I SA/Rz 391/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędzia WSA Jarosław Szaro / spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi D. S. na uchwałę Zarządu Województwa [.] z dnia [.] maja 2017 r. nr [.] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "... " oddala skargę. I SA/Rz 391/17 UZASADNIENIE Instytucja Zarządzająca – Urząd Marszałkowski Województwa P. w R. poinformowała pismem z dnia 25 października 2016r. D. S. – Przedsiębiorstwa Geologicznego i Budownictwa Wodnego i Inżynieryjnego H. z siedzibą w N., że złożony wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...] – nr [...]" został oceniony negatywnie na etapie oceny merytorycznej. W trakcie oceny zakwestionowano kryteria merytoryczne dopuszczające a to: - kryterium nr V prawidłowość metodologiczna i rachunkowa biznesplanu, - kryterium nr VI poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu, - kryterium nr VIII zapewnienie trwałości rezultatów projektów (zdolność do utrzymania rezultatów przez minimum 5 lat lub 3 lata w przypadku MŚP) od zakończenia realizacji, - kryterium nr IX wykonalność instytucjonalna oraz finansowa projektu, - kryterium nr X wykonalność techniczna i technologiczna projektu, - kryterium nr XII realność wskaźników. Eksperci dokonujący oceny projektów a to: ekspert nr 1 i nr 2 ocenili, że możliwości finansowe wnioskodawcy związane z realizacją projektu nie umożliwiają jego bezproblemowej realizacji, gdyż deklarowane posiadane środki w tym również planowany kredyt nie spełniają zasady realności. Ocenili, że posiadane przez Wnioskodawcę środki nie pozwalają na realizację inwestycji. Analizując dokumenty finansowe stwierdzili zaburzoną płynność oraz uzależnienie od kapitału zewnętrznego. Rodzaj wskazanych środków finansowych powoduje wątpliwości co do wykonalności instytucjonalnej i technicznej projektu, a to z kolei skutkowało przyjęciem braku trwałości projektu. Od powyższej informacji Skarżący złożył protest zarzucając błędy w dokonanej ocenie merytorycznej i dopuszczającej a w szczególności błędną ocenę wszystkich zakwestionowanych przez Instytucję Zarządzającą kryteriów. Zarzucając błędną ocenę projektów w poszczególnych kryteriach przedstawił szczegółowo argumentację wskazującą w jego ocenie na nieprawidłowość stanowiska zajętego przez ekspertów. Zarząd Województwa uchwała nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. w wyniku rozpatrzenia protestu działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2016, poz. 486 z póź.zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 55 pkt 1, art. 57, art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programu w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016r. poz. 217 ze zm.) dalej: ustawa wdrożeniowa wniesionego przez Skarżącego od negatywnej oceny merytorycznej – dopuszczającej protestu tego nie uwzględnił. Uzasadniając swoje stanowisko Zarząd Województwa wskazał na dokonaną ponowną ocenę projektu przez ekspertów 1 i 2 i uznał ją za swoją w całości ją akceptując. Dokonując ponownej oceny projektu eksperci 1 i 2 zajęli stanowisko polegające na zmianie oceny negatywnej na pozytywną w kryteriach V i X, natomiast podtrzymali ocenę negatywną w kryteriach VI, VIII, IX i XII. Odnośnie kryterium VI wskazali, że analiza finansowa projektu nie została sporządzona prawidłowo zaś istotnym problemem było zagadnienie sfinansowania projektu. Wskazali, że pomimo zaciągnięcia pożyczki w kwocie 3.500.000zł analiza przepływu środków pieniężnych wskazuje, że Wnioskodawcy zabraknie środków pieniężnych do sfinansowania projektu w 2017 i 2018 roku. Eksperci wskazali, że w 2017 roku wnioskodawca będzie miał do sfinansowania wydatki opiewające na kwotę 5,733.000zł zaś będzie dysponował kwotą 5,498.000zł i w ocenie powoduje to brak 0,235 mln. zł. do realizacji projektu. Wskazali, że podobny deficyt występuje w roku 2018, gdzie wydatki wyniosą 5.732.000zł brutto, zaś środki na ich pokrycie będą wynosiły 1.267.000zł. Powoduje to powstanie deficytu w wysokości 4.515.000zł. W ocenie ekspertów pomimo pozornej poprawności sporządzonej analizy finansowej wykazuje ona deficyt środków na pokrycie wydatków. Wnioskodawca powinien wskazać źródła finansowania dla całego projektu na przestrzeni jego realizacji. W ocenie ekspertów wnioskodawcy zabranie środków do sfinansowania wydatków. Zapewnienie finansowania nie może opierać się na otrzymanych refundacjach, gdyż będą one możliwe dopiero po ich poniesieniu. W tym zakresie eksperci przyjęli, że poprawność metodyczna i finansowa wniosku nie została zachowana. Odnośnie kryterium nr VIII eksperci wskazali, iż podtrzymują negatywną ocenę w tym zakresie z uwagi na wyrażenie negatywnej oceny kryterium nr VII. Brak prawidłowego określenia źródeł finansowania projektu (dotacja przewidziana do wypłaty nie może być źródłem finansowania) powoduje, że nie jest możliwe zapewnienie trwałości realizacji projektu. Odnośnie kryterium nr IX eksperci podnieśli, że projektu nie można uznać za wykonalny finansowo z uwagi na brak prawidłowego wskazania źródeł finansowania projektu. Wskazali jako jednego źródła finansowania pożyczki w kwocie 3.500.000zł oraz środków własnych Wnioskodawcy nie jest wystarczające do przyjęcia wykonalności finansowej projektu. Również odnośnie kryterium nr XII eksperci podtrzymali ocenę negatywną wskazując na podnoszoną przy poprzednich kryteriach niewykonalność finansową projektu. Eksperci podkreślili, że najpierw Wnioskodawca musi ponieść pełną kwotę przewidzianych na dany okres nakładów inwestycyjnych, które muszą być spłacone a dopiero później może złożyć wniosek o dotację i ją otrzymać. Od informacji o nieuwzględnieniu protestu D. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "D. S. - Przedsiębiorstwo Geologiczne i Budownictwa Wodnego i Inżynieryjnego H. z siedzibą w N., złożył w dniu 28 czerwca 2017r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze tej zarzucił: 1. naruszenie art. 37 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny projektu o numerze [...] polegający na błędnym przyjęciu, że w ramach projektu nie wykazano spełnienia: - kryterium VI "Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu". - kryterium VIII "Zapewnienie trwałości rezultatów projektu (zdolność do utrzymania rezultatów przez minimum 5 lat lub 3 lata w przypadku MŚP) od zakończenia jego realizacji". - kryterium IX "Wykonalność instytucjonalna oraz finansowa projektu". - Kryterium XII "Realność wskaźników". 2. naruszenie art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, poprzez brak rzetelnej i obiektywnej weryfikacji projektu o numerze [...] w zakresie kryteriów i zarzutów podniesionych przez Skarżącego we wniesionym proteście. Wywodząc niniejszą skargę wniósł o: 1. uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu Skarżącego o numerze [...] w ramach konkursu nr [...] została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, 2. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucił, iż eksperci błędnie wykazali deficyt w roku 2017 na kwotę 235.000zł zaś w roku 2018 – 4.281.000zł, gdyż oparli się na całkowicie błędnych założeniach. Skarżący podniósł, że eksperci uznali, że inwestycja będzie realizowana w dwóch rocznych etapach i dotacja będzie rozliczana po zakończeniu każdego z tych etapów. Jest to niezgodne z harmonogramem realizacji inwestycji oraz harmonogramem płatności. Eksperci błędnie ocenili obowiązującą dokumentację konkursową i złożony wniosek. W przypadku posiadanych przez siebie wątpliwości powinni wezwać Skarżącego o przedłożenie stosownych wyjaśnień. Założenia ekspertów są błędne i nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji i regulaminie konkursu. Skarżący wskazał na "montaż finansowy", który uwzględniał płatności wkładu własnego, pokrycie kosztów niekwalifikowanych oraz rozliczanie dotacji w czterech transzach refundacyjnych zgodnie z przyjętym harmonogramem. W montażu tym przyjęto założenie, że każda kolejna refundacja za dany etap wykorzystywana będzie do częściowego sfinansowania nakładów kolejnego etapu. Przedstawił harmonogram ponoszenia kosztów kwalifikowanych i dotacji w podziale na 4 zadania. W przedstawionym przez niego zestawieniu nie występuje brak środków finansowych. Przedstawiona w tym zakresie dokumentacja powoduje również błędność stanowiska ekspertów przy negatywnej ocenie pozostałych trzech kryteriów, gdyż negatywna ocena kryterium VI spowodowała negatywną ocenę pozostałych kryteriów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Instytucja Zarządzająca dokonując oceny przedstawionego wniosku nie naruszyła kryteriów procedowania określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej dokonując oceny w sposób rzetelny, jasny i bezstronny. Ocena wniosku w ramach konkursu prowadzonego w trybie tej ustawy każdorazowo odbywa się na podstawie przedłożonych dokumentów szczegółowo opisanych w regulaminie konkursu oraz załącznikach do tego regulaminu, z których wynika jakie dokumenty i załączniki są wymagane jak również w jakich kryteriach projekt będzie oceniany oraz jakie są warunki uznania poszczególnych kryteriów za spełnione. Ocena ta dokonywana jest metodą dwóch par oczu, zaś dane zawarte w tych dokumentach stanowią podstawowe i główne źródło wiedzy zarówno o podmiocie biorącym udział w konkursie, jak również do udziału w projekcie. Tylko w wyjątkowych sytuacjach możliwe jest wystąpienie o uzupełnienie informacji zawartych we wniosku lub załącznikach. W przedmiotowej sprawie do wniosku została dołączona dokumentacja finansowa zawierająca m.in. (zgodnie z wymogami bilans przedsiębiorstwa, rachunek z zysków i strat oraz zestawienie przepływów środków pieniężnych w przedsiębiorstwie a także wskaźniki finansowe, załączniki D-1 do D-4). Były to jedyne dokumenty obrazujące sytuację finansową przedsiębiorcy w zakresie jego statusu finansowego, a zwłaszcza posiadanych środków oraz koniecznych do poniesienia, również w związku z planowaną inwestycją wydatków. Dokumentacja finansowa dołączona do projektu nie obejmowała zestawienia "montażu finansowego" jakie zostało przedstawione w skardze na karcie 7, a zatem zestawienie to nie było przedmiotem badania przez ekspertów i nie może stanowić podstawy do oceny prawidłowości ich działania. Eksperci dokonali badania przedstawionej dokumentacji finansowej i na podstawie zawartych tam danych doszli uzasadnionych w świetle przedstawionych przez nich argumentacji wniosków. Jako uzasadnione jawi się Sądowi stanowisko, że Wnioskodawca powinien posiadać środki finansowe na sfinansowanie inwestycji natomiast refundacja poniesionych wydatków odbywa się dopiero po ich zakończeniu. Jak wynika bowiem z załącznika nr 10 do uchwały Zarządu Województwa nr [...] określającej Regulamin konkursu – "Wzór umowy o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020" możliwe są dwie formy dofinansowania projektów, a to dofinansowania w postaci zaliczki oraz dofinansowania w postaci refundacji. System refundacji przewiduje, że beneficjent uzyskuje zwrot środków po przedstawieniu stosownych dokumentów i poniesieniu wydatków które są następnie refundowane. W systemie tym należy zatem najpierw posiadać własne środki aby następnie otrzymać zwrot poniesionych wydatków. Oparcie finansowania projektu o środki uzyskane z dotacji zwłaszcza w czasookresie 1 roku nie może świadczyć o prawidłowym sporządzeniu wniosku w sytuacji uwarunkowań z jakimi wiążą się zwroty refundacyjne. § 7 ust. 17 i następne powołanego wzoru umowy przewidują bowiem, iż każdy wydatek kwalifikowany powinien zostać ujęty we wniosku o płatność przekazany w terminie do 3 m-cy do dnia jego poniesienia. Wniosek ten podlega rozpatrzeniu przez Instytucję Zarządzającą pod względem formalnym, merytorycznym i rachunkowym i dopuszczona jest możliwość czterokrotnego wezwania beneficjenta do poprawienia lub uzupełnienia wniosku. Nieuzupełnienie wniosku może powodować odmowę refundacji. Płatność środków następuje co do zasady w terminie 90 dni z zastrzeżeniem dostępności środków na rachunku bankowym. Płatność ta może wstrzymana, a nawet wydłużona na czas niezbędny do przeprowadzenia kontroli realizacji projektu jeżeli taka kontrola zostanie zarządzona. Założenie zatem, że kolejne etapy będą finansowane z dotacji wcześniej otrzymanych w systemie refundacji nie jest prawidłowe i stanowisko ekspertów, że zwrot środków następuje dopiero po ich poniesieniu ze środków własnych uczestnika jest prawidłowy. Trzeba podkreślić, że system ten jest systemem refundacji nie zaś współfinansowania projektu przez Instytucję Zarządzającą. Przedmiotowy wniosek został przy tym oparty głównie o taki typ finansowania, gdzie główna część wydatków skarżącego miała być sfinansowana środkami pochodzącymi z refundacji. W takiej sytuacji eksperci zasadnie wskazali na brak wykazania źródeł finansowania. Podzielenie prawidłowości opinii ekspertów co do kryterium nr VI skutkuje koniecznością podzielenia tej opinii odnośnie pozostałych kryteriów bowiem zagadnienie to ma podstawowe znaczenie przy wyrażeniu negatywnej pozostałych trzech kryteriów. Z tych względów Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej skargę oddalił.