I SA/Rz 4/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-02
Skład orzekający: Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy, odmawiając przyznania prawa pomocy, powinien wezwać stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień, jeśli powziął wątpliwości co do wiarygodności złożonych oświadczeń majątkowych?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że nie było obowiązku wzywania strony do dodatkowych wyjaśnień, gdy oświadczenia majątkowe zostały uznane za niewiarygodne z powodu oczywistego przekroczenia deklarowanych wydatków nad dochodami i braku wyjaśnienia źródeł finansowania. Sąd podkreślił, że odmowa przyznania prawa pomocy wynikała z braku wiarygodności oświadczeń, a nie z wątpliwości co do okoliczności faktycznych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, dołączając oświadczenie o stanie majątkowym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając oświadczenia za niewiarygodne, ponieważ deklarowane wydatki przekraczały dochody, a skarżąca nie wyjaśniła źródeł finansowania. Ponadto, referendarz uznał za niewiarygodne twierdzenia o braku dochodów męża skarżącej z działalności gospodarczej, która generowała wysokie obroty podatkowe. Skarżąca wniosła sprzeciw, zarzucając brak wezwania do wyjaśnień i wskazując na swoje wysokie zobowiązania finansowe.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO (del. do WSA) Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu J. T. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. I SA/Rz 4/16, w przedmiocie odmowy przyznania J. T. prawa pomocy, w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) października 2015 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2009r. - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. I SA/Rz 4/16, odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, powodem odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej było to, że złożone przez nią oświadczenia o stanie majątkowym uznano za wybiórcze i niewiarygodne. Wnioski takie wywiedzione zostały między innymi z tego, że suma miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym skarżącej, wskazana w oświadczeniach (ponad 2 000 zł), przekraczała kwotę deklarowanych dochodów (1 530 zł.) Skarżąca nie wyjaśniła jednak, z jakich źródeł pozyskuje brakujące środki. Oprócz tego za niewiarygodne uznał referendarz twierdzenia skarżącej, co do braku jakichkolwiek dochodów jej męża z prowadzonej działalności gospodarczej, w sytuacji, której jego podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w poprzednich okresach rozliczeniowych wahała się od 376 275 zł do 629 558 zł.
Wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżąca podniosła, że składając oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wykazała spełnienie przez siebie przesłanek uzyskania prawa pomocy, zaś rozpoznający wniosek, w związku z powziętymi wątpliwościami w tym zakresie, winien był wezwać ją do złożenia stosownych wyjaśnień.
Oprócz tego skarżąca podkreśliła, że przedmiotowa sprawa nie jest jedyną, w której została wezwana do uiszczenia wpisów. Dodała również, że wobec uprawomocnienia się decyzji podatkowych musi uiścić z tego tytułu ponad 100 000 zł, tak więc opłacenie wpisów we wszystkich zawisłych przed tut. Sądem sprawach, wykracza poza zakres jej możliwości finansowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Skarżąca, kwestionując w niniejszej sprawie zasadność zaskarżonego postanowienia referendarza zarzuciła, że rozpoznający wniosek nieprawidłowo ocenił jej oświadczenia, nie podjął też wszelkich niezbędnych czynności, mających na celu wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości w sprawie. Zarzutów tych nie sposób jednak podzielić, ponieważ powodem odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy nie były zaistniałe wątpliwości, co do okoliczności mających znaczenie w sprawie czy też braki w oświadczeniach, ale odmowa przyznania tymże oświadczeniom atrybutu wiarygodności. Przeciwko uznaniu oświadczeń skarżącej za rzetelne i wiarygodne przemawia bez wątpienia to, że deklarowane w nich wydatki, w sposób oczywisty i ewidentny przewyższają kwotę dochodów, czego skarżąca nie wyjaśniła. Okoliczność ta wskazuje więc na to, że celowo przemilczała pewne okoliczności, mogące mieć wpływ na sposób załatwienia jej wniosku.
Trudno też przyjąć bezkrytycznie twierdzenia skarżącej, że działalność gospodarcza prowadzona przez jej męża ma charakter w całości deficytowy, gdyż z wynikiem finansowym nie sposób utożsamiać straty podatkowej, którą akcentuje ona w swoich oświadczeniach.
Niezależnie jednak od tego zwrócić należy uwagę na fakt, że kwoty, na jakie opiewają podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług tej działalności, za poszczególne okresy rozliczeniowe, wskazuje raczej na stosunkowo znaczny jej rozmiar, a racjonalnie trudno byłoby zakładać, że mąż skarżącej kontynuowałby jej prowadzenie, pomnażając jedynie straty.
Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skarżącej, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło