową argumentację organu co do braku podstaw do dopuszczenia dowodu z żądanych opinii. W tym konkretnym przypadku wnioskowani opiniujący nie mieli uprawnień do dokonywania ustaleń w oparciu o przepisy unijne.
Podstawą odmowy dopuszczenia dowodów w postępowaniu sądowym z takich czynności (opinie biegłego) była niedopuszczalność przeprowadzenia ich przez sąd, gdyż przesłanka ta musi być przy rozpatrywaniu wniosku dowodowego złożonego w postępowaniu sądowym uwzględniona jako pierwsza. W tej bowiem kolejności należy rozważyć czy przeprowadzenie dowodu jest dopuszczalne a dopiero potem rozważać jego przydatność dla sprawy. Wobec niedopuszczalności przeprowadzenia takich dowodów wniosek musiał być na tej podstawie oddalony.
Reasumując rozważania w zakresie stawianych zarzutów naruszenia prawa procesowego należało stwierdzić, że są one nietrafne.
Czynności dowodowe przeprowadzone przez kontrolerów Agencji zostały przeprowadzone zgodnie z prawem. Dokonali ich pracownicy posiadający odpowiednie uprawnienia. Czynności te zostały udokumentowane w przewidziany przez przepisy sposób w postaci sporządzenia stosownych raportów. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne zostały dokonane na podstawie wynikających z tych dokumentów okoliczności. Wątpliwość co do wystąpienia jednego z początkowo wykazywanych uchybień organy sprostowały i nie ujęły tego uchybienia przy wydawaniu ponownej decyzji.
Zgromadzonym przez organy dowodom skarżący nie przedstawił swoich dowodów, wskazujących na nieprawidłowości przy dokonywaniu samych czynności kontrolnych, czy też nieprawdziwość faktów wykazanych w dokumentach opisujących przebieg kontroli. Niezrealizowanie ciężaru dowodu przez skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego nie pozwala sądowi na stwierdzenie, że w czasie postępowania organy naruszyły prawo procesowe nakazujące działanie na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa), czy też dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego (art. 7 kpa) z uwzględnieniem odmienności wynikających z powyżej wskazanego przepisu art. 21 ust.3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że są one nieuprawnione, zaś postawienie ich w skardze nie zostało należycie uzasadnione.
W skardze wywodzący ją podmiot postawił zarzut (obejmujący 8 punktów) naruszenia prawa materialnego w postaci całego szeregu przepisów zawartych zarówno w aktach prawa wspólnotowego, jak też prawa krajowego, czy też w końcu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdorazowo jako jego istotę wskazując, iż dany przepis został naruszony poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację, a to poprzez pomniejszenie płatności należnej skarżącemu.
W uzasadnieniu skargi wnoszący ją nie wskazał na czym naruszenie normy zawartej w każdym z tych przepisów miało polegać. Czy chodziło tutaj o błąd wykładni danego przepisu czy też błędne zastosowanie danego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Wykazanie tych okoliczności byłoby tym bardziej pożądane, że skarżący zarzucił naruszenie praktycznie wszystkich przepisów, które zostały wymienione przez organ w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Podanie stosownej argumentacji prawnej ułatwiłoby sądowi ocenę istoty stawianego rozstrzygnięciu zarzutu.
Uchybienie to nie stanowi jednak podstawy do odmowy rozpoznania skargi w tym zakresie, gdyż zgodnie z treścią przepisu art.134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (za wyjątkiem art. 57a p.p.s.a.).
Brak sprecyzowania zarzutów nie zwalnia sądu od obowiązku rozstrzygnięcia sprawy w granicach skargi (w przedmiotowej sprawie w całości). Musi więc sąd dokonać kontroli prawidłowości procedowania przez organy w pełnym zakresie – więc także w przedmiocie zgłoszonego zarzutu naruszenia prawa materialnego, jednak wobec braku argumentacji strony w tym zakresie, stanowisko sądu może ograniczyć się do akceptacji poglądów organu (o ile zajdą ku temu podstawy) – wobec braku konieczności, a nawet możliwości rozważania argumentacji, poglądy te kwestionującej, której skarżący w skardze nie zawarł.
Rozstrzygając sprawę sąd dokonał takiej kontroli analizując zastosowanie przez organ wszelkich przepisów prawa materialnego w zakresie stwierdzenia zaistniałych uchybień i ich konsekwencji prawnych w postaci poszczególnych kodów naruszeń nadanych tym uchybieniom, a następnie zastosowania sankcji odnoszących się do naruszeń powierzchniowych i jakościowych przy realizowanym programie rolnośrodowiskowym. W tym zakresie organ II instancji w bardzo obszernym i precyzyjnym uzasadnieniu po pierwsze wskazał, jakie stwierdzono uchybienia w raporcie z kontroli na miejscu i jakie poszczególne uchybienia posiadają oznaczenia kodowe w protokołach pokontrolnych . Organ odnosi się do poszczególnych uchybień i wskazuje na jakich działkach one zaistniały, z uwzględnieniem poszczególnych pakietów programu rolnośrodowiskowego realizowanego przez rolnika. Podaje także, o ile ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, na jakim obszarze dane uchybienie zaistniało. Należy przy tym zaznaczyć, co organ wykazuje na stronie 4 uzasadnienia, że dla poszczególnych działek podlegających kontroli uznano po kilka nieprawidłowości podlegających kwalifikacji do poszczególnych kodów. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w protokołach kontroli.
Pomiędzy pierwszą decyzją o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości (uchyloną decyzją organu II instancji) a decyzją wydaną przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, rozbieżność – na korzyść rolnika dotyczy jedynie niestwierdzenia uchybienia o kodzie N09 (nie wykoszenie lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie), skutkującego pomniejszeniem płatności o 100% w stosunku do obszaru, na którym je stwierdzono.
Uwzględnienie skargi rolnika w tym zakresie i ustalenie, że nieprawidłowość ta w swej istocie nie zaistniała nie powoduje jednak możliwości przyznania mu płatności do działek "dotychczas objętych tym kodem" z uwagi na to, że na działkach tych stwierdzono również inne nieprawidłowości, które w pierwszej decyzji nie były sankcjonowane z uwagi na zastosowanie kodu powodującego zastosowanie sankcji stuprocentowej. Odstąpienie od stosowania sankcji związanej z ta nieprawidłowością spowodowało konieczność zastosowania sankcji związanych z innymi stwierdzonymi nieprawidłowościami, które dotychczas nie były stosowane z uwagi na sankcje związane z nieprawidłowością N09. Przykładowo można tutaj wskazać na ustalenia dotyczące działek R czy RR (str.4 decyzji organu), gdzie dokonano skreślenia kodu N9, jednakże aktualne zostały nieprawidłowości podlegające zakwalifikowaniu pod kody N18 czy N20 (dotyczące działek skoszonych jednak w sposób niezgodny z wymogami określonymi w przepisach).
Organ zatem dokonał określenia nieprawidłowości występujących na poszczególnych działkach objętych programem rolnośrodowiskowym, a następnie zakwalifikował je do określonych kodów.
Kwalifikacja ta nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa materialnego i została szczegółowo przez organ uzasadniona.
Następnie organ dokonał odpowiedniego określenia sankcji związanych z poszczególnymi uchybieniami. Najpierw odniósł się do uchybień o charakterze powierzchniowym, polegających na zmniejszeniu obszarów, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy i wobec stwierdzenia, że zmniejszenia te dla poszczególnych wariantów programu rolnośrodowiskowego zawierają się w przedziale pomiędzy 3 a 20 % wielkości działek, zastosował sankcje z art. 16 ust.3 i 5 Rozporządzenia Komisji ( UE) nr 65/2011 z uwzględnieniem § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.
Wobec braku szczegółowych zarzutów w tym zakresie sąd wskazuje jedynie na prawidłowość zastosowanych sankcji. Pomniejszenie płatności w tym zakresie nie narusza prawa materialnego.
Równie szczegółowo organ wykazał podstawy do zastosowania sankcji związanych z nieprawidłowym realizowaniem programu rolnośrodowiskowego w szczególności nieprawidłowe koszenie obszaru objętego tym programem.
Również w tym zakresie brak jest podstaw do powtarzania szczegółowych analiz organu II instancji w tym zakresie. Wobec ogólności zarzutów argumentacja sądu musiała by się bowiem ograniczyć do powielenia już dokonanych ustaleń. Wystarczającym będzie – w ocenie sądu stwierdzenie, że dokonane w tym zakresie rozstrzygnięcia nie naruszają przepisów powołanych jako ich podstawa. Organ wskazuje szczegółowo jakie sankcje wiążą się z poszczególnymi uchybieniami zakwalifikowanymi do poszczególnych kodów i z uwzględnieniem powierzchni poszczególnych działek , na których stwierdzono uchybienia oblicza wysokość koniecznych do dokonania zmniejszeń płatności.
Wyliczenia te są dokonane dla poszczególnych działek z uwzględnieniem poszczególnych wariantów programu rolnośrodowiskowego.
Osobno odniósł się organ odwoławczy do sankcji za naruszenie określone w kodzie 06 określającym niezachowanie na terenie gospodarstwa rolnego trwałych użytków zielonych, jak także w sposób szczegółowy uzasadnił zastosowanie sankcji za naruszenie norm N.04.1 i N.06.1, dotyczących przestrzegania minimalnych wymogów przy prowadzeniu działalności rolniczej.
Organ więc każdorazowo w sposób bardzo dokładny odnosi się do wszelkich naruszeniu zasad prowadzenia programu rolnośrodowiskowego i wskazuje na przepisy będące podstawą jego orzeczenia.
Działania jego odbywają się za tym na postawie przepisów prawa. Konfrontacja tych przepisów z zapisami zaskarżonej decyzji wskazuje, że została ona wydana bez ich naruszenia i działania organów znajdują w nich pełną podstawę.
Z tych względów zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego nie znajdują potwierdzenia .
Nie są również zasadne zarzuty naruszenia Konstytucji RP. Przepis art. 2 jest przepisem ogólnym i w niniejszej sprawie nie mogło dojść do jego naruszenia.
Nie doszło również do naruszenia art. 9 Konstytucji RP, bowiem w niniejszej sprawie organy państwa nie odmówiły zastosowania wiążącego je prawa międzynarodowego, a wręcz przeciwnie, jego przepisy stały się podstawą wydanej decyzji.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) skargę oddalił.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło