I SA/Rz 4/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-01-25
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, która posiada środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, może zostać zwolniona z tych kosztów w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że środki te są przeznaczone na realizację innych zadań własnych lub zleconych?Ratio decidendi
Gmina nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli posiada środki finansowe umożliwiające ich pokrycie, nawet jeśli są one przeznaczone na inne obligatoryjne zadania. Ustawodawca uzależnia przyznanie prawa pomocy od wykazania braku środków na pokrycie kosztów, nie przewidując wyjątków w sytuacji, gdy wnioskodawca dysponuje środkami, ale przeznacza je na inne cele.Stan faktyczny
Gmina "A" wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą określenia kwoty zwrotu środków z umowy o dofinansowanie. Gmina wykazała wysokie środki trwałe i znaczące środki na rachunkach bankowych, ale argumentowała, że są one przeznaczone na realizację innych zadań własnych i zleconych, co czyni jej sytuację finansową bardzo trudną. Wpis od skargi wynosił 12 942,66 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Gminie "A" poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku Gminy "A" o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa z dnia (...) października 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia kwoty zwrotu środków przekazanych na realizację umowy o dofinansowanie projektu "Budowa oczyszczalni ścieków w P. wraz z siecią kanalizacji sanitarnej wsi A" - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Gmina "A" wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa z dnia (...) października 2011 r., w której wpis od skargi wynosi 12 942,66 zł. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że wartość jej środków trwałych, według bilansu za ostatni rok obrotowy wyniosła 59 234 571,33 zł, rok 2010 zamknęła deficytem w wysokości 7 901 553,45 zł, zaś 2011 – 2 284 592,04 zł (deficyt zakładany).
Ze złożonego oświadczenia wynika także, że stan rachunków bankowych skarżącej wynosi odpowiednio: 1 794 471,96 zł (rachunek podstawowy) oraz 667 329,90 zł (rachunek wydatków niewygasających).
W uzasadnieniu złożonego wniosku zaznaczono, że w związku z wydaniem przez Zarząd Województwa zaskarżonej decyzji, sytuacja finansowa Gminy "A" jest bardzo trudna. Posiada ona co prawda środki na koncie bankowym, jednakże przy rozlicznych zadaniach własnych, jak i zleconych, na zabezpieczenie realizacji których przedmiotowe środki są przeznaczone, nie jest w stanie opłacić należnego od skargi wpisu.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie braku środków jest więc warunkiem, który pozwala Sądowi, na przyznanie osobie prawnej prawa pomocy, jednakże nie przesądza, że prawo takie uzyska. Decyzja w tym przedmiocie, jest bowiem z woli ustawodawcy zastrzeżona do uznania Sądu lub rozpoznającego dany wniosek referendarza, ograniczonego jedynie zasadą poszanowania prawa strony do sądu..
W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę, że Sąd, czy też rozpoznający dany wniosek referendarz, nie mogą przyznać prawa pomocy w sytuacji, w której wnioskodawca nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania w całości lub w części. Ustawodawca nie przewidział wyjątków od tej zasady, w których to możliwe byłoby uwzględnienie wniosku strony, dysponującej środkami, umożliwiającymi pokrycie kosztów postępowania.
W przedmiotowej sprawie Gmina "A" nie wykazała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Świadczy o tym stan jej kont bankowych oraz wartość zgromadzonych środków trwałych. Faktom tym nie przeczy również sama skarżąca, podnosi jednakże, że środki te przeznaczone są na realizację innych zadań, o charakterze obligatoryjnym. W tym miejscu należy jednak nadmienić, że jak to zostało wyżej zasygnalizowane, ustawodawca uzależnia przyznanie prawa pomocy od wykazania braku środków na ich pokrycie, nie czyniąc wyjątków, pozwalających na przyjęcie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki z art. 246 § 2 P.p.s.a w sytuacji, w której będące w jego dyspozycji środki zostają przeznaczone na inne cele. Takie sformułowanie wyżej przytoczonego przepisu uniemożliwia uwzględnienie wniosku skarżącej.
Niezależnie od powyższego należy dodać również, że Gmina przedstawiła w swoim oświadczeniu sytuację budżetową za lata 2010-2011, nie odnosząc się do budżetu za 2012 rok, planując który mogła przewidzieć wydatek na pokrycie wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, rezerwując na ten cel odpowiednie środki.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło