I SA/Rz 392/04

WyrokWSA w Rzeszowie2005-06-14

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli należność, która podlegała egzekucji administracyjnej w momencie jej wszczęcia, przestała podlegać takiej egzekucji na skutek zmiany przepisów, która nie zawiera przepisów przejściowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak przepisów przejściowych w akcie prawnym zmieniającym zakres egzekucji administracyjnej oznacza, że nowy stan prawny obowiązuje zarówno w odniesieniu do postępowań wszczynanych, jak i już prowadzonych. W związku z tym, organ egzekucyjny traci uprawnienie do prowadzenia egzekucji, gdy przestaje być ona dopuszczalna, a przepis art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakazuje w takiej sytuacji umorzenie postępowania.
Stan faktyczny
Urząd Skarbowy zwrócił wierzycielowi tytuł wykonawczy na należność za energię elektryczną, ponieważ przestała ona podlegać egzekucji administracyjnej na mocy rozporządzenia zmieniającego. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Po uchyleniu przez WSA postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z powodu uchybień proceduralnych, Dyrektor Izby Skarbowej ponownie utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu. Wierzyciel zaskarżył to postanowienie, zarzucając błędną wykładnię art. 59 ust. 1 pkt 7 ustawy p.e.a.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2004r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę - I SA/Rz 392/04 Uzasadnienie Pismem z dnia (...) grudnia 1997r. Urząd Skarbowy zwrócił wierzycielowi - "A" S.A. Rejon Energetyczny w S. tytuł wykonawczy nr W 31/208/97 wystawiony na zobowiązanego M. S., z tytułu należności za pobraną energię elektryczną, bowiem należność ta przestała podlegać egzekucji administracyjnej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 107, poz. 693), określanego dalej jako rozporządzenie zmieniające. Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2002r. nr (...)Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko zobowiązanemu M. S.. Po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciela na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia (...) października 2002r. nr (...). Na skutek skargi złożonej przez wierzyciela sprawę rozpoznawał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 8 czerwca 2004r. sygn. akt SA/Rz 2294/02 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) października 2002r. nr (...). Sąd nie dokonał merytorycznej kontroli zaskarżonego postanowienia z powodu uchybień proceduralnych, jakie miały miejsce w postępowaniu egzekucyjnym, a w szczególności rozpatrzenia zażalenia podpisanego wyłącznie przez jednego członka zarządu "A" S.A. , podczas gdy reprezentacja tej spółki jest łączna (dwóch członków zarządu lub jeden członek zarządu łącznie z prokurentem), braku doręczenia postanowienia organu II instancji zobowiązanemu M. S., braku tytułu wykonawczego i nie wyjaśnienia jakiej należności dotyczył wniosek wierzyciela o przeprowadzenie egzekucji administracyjnej, braku dokumentu dotyczącego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego oraz braku dowodu doręczenia postanowienia organu I instancji. Po uzupełnieniu braków formalnych i ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia (...) września 2004r. nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że należności pieniężne z tytułu świadczeń lub usług w zakresie m.in. energetyki cieplnej przestały podlegać egzekucji administracyjnej z dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego. W rozporządzeniu tym nie przewidziano okresu przejściowego, zatem z dniem wejścia w życie tego aktu tj. z dniem 30 września 1997r. wszystkie tytuły wykonawcze wystawione na należności, które przestały być poddane egzekucji administracyjnej, podlegają zwrotowi, a wszczęte postępowania egzekucyjne powinny być umorzone. Taka interpretacja przepisów znalazła odzwierciedlenie w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 9 września 1997r. nr PO 6 K-861-661-4809/97 skierowanym do Izb Skarbowych. Ponieważ należność objęta tytułem wykonawczym o numerze W/31/208/97 przestała podlegać egzekucji administracyjnej, to wystąpiła przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania na podstawie art.59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110 z 2002r., poz.968 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.e.a. W skardze na powyższe postanowienie skarżący - "A" S.A.- wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie przepisu art.59 ust.1 pkt 7 ustawy p.e.a. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że o ile obowiązek podlegał egzekucji administracyjnej w dacie wszczęcia postępowania i przepis wyłączający obowiązek spod egzekucji nie zawiera postanowień intertemporalnych, to można postępowanie umorzyć. W ocenie skarżącego przepis stanowiący podstawę umorzenia dotyczy sytuacji, gdy egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna i nigdy nie była dopuszczalna, nie ma natomiast zastosowania do stanów, gdy w dacie wszczęcia egzekucja była dopuszczalna, a następnie dopuszczalna być przestała. Ponieważ w przedmiotowej sprawie egzekucję wszczęto, gdy była ona dopuszczalna, a przepisy nie nakazywały umorzenia wszczętych egzekucji, to egzekucja powinna być prowadzona według przepisów z daty wszczęcia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze. Skarga jest niezasadna. Poza sporem pozostaje fakt, że przedmiotowym tytułem wykonawczym nr W/31/208/97 objęte były należności zobowiązanego M. S. wobec wierzyciela -"A" S.A. w R., z tytułu świadczonych usług w zakresie energetyki cieplnej. Nie jest również sporne to, że tego rodzaju należności podlegały egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu §1 ust.1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 1 z 1997r., poz.1), który to przepis został skreślony z dniem 30 września 1997r. tj. z datą wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 107, poz.693), zwanego dalej rozporządzeniem zmieniającym. W ocenie Sądu brak przepisów przejściowych oznacza, że nowy stan prawny obowiązuje zarówno w odniesieniu do postępowań, które dopiero miały być wszczęte, jak i tych, które już były prowadzone. A zatem z dniem 30 września 1997r. egzekucja administracyjna należności za usługi w zakresie energetyki cieplnej przestała być dopuszczalna i organ egzekucyjny utracił uprawnienie do jej prowadzenia. W takiej sytuacji przepis art. 59 § 1 ustawy p.e.a. nakazuje umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu przepis ten nie odnosi się wyłącznie do tych egzekucji, które są niedopuszczalne od samego początku, ale do niedopuszczalności egzekucji administracyjnej zaistniałej na każdym etapie postępowania. Wyłącznie wyraźny przepis przejściowy nakazujący stosowanie dotychczasowych przepisów do egzekucji wszczętych w poprzednim stanie prawnym, mógłby umożliwić dalsze prowadzenie egzekucji administracyjnej w rozpoznawanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy P.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło