I SA/Rz 383/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. od wpisu od skargi w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 roku - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. K. T. wezwany został do uiszczenia kwoty 2 937 zł tytułem wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 roku. W odpowiedzi skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych precyzując w uzasadnieniu, że jego żądanie dotyczy zwolnienia od wpisu od skargi. Wskazał, że łączna wysokość wpisu od tej skargi oraz od czterech pozostałych wniesionych do tut. Sądu (oznaczonych sygn. akt: I SA/Rz 382/18, I SA/Rz 384/18, I SA/Rz 385/18 i I SA/Rz 386/18) tj. 11 402 zł całkowicie przekracza jego możliwości finansowe. Podniósł, że nie pracuje i nie składał zeznania podatkowego za ubiegły rok w związku z brakiem uzyskania jakiegokolwiek dochodu. Jego żona jest natomiast osobą niepełnosprawną. Rodzina, w skład której wchodzi jeszcze trzyletni syn wnioskodawcy utrzymuje się z otrzymywanego przez żonę strony zasiłku w wysokości 1000 zł oraz świadczenia wychowawczego (500 zł). Skarżący zaznaczył, że razem z rodziną zajmuje mieszkanie, które najmują, a czego koszt to 500 zł. Do wniosku składający go dołączył orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności jego żony. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dotyczące uzupełnienia powyższych danych wniosku o prawo pomocy skarżący podał, że mieszka z rodziną w bezpłatnie użyczonym mu mieszkaniu, należącym do jego rodziców. Odnośnie do podania tytułów prawnych do wyszczególnionych w wezwaniu referendarza adresów skarżący podał, że nie posiada takich tytułów. Pod adresami tymi prowadził zaś do 2016 r. działalność gospodarczą. Wnioskodawca podniósł, że jego żona pobiera zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł oraz "świadczenie dla dziecka "wynoszące 93 zł. Skarżący podał, że działalność gospodarczą zakończył 19 maja 2016 r. i od tej chwili pozostaje bez pracy i bez dochodu. Wnioskodawca nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych, zaś jego żona jest w posiadaniu samochodu osobowego o wartości 5 000 zł. ponadto, żona strony posiada działkę i część domu rodzinnego. Nie ma natomiast jakichkolwiek oszczędności. Skarżący zaznaczył, że nie dokonywał żadnych darowizn swojego majątku. Wynagrodzenie pełnomocnika będą zaś stanowić ewentualne koszty sądowe; do tej pory nie były przekazywane pełnomocnikowi jakiekolwiek kwoty. Jako stałe wydatki strona wskazała: żywność – 200 zł, ubrania – 50 zł, środki czystości – 50 zł, lekarstwa – 100 zł, media – 300 zł. Do odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący dołączył swoje oświadczenie o nieskładaniu zeznania podatkowego za 2017 r. ze względu na brak dochodów. Nadto nadesłano: rachunki: za gaz (203,93 zł oraz 192,61 zł), za prąd (200,12 zł), za wodę (177,14 zł), jak też decyzje o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia wychowawczego oraz zasiłku rodzinnego i kserokopie zeznania podatkowego żony skarżącego za 2017 r. wskazujące na uzyskany przez nią dochód w wysokości 2 284,40 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, jak też nadesłanej odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dotyczącej uzupełnienia danych wniosku nie sposób ustalić jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Powyższe skutkowało koniecznością odmowy przychylenia się do tego wniosku. Dotyczy on częściowego prawa pomocy, a to zwolnienia od wpisu od skargi (art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Przesłankę jego przyznania stanowi – zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym, jednoznaczna treść tego ostatniego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to wnioskujący o pomoc ze strony Państwa obowiązany jest udowodnić, że jest ono faktycznie uzasadnione w jego przypadku. Powołana regulacja posługuje się bowiem sformułowaniem "wykaże" w odniesieniu do określonej w nim przesłanki przyznania prawa pomocy. W celu owego wykazania art. 252 P.p.s.a. nakłada na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia dokładnych danych o stanie rodzinnym, majątkowym oraz o dochodach. Jeśli zaś oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana – w myśl art. 255 P.p.s.a. - złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. To ostatnie unormowanie ma ułatwić stronie podanie tych danych, które są istotne z punktu widzenia ustawowej przesłanki prawa pomocy, jak też przedłożenie pomocnych w tym celu dokumentów. W orzecznictwie sądowym jednolicie przy tym przyjęto, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27.07.2011 r. II OZ 650/11). Wedle bowiem art. 243 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie znajduje się przedstawienie potrzebnych w tym zakresie okoliczności, jak też nadesłanie wszelkich istotnych z tego punktu widzenia dokumentów, które okoliczności te potwierdzają. To zadaniem strony jest zatem przekonanie Sądu o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Do Sądu należy zaś ocena w tym przedmiocie. Skarżący K. T. zarówno w złożonym przez siebie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podał wystarczającej do jego rozpoznania ilości informacji, jak też nie ustosunkował się w pełni do kierowanego do niego wezwania o ich uzupełnienie. I tak, nie wiadomo, jakim faktycznie dochodem dysponuje jego rodzina. We wniosku wskazał on bowiem, że dochód jego żony to "zasiłek" w wysokości 1000 zł oraz świadczenie wychowawcze. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie podał, że żona uzyskuje następujące świadczenia: zasiłek pielęgnacyjny – 153 zł, świadczenie wychowawcze – 500 zł oraz zasiłek rodzinny – 93 zł, łącznie 746 zł. Trudno przyjąć, że rodzina skarżącego utrzymuje się tylko i wyłącznie z tej ostatniej kwoty. Zresztą także uprzednio podana kwota 1500 zł wydaje się nieadekwatna do zaspokojenia potrzeb rodziny wnioskodawcy. Celem wykazania powyższego skarżący nie przedłożył wyciągu z rachunków bankowych swojej żony. Zamiast zaś zaświadczenia o braku złożenia do urzędu skarbowego zeznania podatkowego za 2017 r. (podatek dochodowy), wnioskodawca dołączył tylko swoje oświadczenie w tym przedmiocie. Z drugiej zaś strony, nie wiadomo, jakie są faktyczne wydatki rodziny strony. Jako zupełnie niewiarygodna jawi się informacja o wydatku na wyżywienie trzyosobowej rodziny, wynoszącym co miesiąc 200 zł. Zaniżona jest też najprawdopodobniej kwota wydatku na ubranie (50 zł). Nadto, skarżący popadł w sprzeczność, bowiem pierwotnie we wniosku wskazał, że najmuje mieszkanie, czego koszt to 500 zł. Następnie zaś wskazał, że mieszkanie to stanowi własność jego rodziców, a on tylko bezpłatnie z niego korzysta wraz z żoną i synem. Wreszcie, wnioskodawca nie nadesłał także dokumentów świadczących o wysokości comiesięcznych wydatków rodziny na telefon, telewizję oraz Internet. Brak jest też wiadomości odnośnie do tego, jaki jest comiesięczny koszt utrzymania samochodu żony wnioskodawcy. Nie wiadomo także, skąd wnioskodawca pozyskał środki na wynagrodzenie dla pełnomocnika. O ile jest bowiem możliwe, że nie poniósł jeszcze z tego tytułu żadnych wydatków, to trudno uwierzyć w zapewnienie, że wynagrodzenie to zamierza pokryć z kosztów sądowych uzyskanych od organu w razie uwzględnienia skargi. Należy też zwrócić uwagę, że do żony skarżącego należy nieruchomość, a zatem posiada ona określony majątek. Z tych wszystkich wyżej podanych względów uznano, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie tj. zwolnienia od wpisu od skargi. Jak już bowiem zwrócono uwagę, skarżący nie wyjaśnił należycie swojej sytuacji materialnej, a to właśnie ta ostatnia stanowi podstawę oceny w zakresie zasadności wniosku o prawo pomocy. Dofinansowanie przez Państwo ma charakter wyjątkowy i dlatego okoliczności jego przyznania nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości. Jeśli zaś takowe się pojawią i nie zostaną przez stronę rozwiane, to musi ona liczyć się z odmownym załatwieniem jej wniosku. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.