I SA/Rz 387/04

Dnia 28 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska (spr.) Sędziowie NSA Bożena Wieczorka Asesor Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sądowy Beata Janczewska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2006 roku na rozprawie w sprawie ze skargi Z. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela o d d a l a skargę. I SA/Rz 387/04 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2004 (...) Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpoznaniu zażalenia Z.J., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) maja 2004r. zn. (...) w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że w piśmie z dnia 12 sierpnia 2002r. zobowiązany Z.J. złożył do organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr SM (...), w których podniósł: określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art.3 i 4, brak wymagalności obowiązku, niespełnienie wymogów określonych w art. 27, wygaśnięcie obowiązku przez przedawnienie. Postanowieniem z dnia 19 maja 2004r. zn. (...) wierzyciel wypowiedział się w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów i uznał wygaśnięcie obowiązku przez przedawnienie. W uzasadnieniu powołując art. 30 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych, stosownie do którego zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku wskazał, że zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym obejmujące należność z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 1994r., którego termin płatności przypadał na dzień 10 stycznia 1995r. jego przedawnienie nastąpiło 31 grudnia 2000r., natomiast dla sankcji w tym podatku za listopad 1994r. termin płatności upłynął w dniu 24 czerwca 1996r., w więc jej przedawnienie nastąpiło 31 grudnia 2001r., wobec natomiast braku czynności egzekucyjnych, o których zobowiązany byłby powiadomiony przerwanie biegu przedawnienia nie nastąpiło. Równocześnie stwierdzono, że wobec przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym rozpoznanie pozostałych zarzutów nie ma wpływu na stanowisko wierzyciela. Wydając zaskarżone postanowienie organ I instancji odniósł się do zarzutu zobowiązanego - przedawnienia należności wynikającej z tytułu wykonawczego nr SM (...) i zarzut ten odniósł do regulacji art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych odnosząc się do terminu płatności należności objętych tytułem wykonawczyni, ustalił upływ terminów przedawnienia dla tych należności. Ocena ta w ocenie organu odwoławczego jest prawidłowa. Z akt sprawy nie wynika również, aby w stosunku do przedmiotowej należności doszło do przerwania biegu jej przedawnienia. Skutkiem przedawnienia zaś zobowiązania podatkowego było jego wygaśnięcie. Z momentem jego wygaśnięcia organy podatkowe nie mogą skutecznie żądać jego wykonania. Stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest wiążące dla organu egzekucyjnego, a uznanie za uzasadnione, chociażby jednego ze zgłoszonych zarzutów prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji więc pomimo, że organ I instancji wydając zaskarżone postanowienie do pozostałych zarzutów się nie odniósł, wobec stwierdzenia przedawnienia obowiązku, nie można uznać, aby miały one wpływ na istotę sprawy. Na postanowienie to Z.J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący naprowadził, że składając zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wskazał na określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia /art.33 pkt 3/, brak wymagalności obowiązku /art. 33 pkt 2/, niespełnienie wymogów określonych w art. 27 /art. 33 pkt 10/ oraz wygaśnięcie obowiązku przez przedawnienie. Zgłoszenie zarzutów nie pozostawia wierzycielowi prawa wyboru, jest związany zakresem żądania strony co do przedmiotu postępowania a zatem niezgodne z prawem jest orzeczenie jedynie kwestii przedawnienia bez ustosunkowania się do pozostałych podniesionych zarzutów. Dodatkowo podniósł, że z tytułu przedawnienia organ winien z dniem 1 stycznia 2001r. ograniczyć tytuł egzekucyjny do kwoty sankcji, zaś w dniu 1 stycznia 2002r. wycofać tytuł egzekucyjny i umorzyć postępowanie z urzędu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu dodatkowo naprowadzając, że pozostałe zarzuty mogą być rozpatrywane tylko wówczas gdy zobowiązanie istnieje i jest wymagalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Istotą przedawnienia zobowiązania podatkowego jest to że ze względu na upływ określonego czasu od momentu powstania zobowiązania podatkowego, w którym organy podatkowe nie podjęły czynności w celu ich wyegzekwowania lub czynności te okazały się nieskuteczne, czy też zbyt późno podjęte -zobowiązanie to wygasa. Kwestia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może również wystąpić już w postępowaniu egzekucyjnym, w którym może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia tego postępowania i w konsekwencji podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o treść art. 59 § l pkt. 2 t ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskutek przedawnienia zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć z mocy prawa pomimo niezaspokojenia wierzyciela. Oznacza to, że organ podatkowy a następnie egzekucyjny prowadzący postępowanie, z chwilą stwierdzenia przedawnienia zobowiązania, zobligowany jest do przerwania tego postępowania, jako, że brak jest podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie przedawnionych praw i obowiązków. W rozpoznawanej sprawie egzekucyjnej, wierzyciel ustosunkowując się do podniesionych przez zobowiązanego zarzutów uznał wygaśnięcie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z powodu przedawnienia. Pomimo nie ustosunkowania się wierzyciela do pozostałych zarzutów zgłaszanych przez skarżącego, postanowienie to nie narusza prawa gdyż jak wyżej wskazano, stwierdzenie przedawnienia zobowiązania przerywa postępowanie oraz wyklucza możliwość orzekania w przedmiocie przedawnionych praw i obowiązków. Oznacza to, że organ, stwierdzając przedawnienie obowiązku, nie może ustosunkować się ani do zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia /art. 33 pkt 3 ustawy/, ani w kwestii braku wymagalności obowiązku, ani niespełnienia wymogów określonych w art. 27 /art. 33 pkt 10 ustawy/ gdyż kardynalną przesłankę stanowi, wymieniona w pkt 1 art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ przesłanka przedawnienia. W tej sytuacji orzekanie w przedmiocie pozostałych zarzutów, wymienionych w następnych punktach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji staje się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.