I SA/Rz 390/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. Sp.k. z siedzibą w D. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lipca 2025r. nr 13000/71/2025-RED/8722225215 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Przedmiotem skargi B. sp.k. (dalej: skarżąca/spółka) jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Jaśle [...] (dalej: ZUS) z dnia 4 lipca 2025 r. nr 130000/71/2025-RED/8722225215 utrzymujące w mocy postanowienie organu z 4 kwietnia 2025 r. nr 130200/71/391/2025-RED w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z akt sprawy ZUS, działając jako wierzyciel, wystawił 3 lutego 2025 r. tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...] obejmujące należności z tytułu nieopłaconych składek. Podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych była prawomocna decyzja ZUS z 24 kwietnia 2024 r. nr 130271DZPDZ24/000198 określająca wysokość zadłużenia. Na podstawie powyższych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne i zajął wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego skarżącej w banku P. S.A. Tytuły wykonawcze wraz z odpisami zajęć zostały doręczone osobie upoważnionej 5 lutego 2025 r. Pismem z 12 lutego 2025 r. skierowanym do ZUS skarżąca spółka wniosła zarzut z art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) i c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) tj. brak wymagalności obowiązku z uwagi na procedowanie i złożenie ZUS podpisanej umowy rozkładającej egzekwowaną należność na raty wskazując, że pismem z 10 grudnia 2024 r., znak: 130000/2739250/2024 ZUS wyraził zgodę na rozłożenie należności z tytułu składek za okres od października 2019 r do lipca 2024 r. na 32 miesięczne raty. Postanowieniem z 4 kwietnia 2025 r., opisanym na wstępie, ZUS oddalił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że spółka 6 listopada 2024 r. zwróciła się do ZUS o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. Pismem z 10 grudnia 2024 r. ZUS poinformował spółkę o wyrażeniu zgodę na rozłożenie należności z tytułu składek za okres od października 2019 r. do lipca 2024 r. na 32 miesięczne raty i przesłał spółce umowę Nr [...]zobowiązując ją do jej podpisania oraz "zaparafowania" każdej umowy strony w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. W piśmie zawarto pouczenie, że jeżeli umowa nie zostanie przekazana we wskazanym terminie zostanie uznana za niezawartą a całość należności stanie się wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę. Ponadto wskazano, że dalsze składki bieżące winny być opłacane w terminie ich płatności. W przypadku nieopłacenia składek bieżących nie dojdzie do podpisania umowy. Spółka pismem z 27 grudnia 2024 r. zakwestionowała sposób rozstrzygnięcia zarzucając wadliwość ustalenia łącznej kwoty zadłużenia z tytułu składek wraz z odsetkami na kwotę [...] zł i wniosła o przedstawienie szczegółowego wyliczenia wskazującego na sposób ustalenia przez ZUS ww. łącznego zadłużenia wraz z szczegółowym przedstawieniem w jaki sposób zostały rozliczane dotychczasowe wpłaty dokonywanie przez płatnika. W piśmie z 9 stycznia 2025 r. ZUS przedstawił spółce szczegółowy sposób rozliczenia konta i wskazał kwotę składek oraz odsetek należnych do zapłaty. Pismem z 3 lutego 2025 r. ZUS poinformował spółkę, że nie doszło do zawarcia umowy nr [...] ponieważ analiza sprawy wykazała, że umowa przesłana przez spółkę za pośrednictwem PUE została przesłana po wyznaczonym terminie i nie została poprawnie podpisana a ponadto nie odnotowano wpłaty pierwszej raty układu ratalnego w terminie zawartym w projekcie umowy. Wobec powyższego, w ocenie ZUS, wszczęcie postępowania egzekucyjnego należało uznać za zasadne. Spółka nie zgodziła się z postanowieniem ZUS z 4 kwietnia 2025 i złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucają brak wymagalności obowiązku zapłaty z uwagi na zawarcie umowy rozkładającej na raty egzekwowane należności. Podniosła, że 29 stycznia 2025 r. przesłała do organu podpisany egzemplarz umowy o układ ratalny. W ocenie spółki przedłożenie ZUS podpisanego egzemplarza umowy o układ ratalny powoduje brak wymagalności egzekwowanego obowiązku z w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) i c) u.p.e.a. Postanowieniem z 4 lipca 2025 r. ZUS utrzymał w mocy postanowienie z 4 kwietnia 2025 r. o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stwierdzając że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie ZUS, wbrew zarzutom spółki nie doszło do zawarcia umowy o układ ratalny, ponieważ umowa została przesłana (przez płatnika) za pośrednictwem PUE po wyznaczonym terminie, nie została prawidłowo podpisana (nie została parafowana, ani nie została podpisana certyfikatem kwalifikowanym a ponadto nie została opłacona pierwsza rata Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że organ prawidłowo wystawił 3 lutego 2025 r. na nieopłacone zadłużenie tytuły wykonawcze nr [...], [...], [...] oraz zajął rachunek bankowy spółki w P. S.A. obejmując tym samym zadłużenie postępowaniem egzekucyjnym , gdyż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497ze zm.), dalej: u.s.u.s., nieopłacone w terminie składki podlegają ściągnięciu w drodze postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo w myśl przepisu art. 6 ust. 1 u.p.e.a. wierzyciel, którym w przedmiotowej sprawie jest ZUS zobowiązany jest do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w sytuacji gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku. Na powyższe postanowienie spółka złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia wydanego w pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1.art. 15 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 123 u.s.u.s. poprzez brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie oraz wyczerpującego odniesienia się do tych zarzutów, 2.art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) i c) u.p.e.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. - poprzez bezzasadne przyjęcie, że zarzuty skarżącej słusznie zostały oddalone, w sytuacji gdy w realiach przedmiotowej sprawy organ prawidłowo stosując przepisy powinien był dojść do wniosku, że przedłożenie organowi podpisanego przez skarżącą egzemplarza umowy o układ ratalny powoduje brak wymagalności egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) lub c) u.p.e.a. i w konsekwencji brak było podstaw do jego wszczynania. Tym samym organ błędnie utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ podkreślił, że na chwilę obecną, płatnik realizuje spłatę należności w podpisanej nowej umowie ratalnej z 20 marca 2025 r., nr [...], a prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało z urzędu zawieszone, a czynności egzekucyjne zostały uchylone. W tym zakresie organ w dniu 21 marca 2025 r. wydał stosowne postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Organ nie naruszył prawa dokonując wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec B. s.k, z uwagi na fakt, że nie zaistniała żadna z przyczyn nie zezwalających na wszczęcie tego postępowania. W zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego skarżąca aktualnie spółka powołała się na opisane powyżej szczegółowo przyczyny, dla których postępowanie egzekucyjne nie powinno być wszczęte, zwłaszcza z uwagi na zawarcie układu ratalnego pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem – ZUS. W ocenie sądu organ wydając zaskarżone postanowienie zasadnie nie uwzględnił najpierw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji a potem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W zarzutach strona podnosiła zaistnienie okoliczności opisanych w art. 33 § 2 pkt 6 lit b i c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidującymi, że podstawa zarzutu przeciwegzekucyjnego może być brak wymagalności świadczenia z uwagi na rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej albo też brak takiej wymagalności z innej przyczyny. Żadna z tych okoliczności w sprawie nie zaistniała. Kwestia zawarcia układu ratalnego, czyli rozłożenia na raty zaległości związanych z nieopłaconymi w terminie składkami należnymi ZUS uregulowana została w art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Art. 29 ust. 1 stanmoiw, że ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika (...) rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. W tym zakresie przesłanka ta wydaje się być sepleniona, gdyż ZUS dostrzegł istnienie przesłanek uzasadniających tego rodzaju rozstrzygniecie czyli rozłożenie zaległości na raty i zaproponował skarżącej spółce zawarcie takiego układu. Przepis art. 29 ust. 1a tej ustawy przewiduje natomiast, że rozłożenie na raty następuje na podstawie zawartej pomiędzy ZUS a dłużnikiem umowy. Odnośnie tej przesłanki stwierdzić należy, że ZUS zaproponował dłużnikowi zawarcie umowy, przesyłając do niego stosowny formularz precyzujący istotne warunki tej umowy, jak wysokość zadłużenia i proponowane raty z określeniem terminu ich płatności i ich wysokości. W końcu przepis art. 29 ust. 5 stanowi, że w przypadku odroczenia terminu płatności należności z tytułu składek lub rozłożenia należności na raty uznaje się, że płatnik składek nie posiada zadłużenia z tytułu należności z tytułu składek, jeżeli: 1)opłaca należności z tytułu składek w terminach i w wysokości ustalonych w umowie, o której mowa w ust. 1a, oraz 2)nie posiada zadłużenia z tytułu należności z tytułu składek, nieobjętych umową, o której mowa w ust. 1a. Tylko zatem przestrzeganie przez dłużnika zawartej umowy i opłacanie rat w terminach i wysokości wskazanej w umowie powoduje, że organ może uznać, że nie posiada on wymagalnego zadłużenia, co z kolei prowadzi do wniosku, że nie jest dopuszczalne wszczęcie egzekucji. Tylko zatem w przypadku prawidłowego zawarcia umowy o rozłożeniu należności na raty i opłacaniu składek dłużnik może się powoływać na brak wymagalności zaległych składek. W przedmiotowej sprawie do zawarcia umowy pomiędzy skarżącą spółką i ZUS na warunkach zawartych w propozycji umowy z dnia 10 grudnia 2024 r, nie doszło. ZUS akceptując prośbę o zawarcie umowy o rozłożenie należności na raty wskazał wyraźnie w piśmie skierowanym do dłużnika warunki, na jakich umowa ta może zostać zawarta i termin w którym należy to uczynić, oraz obowiązki jakie należy wypełniać, by była on zawarta skutecznie. Organ wskazał zatem, że musi ona zostać podpisana w ciągu 7-miu dni od daty otrzymania tego pisma. Organ zastrzegł, że jeżeli nie zostanie ona przekazana w tym terminie, to uzna, że nie doszło to jej zawarcia a należność jest wymagalna. Stanowisko organu w tym zakresie jest jasne i precyzyjne. W proponowanym, terminarzu opłacania rat wskazano, że pierwsza ma być zapłacona 10.01.2025 r. W sprawie nie budzi wątpliwości to, że w tym terminie dłużnik umowy tej nie podpisał, jak także nie została zapłacona pierwsza rata w terminie proponowanej umowy. W tym zakresie organ uznał swój brak związania proponowana umową. Niepodpisanie umowy w tym terminie skutkuje niemożliwością jej zawarcia w terminie późniejszym niezależnie od przyczyn, dla których dłużnik nie podpisał tej umowy. Dłużnik wiedział, że jej nie podpisuje zgodnie z żądaniami ZUS. Pouczenie było jednoznaczne i nie miał żadnych odstaw do przypuszczania, że może zawrzeć ją później. Dłużnik nie zgodził się ze sposobem rozpatrzenia wniosku i złożył zakwestionowanie. Po jego rozpatrzeniu mógł liczyć tylko na ponowna ofertę zawarcia umowy ratalnej ( już z innymi datami płatności ). Nic takiego nie miało jednak miejsca. W takiej sytuacji organ miał prawo nie uznać zarzutów skarżącego, gdyż nie zaistniała przyczyna dla której prowadzenie egzekucji byłoby niedopuszczalne. Nie doszło do zawarcia umowy o rozłożenie należności na raty, a tylko w takim przypadku zarzuty okazały by się zasadne. Organ nie był związany zaproponowaną umowa po upływie bezskutecznym terminu do jej zawarcia i miał prawo uznać, że nie została ona zawarta. Dysponując jasnym pouczeniem o warunkach i terminach jej zawarcia dłużnik nie uczynił tego i to on musi ponosić konsekwencje takiego działania. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit c upea. Skarżący nie wskazał bowiem żadnej innej przyczyny, która w realiach ustaw procesowych regulujących postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub kwestie systemu ubezpieczeń społecznych, która nakazywała by nie wszczynanie postępowania egzekucyjnego. W tym przepisie bowiem chodzi o odmienną niż we wcześniejszych jednostkach redakcyjnych sytuację, która czyniła by prowadzenie egzekucji bezprawnym. Żaden taki przepis ani też sytuacja nie zostały wskazane. W szczególności nie mieszczą się w zakresie tego przepisu wskazywane okoliczności związane z zawarciem umowy o rozłożenie należności na raty zaproponowane dłużnikowi w piśmie z 10.12.2024r. One są bowiem rozpatrywane przez pryzmat art. 33 § 2 pkt 6 lit. b upea. Żaden przepis ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje, żeby wszczynanie egzekucji było niedopuszczalne w sytuacji, gdy dłużnik proceduje wniosek o rozłożenie należności na raty. Umożliwia to dopiero skuteczne jej na raty rozłożenie. Z tych względów sąd skargę w myśl art. 151 p.p.s.a. oddalił.