I SA/Rz 4/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-02-08
Skład orzekający: Maria Serafin Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina jako strona postępowania administracyjnego może zostać zwolniona od obowiązku uiszczenia pełnych kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ze względu na trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że gmina dysponuje środkami finansowymi na rachunkach bankowych, które mogą być częściowo przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych, a budżet gminy przewiduje rezerwę na takie wydatki. W związku z tym nie można przyznać pełnego zwolnienia od kosztów, lecz częściowe zwolnienie do kwoty 3000 zł odpowiada możliwościom płatniczym gminy.Stan faktyczny
Gmina złożyła skargę na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu środków na dofinansowanie projektu budowy oczyszczalni ścieków. Wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 3000 zł, wskazując na trudną sytuację finansową, deficyt budżetowy oraz ograniczone możliwości kredytowe. Do wniosku dołączyła oświadczenie o stanie majątkowym i uchwałę budżetową na 2012 rok.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 3000 zł, a w pozostałym zakresie oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin Kosowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia (...) października 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia kwoty zwrotu środków przekazanych na realizację umowy o dofinansowanie projektu "Budowa oczyszczalni ścieków w P. wraz z siecią kanalizacji sanitarnej wsi F." w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 3 000 (trzy tysiące) złotych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Zwracając się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia (...) października 2011 r. Gmina [...], w złożonym na urzędowym formularzy PPPr oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że rok budżetowy 2010 zamknęła deficytem w wysokości 7 901 553,45 zł, zaś 2011 – 2 284 592,04 zł (deficyt zakładany), natomiast wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych wynosi 59 234 571,33 zł. Z przedmiotowego oświadczenia wynika również, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi, zgromadzonymi na dwóch rachunkach bankowych, których stan na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił: 1 794 471,96 zł (rachunek podstawowy) oraz 667 329,90 zł (rachunek wydatków niewygasających).
Z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, albowiem posiadając środki na rachunkach bankowych nie jest w stanie uiścić opłat sądowych, gdyż środki te są przeznaczone na pokrycie obligatoryjnych wydatków z zakresu zadań własnych, jak i zleconych (wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 12 942,66 zł).
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżąca podniosła, że z uwagi na zobligowanie organu wykonawczego przez Radę Gminy [...] do pozyskiwania środków unijnych oraz w związku ze związaniem się umowami gmina oscyluje na granicy płynności finansowej, nie ma też możliwości zaciągnięcia kredytu, gdyż wysokość jej zobowiązań jest bliska limitu określonego przepisami prawa.
Do sprzeciwu skarżąca załączyła kserokopię uchwały budżetowej na rok 2012, z dnia 28 grudnia 2011, zgodnie z którą w budżecie gminy zaplanowano rezerwę w kwocie 100 000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Obowiązek wykazania tych okoliczności obciąża stronę wnioskującą o przyznanie tego prawa, Sąd natomiast ocenia je pod kątem spełnienia przesłanek o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Ocena ta, a następnie wydane na jej podstawie rozstrzygnięcie winno uwzględniać aktualną sytuację materialną zindywidualizowanego wnioskodawcy i jego możliwości finansowe.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób jest przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych związanych z zainicjowaną przez nią sprawą sądowoadministracyjną, albowiem dysponuje ona środkami, zdeponowanymi na kontach bankowych, które nie mogą być, jak to podkreśla skarżąca w sprzeciwie, w całości przeznaczane na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, a których realizacja jest dla niej obligatoryjna. W tym miejscu należy zaznaczyć również, że w budżecie na rok 2012, którego kserokopia została załączona do sprzeciwu, przewidziano rezerwę ogólną, co również stwarza możliwość partycypowania między innymi w kosztach sądowych, związanych z przedmiotowym postępowaniem.
Nie bez znaczenia jest tutaj również fakt, że przygotowując budżet na rok 2012 skarżąca mogła i powinna była przewidzieć konieczność zarezerwowania środków na pokrycie kosztów sądowych, związanych z kontrolą legalności zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia (...) października 2011 r. Z tego też względu argumentacja o zobligowaniu organów wykonawczych przez Radę Gminy do pozyskiwania środków unijnych jest bezprzedmiotowa. Rada gminy jest bowiem organem uchwałodawczym jednostki samorządu terytorialnego, który, posiadając wyłączną kompetencję w zakresie uchwalania budżetu, również odpowiada za stan jej finansów.
Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.) przewidują również określone kompetencje dla organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego (art. 257), do dokonywania przesunięć w planie wydatków, co również zapewnia możliwość czynienia odpowiednich korekt.
Niezależnie jednak od powyższego, mając na uwadze wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że jego uiszczenie w pełnej wysokości stanowiłoby w budżecie skarżącej znaczący wydatek, pochłaniający środki, które mogłyby zostać przeznaczone na realizację innych, społecznie użytecznych celów. Gmina bowiem, jako jednostka samorządu terytorialnego stopnia podstawowego nie prowadzi komercyjnej działalności, dlatego też kryteria oceny zasadności jej wniosków muszą być nieco inne, niż kryteria odnoszące się chociażby do spółek prawa handlowego. Z tego względu Sąd zwolnił skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 3000 zł uznając, że zakres tego zwolnienia odpowiada możliwościom płatniczym skarżącej.
Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło