I SA/Rz 399/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku "A" Spółka z o.o. z siedzibą w W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za sierpień 2010 r. - postanawia – oddalić wniosek "A" sp. z o.o. (dalej spółka lub skarżąca) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienia od kosztów sądowych, przekonując, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów opłaty od skargi i innych kosztów sądowych. Spółka podniosła, że decyzjami administracyjnymi została pozbawiona całego swojego majątku; zamknięte zostały salony gier należące do spółki i zabezpieczone automaty wraz ze znajdującą się w nich gotówką. Podała także, że zgodnie z wynikami bilansu generuje stratę, dlatego nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów związanych z wniesioną skargą. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 4.000.000 zł, wartość środków trwałych 5.841.741,70 zł, za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 4.341.561,56 zł, a salda jej rachunków bankowych na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosiły 0 zł. Oceniając te informacje jako niewystarczające, zwrócono się do skarżącej o dodatkowe dane i dokumenty, m.in. deklaracje VAT-7 dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r., bilans spółki za 2013 r., ewidencję środków trwałych, rachunek zysków i strat, wyjaśnienia czy z umowy spółki wynika obowiązek dokonywania przez wspólników dopłat. Powyższego spółka nie przedstawiła, przemilczając wezwanie. Referendarz sądowy w takiej sytuacji odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy. Spółka złożyła sprzeciw. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej P.p.s.a., w razie wniesienie sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie o jaki wnioskuje skarżąca, może być przyznane, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o taką preferencję, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy o które ubiegają się osoby prawne ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek sąd nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Spółka nie przedstawiła w prowadzonym obecnie postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dokumentów, które potwierdziłyby jej trudną sytuację finansową w momencie, w którym była zobowiązana do poniesienia obciążeń fiskalnych związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Posługiwanie się argumentami o kłopotach finansowych wywołanych działaniami organów administracyjnych, bez wykazania danych potwierdzających złą sytuację płatniczą podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów, jest nazbyt ogólnikowe i nie prowadzi do wykazania istnienia przesłanek ustawowych przyznania prawa pomocy. Przepisy regulujące instytucję prawa pomocy, w tym wypadku art. 246 P.p.s.a. wyraźnie zobowiązuje stronę zwracającą się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy o wykazanie, że żądanie to ma podstawy, używając zwrotu: "gdy wykaże". Brak ww. dokumentacji uniemożliwia dokonanie pełnej, prawidłowej oceny możliwości płatniczych spółki. Dodać należy, że spółka nie po raz pierwszy stara się o przyznanie prawa pomocy w związku z postępowaniem sądowoadministracyjnym, natomiast nie wywiązuje się z obowiązku współpracy w celu ustalenia możliwości ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy. Bez ustalenia wysokości dochodów i wydatków związanych z bieżącym funkcjonowaniem nie można dokonać prawidłowej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Zatem, wbrew temu, co spółka podaje w sprzeciwie od postanowienia referendarza, z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy, tj. skarżącej spółki niemożliwa była ocena jej zdolności finansowej. Dodać w tym miejscu należy, że wniesiony sprzeciw nie nawiązuje do argumentacji postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. W sprawie podkreślenia wymaga to, że działalność osób prawnych opiera się na samodzielności i w oparciu o własny majątek. Skarżąca jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego, nie angażując środków z zewnątrz. Działań takich spółka nie wykazała pomimo, że była do tego wzywana. Użyte przez spółkę argumenty w związku ze staraniami o uzyskanie zwolnienie od kosztów sądowych nie przekonały sądu rozpoznającego wniosek. Dlatego mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.