I SA/Rz 39/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi H. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2024 r. nr 1801-IGC.4361.3.2024 w przedmiocie zajęcia towaru oddala skargę. Przedmiotem skargi H.H. (dalej: strona lub skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2024 r. nr 1801-IGC.4361.3.2024, którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr 408000-401010-OC.4361.2.2024 w przedmiocie zajęcia towaru. Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt sprawy dnia 22 stycznia 2024 r. strona, prowadząca działalność gospodarczą pod firmą K.T. H.H. w R., działając za pośrednictwem przedstawiciela D. Sp. z o.o., złożyła zgłoszenie celne o objęcie procedurą tranzytu towaru: Norway płyn do spryskiwaczy - 80°C, 200l, 88 szt. Zgłoszenie zostało przez organ celny przyjęte i zarejestrowane pod pozycją MRN [...]. Towar zwolniono do procedury tranzytu zewnętrznego z wynikiem kontroli A2 (uznano za zgodnie). Na naczepę samochodową o numerze rejestracyjnym [...] nałożone zostało zamknięcie celne nr [...]. Termin dostarczenia towaru do urzędu celnego przeznaczenia (OC [...]) wyznaczono do dnia 29 stycznia 2024r. Towar nie został jednak przedstawiony w Oddziale Celnym [...], a procedura tranzytu nie została zamknięta. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2024 r. NPUCS postanowił dokonać zajęcia towaru zgłoszonego do procedury tranzytu na podstawie zgłoszenia celnego o nr MRN [...] oraz zobowiązał nadawcę do nie przemieszczania zajętego towaru znajdującego się pod adresem: ul. [...] w [...]. W odwołaniu stron, za pośrednictwem fachowego pełnomocnika zarzuciła Od decyzji w przedmiocie zajęcia towaru odwołanie wniósł, reprezentujący skarżącą pełnomocnik, który decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 198 ust.1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE seria L Nr 269 z 10.10.2013r.; dalej: UKC) poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że nie został wypełniony jeden z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego dot. wprowadzania towarów nieunijnych na obszar celny UE lub towary zostały usunięte spod dozoru celnego podczas, gdy: a) towar został wnioskiem z dnia 6 lutego 2024r. objęty procedurą dot. towarów powracających określoną w art. 23 ust. 1 UKC, gdyż w tej samej postaci był dopuszczony do obrotu na terytorium UE, skarżąca kupiła towar na terytorium Polski, od polskiego producenta, a procedura dotycząca towarów powracających nie została jeszcze zakończona wydaniem decyzji, b) zatrzymany towar wypełnia wszystkie obowiązki przewidziane w przepisach prawa celnego dot. wprowadzania towarów nieunijnych na obszar celny UE, w tym może być wprowadzony do obrotu w Polsce - tj. obrotu innego niż obrót powszechny i masowy - co wynika wprost z pkt 69 załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE. c) towar nie został usunięty spod dozoru celnego, co wprost wynika z treści zaskarżonej decyzji. 2) pkt 69 załącznika XVII do ww. rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że z powodu zawartości metanolu znajdującego się w zajętym towarze nie może on być wprowadzony do obrotu w Polsce, podczas gdy zawarte w tym pkt ograniczenie jest jedynie częściowe, tj. dotyczy obrotu powszechnego i masowego np. konsumenckiego, a nie dotyczy obrotu między przedsiębiorcami, zakupu na potrzeby przedsiębiorstwa, powrotu towaru do producenta w ramach realizacji praw z tytułu rękojmi, co nie uprawniało organu do zajęcia towaru albowiem nie zostały spełnione przesłanki z art.198 ust.1 lit a UKC, na który powołuje się organ. 3) art.30 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2023r., poz.1590 ze zm. – dalej: Prawo celne), w związku z art.203 ust.1 UKC poprzez zajęcie towaru objętego procedurą dot. towarów powracających w art. 203 ust.1 UKC, który w tej samej postaci (w tym samym składzie chemicznym i z tymi samymi oznaczeniami na opakowaniach zbiorczych) był dopuszczony do obrotu na terytorium UE, gdyż strona kupiła towar na terytorium Polski, od polskiego producenta, a procedura dot. towarów powracających nie została zakończona wydaniem decyzji. 4) art.73 ust.1 pkt 2 PC w związku z art. 210 §1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023r. poz.2383,ze zm., dalej: O.p.) poprzez niepodanie pełnej podstawy prawnej zajęcia towaru, ograniczając się jedynie do powołania się na art.30 oraz 31 Prawa celnego, podczas gdy ww. przepisy prawa zawierają wiele ustępów, co uniemożliwia kontrolę instancyjną i odniesienie się do podstaw faktycznych i prawnych wydanego rozstrzygnięcia. W pismach z 25 sierpnia 2024 r. oraz z 27 września 2024r. pełnomocnik podniósł, że decyzjami z dnia 9 lipca 2024 r. znak 1801-IGC.4400.(3-6).2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie uchylił decyzje w przedmiocie odmowy przyjęcia zgłoszeń celnych towarów powracających zajętych do postępowań 1801- IGC.4361.3.2024, 1801-IGC.4361.4.2024., co oznacza, że zgłoszenia celne o numerach referencyjnych [...] i [...] z dnia 5 lutego 2024 r. dotyczące dopuszczenia do obrotu towaru będącego uprzednio przedmiotem wywozu powinny zostać przyjęte i rozpoznane. W ocenie pełnomocnika, towar objęty został procedurą z art.203 UKC przewidzianą dla towaru powracającego. Dlatego decyzja o zajęciu towaru zgłoszonego do procedury tranzytu jest nieważna, gdyż wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie towar nie może być objęty dwoma procedurami w tym samym czasie. Fakt, że w mocy pozostają zgłoszenia celne [...] i [...] z dnia 5 lutego 2024r. oznacza automatyczne zamknięcie procedury tranzytu zewnętrznego, gdyż żaden towar nie może pozostawać w dwóch procedurach jednocześnie. Skoro więc doszło do automatycznego zamknięcia procedury tranzytu zewnętrznego w dniu 5 lutego 2024 r., to wydanie decyzji o zajęciu towaru zgłoszonego do procedury tranzytu w dniu 4 kwietnia 2024 r. było obarczone wadą nieważności, albowiem na dzień wydania ww. decyzji o zajęciu, towary nie były już w procedurze tranzytu. Po rozpatrzeniu odwołania, DIAS zaskarżoną decyzją z 7 listopada 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji uznając, że organ ten podjął niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego, właściwie ocenił materiał dowodowy i na jego podstawie, w oparciu o przepisy prawa materialnego, wydał prawidłową decyzję w przedmiocie zajęcia towaru. Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z procedury tranzytu unijnego określone zostały w art. 233 UKC zgodnie z którym procedura tranzytu może zostać zakończona w przypadku przedstawienia w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie towaru wraz z dokumentami. W myśl postanowień art. 312 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE seria L Nr 343 z dnia 29.12.2015r. ze zm., dalej: rozporządzenie) skarżąca mogła przedstawić organowi celnemu alternatywny dowód na zakończenie procedury tranzytu unijnego. Żaden taki dowód nie został jednak przedstawiony organowi co przesądziło o uprawnieniu organu I instancji do zajęcia towaru. Jednocześnie organ wskazał, że w dacie wydania decyzji o zajęciu towaru w obrocie prawnym znajdowała się zarówno decyzja NPUCS znak 408000-402010-OC-4400.27.2024 z dnia 13 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego o numerze referencyjnym [...] z dnia 5 lutego 2024 r. dotyczącego dopuszczenia do obrotu towaru deklarowanego jako powracający, jak i decyzja znak 408000-402010-OC-4400.30.2024 z dnia 13 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku z dnia 6 lutego 2024 r. w sprawie zwolnienia z należności celno-podatkowych dla przedmiotowego towaru. W związku z powyższym DIAS uznał za chybiony zarzut pełnomocnika, że decyzja o zajęciu towaru jest nieważna, gdyż została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O "nieważności" decyzji o zajęciu towaru zdaniem organu nie przesądzają decyzje kasacyjne organu odwoławczego wydane w dniu 9 lipca 2024 r., gdyż dopuszczenie towaru do obrotu na obszarze UE jest suwerenną decyzją organu I instancji. DIAS zaznaczył, że zajęcie towaru jest środkiem tymczasowym zabezpieczającym towar do dalszego postępowania w celu uregulowania jego sytuacji prawnej, zatem nie przesądza co do istoty sprawy zainicjowanej zgłoszeniem celnym o dopuszczenie towaru do obrotu. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na ww. decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art.198 ust.1 lit. b (iv) UKC, w związku z art.30 ust.1 Prawa celnego, przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym koniecznym jest zajęcie towaru, podczas gdy ograniczenie we wprowadzaniu do obrotu dotyczące metanolu w płynach do spryskiwaczy szyb samochodowych lub do odmrażania szyb samochodowych wskazane w punkcie 69 załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 jest jedynie częściowe i zezwala na obrót inny niż wprowadzenie do powszechnej sprzedaży (obrót konsumencki) i masowy, a skarżąca złożyła stosowne oświadczenie, że nie wprowadzi produktów do powszechnej sprzedaży, 2) punktu 69 załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 w związku z art.30 ust.1 Prawa celnego, przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że z powodu zawartości metanolu znajdującego się w przedmiotowym towarze nie może on być wprowadzony do obrotu w Polsce, podczas gdy zawarte w tym punkcie ograniczenie jest jedynie częściowe, tj. dotyczy obrotu powszechnego i masowego, np. z konsumentami, a nie dotyczy obrotu między przedsiębiorcami, zakupu na potrzeby przedsiębiorstwa, powrotu towaru do producenta w ramach realizacji praw z tytułu rękojmi, co nie uprawniało organu do odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano na dołączone do skargi decyzje wydane przez DIAS w Rzeszowie podnosząc, że w rozstrzygnięciach tych organ zupełnie odwrotnie stwierdza, że tożsame towary mogą być dopuszczone do obrotu, albowiem ograniczenie obrotu dotyczy jedynie obrotu konsumenckiego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną decyzji w przedmiocie zajęcia towaru w niniejszej sprawie były przepisy art. 30 ust.1 Prawa celnego, w związku z art.198 ust.1 lit. a UKC. Stosownie do art. 198 ust. 1 lit. a UKC organy celne podejmują wszelkie środki niezbędne do dysponowania towarami, włącznie z orzeczeniem ich przepadku i sprzedażą lub zniszczeniem, jeżeli nie został wypełniony jeden z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego dotyczących wprowadzania towarów nieunijnych na obszar celny Unii lub towary zostały usunięte spod dozoru celnego. Natomiast w myśl art. 30 ust. 1 Prawa celnego w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 UKC, organ celny może dokonać zajęcia towaru. Wpierw zwrócenia strony skarżącej wymaga, że w niniejszej sprawie podstawą prawną wydania decyzji nie był wskazany w petitum skargi przepis art.198 ust.1 lit. b UKC, zgodnie z którym, organy celne podejmują wszelkie środki niezbędne do dysponowania towarami, włącznie z orzeczeniem ich przepadku i sprzedażą lub zniszczeniem, jeżeli nie można zwolnić towarów, ponieważ są one przedmiotem zakazów lub ograniczeń. To nie ograniczenia związane z wprowadzeniem do obrotu przedmiotowego towaru stanowiły causa wdrożenia środków zabezpieczających przez organy celne, lecz nieuregulowany status celny tych towarów. Organy in concreto nie zajmowały się na tym etapie kwestią ograniczeń wynikających z załącznika nr XVII pkt 36 rozporządzenia nr 1907/2006 towaru w postaci płynu do spryskiwaczy szyb samochodowych zawierających metanol o określonym stężeniu. Zatem stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy jest diametralnie odmienny od tego, który był przedmiotem oceny w wyroku tut. Sądu z dnia 25 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 6/25 wydanym w sprawie celnej skarżącej dotyczącej podobnych towarów. Tym samym zarzuty skargi oparte w głównej mierze na naruszeniu w/w przepisów prawa unijnego uznać należy za nieadekwatne i chybione. Przypomnieć należy, że przedmiotowy towar w dniu 22 stycznia 2024 r. na podstawie zgłoszenia celnego został objęty procedurą tranzytu zewnętrznego i zarejestrowany pod nr MRN [...], po czym zwolniony do tej procedury z wynikiem kontroli A2 (uznano za zgodnie) z terminem dostarczenia do urzędu celnego wyprowadzenia (OC [...]) do dnia 29 stycznia 2024 r. Towar ten nie został jednak przedstawiony w wyznaczonym terminie we wskazanym urzędzie celnym, lecz został ujawniony na środku transportowym pod adresem ul. [...] w [...]. Na dzień podejmowania skarżonych decyzji przez organy obu instancji przedmiotowy towar znajdował się w procedurze tranzytu zewnętrznego, nie został przedstawiony w urzędzie celnym wyprowadzenia we wskazanym terminie, eksporter nie przedstawił dowodów alternatywnych, więc procedura tranzytu nie została zamknięta. Nie została też wydana decyzja o unieważnieniu zgłoszenia celnego na podstawie, którego procedurę tranzytu wdrożono. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że w dacie podejmowania skarżonych decyzji status celny przedmiotowego towaru nie był uregulowany i wystąpiły podstawy faktyczne i prawne do zastosowania środków o których mowa w art. 30 ust.1 PC, w zw. z art. 198 ust.1 lit. a UKC. Zajęcie towaru jest środkiem tymczasowym, zabezpieczającym towar do dalszego postępowania w celu uregulowania jego sytuacji prawnej. Dopóki postępowanie zmierzające do uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowego towaru jest w toku, uzasadnione jest stosowanie tego środka. Trafnie także wywodzi organ odwoławczy, że ten sam towar nie może zostać objęty różnymi procedurami jednocześnie. Rekapitulując, dokonując kontroli sądowej decyzji administracyjnej Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący na czas jej podejmowania, a ten zdaniem składu orzekającego, w realiach niniejszej sprawy uprawniał do zastosowania wskazanych wyżej środków prawnych. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w szczególności wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Z tych wszystkich względów, Sąd – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.