I SA/Rz 394/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-08-01
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest bezrobotny, spłaca kredyt hipoteczny, leczy się i otrzymuje niewielkie dochody z prac dorywczych, może zostać zwolniony od kosztów sądowych, jeśli jego dzieci pomagają mu finansowo, ale nie przedstawił on wystarczających dowodów na otrzymywanie tej pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Pomimo przedstawienia częściowej dokumentacji dotyczącej wydatków i zobowiązań, skarżący nie udowodnił otrzymywania pomocy finansowej od dzieci, która miałaby pokryć brakujące środki, co czyni jego oświadczenie o braku możliwości poniesienia kosztów niewiarygodnym.Stan faktyczny
Skarżący D.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej odmawiającej zwolnienia z należności celnych. Argumentował, że jest bezrobotny, ponosi koszty utrzymania, spłaca kredyt hipoteczny i grzywnę, leczy się, a jego dochody są niewielkie. Wskazał, że jego dzieci pomagają mu finansowo. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych oświadczeń i dowodów, w tym wyciągów bankowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku D.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z należności celnych przywozowych oraz określenia kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. hWSA/post.1 - sentencja postanowienia
w sprawie ze skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, D.S. (dalej zwany skarżącym), reprezentowany przez pełnomocnika adwokata, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując wniosek niemożnością poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku własnego utrzymania koniecznego. Skarżący wyjaśnił, że jest bezrobotny, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją krewną (ciotka), ponosząc po połowie koszty utrzymania w postaci opłat: energia elektryczna ok. 150 zł (za 2 miesiące), śmieci- 10 zł, woda – ok. 80 zł, telefon – ok. 45 zł, ogrzewanie w sezonie (gaz) – ok. 1600 zł, podatek od nieruchomości - 720 zł rocznie. Jako majątek własny skarżący zadeklarował nieruchomość rolną o pow. 0,34 ha i działkę budowlaną o pow. ok. 0,15 ha i jak oświadczył z tego tytułu jego podatek wynosi 744 zł rocznie. Wyjaśnił, że samochody, od których należności z tytułu ich importu są przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, są nadal w posiadaniu Izby Celnej. Skarżący dodał, że spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 297.000 zł, którego rata wynosi 1000 zł oraz grzywnę w wysokości 6000 zł rozłożoną na raty, leczy się neurologicznie i kardiologicznie. Ponadto oświadczył dochody w wysokości 700 zł z tytułu prac dorywczych oraz emeryturę ciotki w wysokości 1420 zł brutto jako dochód ich wspólnego gospodarstwa domowego.
Na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia dot. stanu majątkowego skarżący wyjaśnił, że przedmiotowy kredyt hipoteczny (jego część) został przewalutowany i spłacono w ten sposób część zadłużenia zaciągniętego na zakup domu w Stanach Zjednoczonych, gdzie mieszka żona skarżącego. Transakcja ta została udokumentowana przez skarżącego. Za pozostałą kwotę zakupiono również walutę (30.000 USD), która w większości została przeznaczona na sfinansowanie studiów dzieci skarżącego. Kwotę w wysokości 1000 zł na spłatę rat skarżący jak oświadczył otrzymuje od dzieci, które teraz pomagają zarówno skarżącemu jak też jego żonie. Skarżący dodał, że ma też dwoje dzieci w wieku szkolnym (studia), równocześnie precyzując, że pozostają one na wyłącznym utrzymaniu żony. Załączył kopie dokumentów dotyczących ww. kredytu oraz domu za granicą, zaświadczeń naczelnika właściwego urzędu skarbowego o nie deklarowaniu dochodu do opodatkowania w 2011 i 2012 r., faktur za energię elektryczną, gaz, decyzji w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości i rolnego za 2013 r. oraz potwierdzenie transakcji spłaty raty kredytowej i historii operacji na koncie skarżącego od 20 do 30 kwietnia 2013 r.
Rozpoznając wniosek skarżącego zważono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, że koszty postępowania ponoszą strony, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Zatem należy przyjąć, że wszelkie zwolnienia w tym postępowaniu sądowym są wyjątkiem od powyższej zasady, a zatem ciężar dowodzenia istnienia przesłanek ustawowych przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (całkowitym lub częściowym – art. 246 P.p.s.a.) spoczywa na stronie ubiegającej się o ten przywilej, która powinna uzasadniać swoje żądanie nie tylko określonymi twierdzeniami, ale także dowodami źródłowymi.
Skarżący obszernie zrelacjonował w wyjaśnieniach i udokumentował kwestię dotyczącą wykorzystania udzielonego mu kredytu hipotecznego, aczkolwiek wątpliwe pozostaje źródło finansowania jego spłaty. Z relacji skarżącego wynika, że w zasadzie ciężar utrzymania rodziców (jego oraz żony) spoczywa na dzieciach ("teraz pomagają one mi oraz żonie we wszelkich opłatach i w utrzymaniu domu"), dwoje studiuje. Jednak skarżący nie dowiódł ani nie uprawdopodobnił faktu otrzymywania jakiejkolwiek pomocy finansowej od dzieci. Nadesłał tylko jedną stronę historii operacji na swoim rachunku bankowym (od 20 do 30 kwietnia 2013 r.), pomimo że wezwany został o wyciągi z rachunku (rachunków) z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających wniosek o przyznanie prawa pomocy, a analiza tej jednej przedłożonej strony wskazuje, że w okresie tym (10 dni) obciążenia jego rachunku wyniosły łącznie 2.412 zł i nie odnotowano w tym czasie żadnego wpływu, także takiego, który dokumentowałby ową pomoc od dzieci. Pomoc ta musiałaby znacznie przekraczać kwotę 1000 zł miesięcznie, co wynika z rachunku matematycznego; nawet bowiem przy uwzględnieniu zarobków z pracy dorywczej i przyjmując, że te pokrywają podstawowe wydatki prowadzonego wspólnie z krewną gospodarstwa domowego, kwota 1000 zł jest niewystarczająca, ponieważ skarżący jak wynika z ww. historii operacji spłaca także inne zobowiązania.
Zatem w sytuacji, w której skarżący jako bezrobotny nie osiągnął w ostatnich dwóch latach dochodów podlegających opodatkowaniu (zaświadczenia – k. 40-42), wydatkuje pewne sumy na leczenie, spłatę zobowiązań kredytowych oraz reguluje zobowiązania publicznoprawne z tytułu podatków rolnego i od nieruchomości (k.45-46), zarabia dorywczo niewysoką kwotę w relacji do wydatków, powinien wykazać wystąpienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w sposób nie budzący wątpliwości, a współdziałanie w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego powinno jednoznacznie przynieść potwierdzenie oświadczenia o pomocy materialnej uzyskiwanej od dzieci. Brak tego rodzaju dowodów w konfrontacji z przedłożonym fragmentem wyciągu bankowego, czyni wniosek skarżącego niewiarygodnym, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych sprawy zainicjowanej skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej, a na wstępie - kosztów wpisu, który łącznie jak wynika z zarządzenia dot. wartości przedmiotu zaskarżenia (k.20), wyniesie w rozpoznawanej sprawie 1.132 zł.
Konstatując, w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono przesłanek do odstąpienia od zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 199 P.p.s.a. i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło