I SA/Rz 39/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi J.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 1 grudnia 2022 r., nr SKO.4140.272.2344.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi J. P. (dalej: skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: SKO/Kolegium) z dnia 1 grudnia 2022 r. nr SKO.420.5.82.2023 o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania wniesionego przez w/w od decyzji Burmistrza z dnia 8 września 2022 r. nr GKiOś.6232.11.89.2022 w przedmiocie określenia K.K. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 8 września 2022 r. Burmistrz określił K.K. jako właścicielce nieruchomości zamieszkiwanej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od miesiąca lipca 2022 r.. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K.K. pismem z dnia 18 września 2022 r., które podpisane również zostało przez skarżącego, co zostało potraktowane przez organ odwoławczy jako odwołanie wniesione także przez skarżącego. Skarżący powoływał się na fakt zamieszkiwania na przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że po otrzymaniu odwołania wraz z aktami sprawy ma obowiązek dokonać wstępnych ustaleń, czy nie zachodzą powody wyłączające możliwość merytorycznego załatwienia sprawy, w tym też badanie czy odwołanie jest w ogóle dopuszczalne. W razie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, organ odwoławczy, stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm., dalej: O.p.) podejmuje określone działanie przewidziane jego dyspozycją. Jak wyjaśnił organ, niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy odwołanie wniesione zostanie przez osobę niebędącą stroną postępowania. W niniejszej sprawie, w ocenie Kolegium w stosunku do J. P. mamy do czynienia z niedopuszczalnością podmiotową. Podkreślił organ, że w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami status strony ma podmiot, na którym ciąży obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Takim podmiotem jest właściciel nieruchomości, którym dla potrzeb postępowania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest współwłaściciel, użytkownik wieczysty oraz jednostka organizacyjna i osoba posiadająca nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, a także inny podmiot władający nieruchomością, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1297 z późn. zm. dalej: ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Jak organ ustalił, skarżący bezspornie nie jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ł., oznaczonej jako działka ew. nr [.]/1, na której usytuowany jest budynek mieszkalny nr [.]. Sam zaś fakt zamieszkiwania przez niego pod w/w adresem, zdaniem organu, nie kreuje powstania po jego stronie legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Wobec takich ustaleń Kolegium stwierdziło, że wniesione przez w/w odwołanie jest niedopuszczalne, co oznacza, że organ nie może merytorycznie ocenić zarzutów zgłoszonych przez J. P., dlatego na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 1 O.p. stwierdziło niedopuszczalność wniesionego przez niego odwołania. W skardze do tut. Sadu od powyższego postanowienia SKO w Krośnie z dnia 1 grudnia skarżący zarzucił, że błędne jest stanowisko organu nie uznające go za stronę postępowania w sprawie o wymierzenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bowiem od lat zamieszkuje na przedmiotowej nieruchomości i wspólnie z K.K. tworzą gospodarstwo domowe. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, Sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z perspektywy tak zakreślonych granic kontroli sądowej stwierdzić przychodzi, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem tej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie SKO w Krośnie, którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Burmistrza w przedmiocie określenia K.K. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ocenie Sądu, organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie słusznie odwołał się do przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną decyzji organu administracyjnego, którą skarżący starał się podważyć. Stroną postępowania będzie bowiem ten podmiot, którego praw lub obowiązków dotyczy norma prawna mająca zastosowaniowe w sprawie. To przepis prawa materialnego określa podmioty posiadające legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. Legitymacja procesowa oznacza zaś uprawnienie do wzięcia udziału w danym postępowaniu w charakterze strony, a więc m.in. do składania środków zaskarżenia. Przedmiotem postepowania, w którym skarżący starł się podejmować czynności procesowe właściwe stronie, było określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości Ł. pod nr [...]. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewidziane nią obowiązki nakłada przede wszystkim na właścicieli nieruchomości, w tym w art. 6h pkt 1 tej ustawy określa, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić co do zasady właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zatem przedmiot postępowania dotyczy bezpośrednio interesu prawnego właścicielki nieruchomości zamieszkiwanej przez skarżącego, a interes faktyczny skarżącego, wynikający z faktu współzamieszkiwania na tej nieruchomości nie jest wystarczający do uzyskania statusu strony, tak w sensie materialnym jak i procesowym. Stosownie do art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie zaś z art. 133 § 1 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Także z tej perspektywy status strony przysługuje jedynie właścicielowi nieruchomości, na którym ciąży obowiązek ponoszenia stosownej opłaty, a nie także jego domownikowi. W sprawie jest natomiast bezsporne, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości, w związku z którą Burmistrz określił opłatę za gospodarowanie na niej odpadami komunalnymi. W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza praw, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.