I SA/Rz 40/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-06-09

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej lub życiowej od daty wydania poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd nie może zmienić ani uchylić swojego prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Skoro skarżący nie wykazał pogorszenia swojej sytuacji materialnej lub pojawienia się nowych okoliczności od daty wydania poprzedniego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, wniosek o zmianę tego postanowienia podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten był kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie, po tym jak wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie odrzucony postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. Skarżący uzasadniał swój wniosek trudną sytuacją materialną, opierając się na niskiej rencie i ponoszonych wydatkach, a także skomplikowaną sytuacją prawną wymagającą pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Sąd rozpoznał wniosek, traktując go jako wniosek o zmianę poprzedniego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 marca 2017 r. sygn. I SA/Rz 40/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2017 r. sygn. I SA/Rz 40/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący J.S., po oddaleniu wyrokiem z dnia 25 maja 2017 r. jego skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, ponowił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu radcy prawnego lub adwokata. W rubryce wniosku dotyczącej jego uzasadnienia skarżący wskazał, że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna; utrzymuje się on jedynie z renty w wysokości 982,65 zł, nie osiąga dochodu z tytułu najmu lokalu (drugi lokal mieszkalny) z uwagi na niski standard. Skarżący dodał, że jego sytuacja prawna jest skomplikowana, a na obecnym etapie sprawy istnieje konieczność działania przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżący wskazał, że ponosi miesięcznie wydatki na leki i leczenie w kwocie 200 zł, opłaca czynsz w wysokości 443, 85 zł i za drugi lokal w wysokości 220 zł, za telefon stacjonarny 44 zł, za energię elektryczną 80 zł. Skarżący wskazał kwotę 16000 zł jako pożyczkę od brata, kwotę 8000 zł podał jako do zwrotu z racji wskazanych nieprawidłowości przez ARiMR. Zadeklarował czynsz z tytułu dzierżawy gruntów w kwocie 1200 zł oraz kwotę 640 zł z tytułu ubezpieczenia OC NW. Ponadto skarżący podał, że jest zadłużony na kwotę 8800 zł za niezapłacony rachunek za telefon. Do akt sprawy załączono także formularz PIT-40 A za 2016 r. oraz wyciągi z rachunku bankowego za kwiecień i maj 2017 r. . Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje Nadesłany wniosek należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 16 marca 2017 r. sygn. I SA/Rz 40/17 odmawiającego przyznania prawa pomocy. Żądanie o przyznanie prawa pomocy jest drugim żądaniem skarżącego w zakresie przyznania prawa pomocy, identycznym w swojej treści, jak wniosek rozpoznany postanowieniem z dnia ww. postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. W rozpoznawanej sprawie należało dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku, ponieważ aktualny wniosek skarżącego, co już zostało nadmienione, należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. W takiej sytuacji, skoro dane zawarte w treści aktualnego wniosku – oświadczenia są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanego wniosku, informacje o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są niemal identyczne, a skarżący nie wykazał zmiany swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób mający znaczenie w rozpoznawanej sprawie (jego sytuacja nie uległa pogorszeniu, nie ujawniono nowych okoliczności, z których wynikałyby przesłanki przyznania prawa pomocy) zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w:B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie wskazał na okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 16 marca 2017 r. Z porównania wniosków, tj. wniosku z dnia 14 lutego 2017 r. (k. 30) i 6 czerwca 2017 r. (k. 82) wynika, że zarówno stan majątkowy, sytuacja rodzinna jak też wysokość dochodów skarżącego nie uległy zmianie. Powyższe stanowi przeszkodę do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 16 marca 2017 r., sygn. I SA/Rz 40/17 i przyznania prawa pomocy, ponieważ brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał bowiem, by w okresie od wydania ww. prawomocnego postanowienia do chwili obecnej, tj. do dnia wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej determinującej w istotny sposób sytuację majątkową, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 16 marca 2017 r. Skarżący nie powołał się na ponoszenie nowych wydatków, np. związanych z leczeniem, okoliczności nadzwyczajnych w wyniku których istniałaby konieczność przekierowania środków utrzymania na tenże nadzwyczajny cel, a nawet zaciągnięcia zobowiązań finansowych. W konkluzji jeszcze raz należy wskazać, że wnioskując o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazał na okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 16 marca 2017 r. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło