I SA/Rz 40/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-05-25
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czy też ciężar dowodu spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy?Ratio decidendi
W postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie ze szczególnymi regulacjami ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy, lecz jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przedstawionego przez stronę. Wnioskodawca ma obowiązek przedstawić dowody potwierdzające fakty, z których wywodzi skutki prawne.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok. W wyniku kontroli terenowej stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni użytkowanej rolniczo, co doprowadziło do odmowy przyznania części płatności i nałożenia sankcji. Po postępowaniu odwoławczym, w którym organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ostatecznie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej, przyznając jedynie płatność za zazielenienie. Skarżący kwestionował prawidłowość kontroli i domagał się ponownej rekontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Piotr Popek Protokolant sekr. sąd. Aleksandra Baczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. S. jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], wydana w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 r.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 18 czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek J. S. o przyznanie płatności na rok 2015 z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie z jednoczesną deklaracją płatności dodatkowej - redystrybucyjnej. J. S. zadeklarował działki rolne do przyznania ww. płatności o łącznej powierzchni 34,64 ha, co zobrazował na załączonych do wniosku załącznikach graficznych w ilości trzydzieści jeden sztuk, poprzez określenie granic zadeklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych.
W dniach od 20 do 22 stycznia 2015 r. w gospodarstwie J. S. miała miejsce weryfikacja danych powierzchniowych działki ewidencyjnej nr 583 położonej w Gminie D., obręb W., powierzchni ewidencyjno-gospodarczej przeprowadzona podczas oględzin działek referencyjnych. Oględziny przeprowadzone zostały przez uprawnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, a dane pokontrolne zostały potwierdzone protokołem z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG z dnia 30 października 2015 r. Wnioskodawca o planowanych oględzinach terenowych w gospodarstwie został poinformowany telefonicznie dnia 19 stycznia 2016 r., wyrażając jednocześnie zgodę na przeprowadzenie ww. oględzin.
Uchybienia stwierdzone podczas przeprowadzonych oględzin terenowych, określone ww. protokołem z oględzin potwierdzają nieprawidłowości odnośnie powierzchni użytkowanej rolniczo, zadeklarowanej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, usytuowanej na działce ewidencyjnej nr 583, określonej działkami rolnymi oznaczonymi jako działka rolna A z deklaracją JPO Z o powierzchni 14,00 ha, B z deklaracją JPO Z o powierzchni 4,00 ha oraz działka rolna C/Cl o powierzchni 2,00 ha z deklaracją JPO TUZ.
Dane pokontrolne potwierdzają, iż przedmiotowy protokół i wyniki pokontrolne zostały udostępnione J. S. w siedzibie Oddziału Regionalnego ARiMR, gdzie podczas spotkania ww. został również poinformowany o możliwości wniesienia uwag do protokołu z przedmiotowych oględzin działki referencyjnej. Dodatkowo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. poinformował J. S. o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W dniu 11 kwietnia 2016 r. pismem skierowanym do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR J. S. odpowiadając na "zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego" oświadczył, iż nie zgadza się z wynikami przeprowadzonej kontroli, zgłaszając jednocześnie swoje zastrzeżenia do kontrolerów, sposobu przeprowadzenia kontroli oraz weryfikowanego (obszernego) areału. W dniu 19 kwietnia 2016 r. J. S. "przywołując spotkanie w siedzibie BP ARiMR w R. z dnia 11 kwietnia 2016 roku" przedłożył do akt sprawy ponowne wyjaśnienia potwierdzone dokumentacją fotograficzną wraz ze szkicem mapy działki nr 583.
Mając na względzie powyższe zastrzeżenia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zwrócił się z pisemną prośbą z dnia 11 kwietnia 2016 r. do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR o ponowną weryfikację danych pokontrolnych z zakresu kwalifikowalności powierzchni względem stwierdzonych uchybień pokontrolnych. Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR odpowiadając na prośbę/wniosek Kierownika Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r. potwierdziło ponowną weryfikację danych pokontrolnych z jednoczesnym stwierdzeniem, iż inspektorzy terenowi realizujący kontrolę w całości podtrzymują podjęte i zawarte w raporcie z kontroli ustalenia dotyczące kwalifikowalności powierzchni PEG, potwierdzając stwierdzenie i udokumentowanie sytuacji i stanu upraw na działkach rolnych w dniu kontroli przy tym oświadczając, iż działki zostały pomierzone zgodnie z wytycznymi i procedurami obowiązującymi w ARiMR w oparciu o aktualne i dostępne granice odniesienia, przy użyciu sprawnie działającego sprzętu.
Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR - decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] odmówił przyznania J. S. jednolitej płatności obszarowej 2015 i nałożył sankcję w wysokości 8 774,56 zł oraz płatności redystrybucyjnej 2015 i nałożył sankcję w wysokości 2 502,23 zł jednocześnie przyznał J. S. płatności za zazielenienie 2015 w wysokości 4 655,94 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania J. S. od tej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR - decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Organ odwoławczy dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, i stwierdził, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem na przyznaną płatność i wysokość nałożonych sankcji w zakresie systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.
Mając powyższe na uwadze Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. zwrócił się z ponowną prośbą do Dyrektora Oddziału Regionalnego o przeprowadzenie rekontroli na miejscu w gospodarstwie J. S. na ww. działce w celu prawidłowego określenia powierzchni kwalifikującej się do płatności dla przedmiotowej działki ewidencyjnej. W odpowiedzi na ww. pismo Dyrektor Oddziału Regionalnego pismem z dnia 7 lipca 2016 r. nie przychylił się do prośby o ponowną rekontrolę w gospodarstwie J. S., motywując swoje stanowisko tym, że wniosek o ponowną kontrolę był wcześniej dwukrotnie przedmiotem analizy oraz że nie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające potrzebę zmiany dotychczasowego stanowiska podtrzymującego wyniki przeprowadzonej kontroli. Ponadto decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR uchylająca decyzję Kierownika Biura Powiatowego w żaden sposób nie podważała wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu, ani nie wniosła w tej kwestii dodatkowych zaleceń.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], odmówił przyznania J. S. jednolitej płatności obszarowej 2015 i nałożył sankcję w wysokości 8 774,56 zł oraz odmówił przyznania J. S. płatności redystrybucyjnej 2015 i nałożył sankcję w wysokości 2 502,23 zł, jednocześnie przyznał J. S. płatności za zazielenienie 2015 w wysokości 4 655,94 zł.
J. S. złożył odwołanie od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie oraz o ponowną rekontrolę w gospodarstwie. Podniósł, iż treść zaskarżonej decyzji jest nieuzasadniona i niezgodna ze stanem faktycznym. Nadto podkreślił, iż w złożonym wniosku o płatność na trwałe użytki zielone oraz zagajniki o krótkiej rotacji w załączonej mapie został zaznaczony obszar zgłaszany o płatność oraz że na mapie zaznaczono kilka skupisk trwałych użytków zielonych: brzozy, wierzby i olchy, ponadto zaznaczono na mapie miejsca trwałych użytków zielonych w ilości deklarowanej. Odwołujący stwierdził, że kontrolujący skupili się na całym terenie działki nr 583, położonej w W. oraz sąsiadujących gruntów leśnych i sukcesji naturalnej, które nie należały do wnioskodawcy i nie były przez niego deklarowane. Tym samym ww. wniósł o udostępnienie i wskazanie na urządzeniu GPS, którym posługiwali się kontrolujący w celu oceny zakresu kontroli, terenu oraz powierzchni.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, uwzględniona w decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., jest zgodna z rzeczywistymi danymi w zakresie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej tzw. PEG–iem. Dyrektor Oddziału Regionalnego stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji nie budzi żadnych wątpliwości, a uzasadnienie faktyczne i prawne zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. - jest prawidłowe.
W przedmiotowej sprawie, obszar zadeklarowany do jednolitej płatności obszarowej wynosił 34,64 ha, natomiast obszar zatwierdzony 15,30 ha, a więc różnica pomiędzy tymi obszarami wyniosła 19,34 ha co stanowi 126,4 % co wynika z następujących obliczeń: Obszar zadeklarowany przez wnioskodawcę do płatności JPO - 34,64 ha, Obszar zatwierdzony po kontroli administracyjnej wniosku -15,30 ha.
Stwierdzona różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym - 19,34 ha. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż organ I instancji słusznie odmówił wnioskodawcy jednolitej płatności obszarowej oraz płatności dodatkowej zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uwzględniając wyliczoną procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania oraz prawidłowo ustalił płatność za zazielenienie.
Ustosunkowując się do podnoszonego w odwołaniu wniosku o ponowną rekontrolę w swoim gospodarstwie, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest zasadności ponownej kontroli w gospodarstwie J. S. w obrębie działki ewidencyjnej nr 583 położonej w miejscowości W. Po otrzymaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. uchylającej w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 i przed wydaniem nowej decyzji - organ I instancji zwrócił się już z taką prośbą do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego. Prośba ta nie została uwzględniona. Nadto żądanie strony dotyczy okoliczności już stwierdzonych, tj. określonej powierzchni uprawnionej do płatności z tytułu płatności bezpośrednich, a organ dysponuje odpowiednimi dowodami potwierdzającymi powierzchnię maksymalnego obszaru kwalifikowanego na działce ewidencyjnej nr 583, co zostało już zawarte w niniejszej decyzji. Co więcej nie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające potrzebę ponownej kontroli.
Nadto biorąc pod uwagę zastrzeżenia jakie J. S. zawarł w protokole z dnia 29 listopada 2016 r. (tj. prośbę o uwzględnienie wyników z kontroli, która przeprowadzona była w październiku 2016 r. w stosunku do wniosku z 2015 r. i która jego zdaniem potwierdziła deklarowaną powierzchnię TUZ we wniosku z 2015 r. w miejscowości W.) - w ocenie organu odwoławczego brak jest zasadności "przełożenia" na rok 2015 danych z wyników pokontrolnych z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie J. S. w miesiącu październiku (tj. w dniach 29 września - 5 października 2016 r.). Kontrola ta w oczywisty sposób nie może być uwzględniona do sprawy związanej ze stanem upraw w roku gospodarczym 2016. Co więcej jest ona związana z wnioskiem złożonym w 2016 r. natomiast stan upraw weryfikowanych akt sprawy dotyczy roku gospodarczego 2015, zatem weryfikację danych powierzchniowych działek ewidencyjnych J. S. zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na 2015 r. należy przeprowadzić w oparciu o dane pokontrolne zawarte w protokole z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG przeprowadzonych w dniach 20 - 22 stycznia 2016 r., co też w niniejszej sprawie uczyniono.
Przyjmując za zasadne zastrzeżenia w procesie weryfikacji wniosku o przyznanie płatności na 2015 r. – organ II instancji stwierdził, iż powierzchnia TUZ deklarowana w 2015 r. na działce nr 583 w miejscowości W. (działka rolna C/Cl) o powierzchni 2 ha nie znajduje powielenia w deklaracji na rok 2016 ponieważ producent rolny na tej samej działce ewidencyjnej 583, oznaczonej również jako działka rolna C/Cl deklaruje powierzchnię TUZ na areale 1,5 ha. Nadto dane pokontrolne z kontroli na miejscu przeprowadzonej w miesiącach wrzesień - październik 2016 r., która związana jest z wnioskiem na rok 2016 jednoznacznie potwierdzają, iż powierzchnia użytkowana (stwierdzona) jako trwały użytek zielony na przedmiotowej działce w 2016 r. wynosi 0,52 ha, a nie jak podnosi producent rolny w protokole z dnia 29 listopada 2016 r. w odniesieniu do wniosku z 2015 r. - 2 ha. Odnosząc się do kwestii zagajników o krótkiej rotacji, które zdaniem odwołującego się zostały potwierdzone w kontroli na miejscu przeprowadzonej w miesiącach wrzesień - październik 2016 r. na działkach ewidencyjnych nr 35 w H. J. oraz nr 570/1 w W. organ odwoławczy stwierdził, iż działki te nie zostały zadeklarowane we wniosku na rok 2015, który to wniosek jest przedmiotem sporu w niniejszym procesie odwoławczym.
J. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2016 r. - nie wskakując kierunku jej weryfikacji. W uzasadnieniu skarżący wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu załatwienia sprawy przez organ odwoławczy.
Skarżący zarzucił, że:
1) Kwestionowana decyzja narusza wszelkie normy prawne, które mu przysługują, jako producentowi rolnemu w trybie odwoławczym.
2) Brak jest merytorycznego uzasadnienia odmawiające wielokrotnego ubiegania się przeze niego dokonania rekontroli upraw działki nr 583 położonej w W., gm. D.
3) Kontrola wykonana w styczniu 2016 r. uprawy zagajnika o krótkiej rotacji - została wykonana nieprofesjonalnie, bez profesjonalnego przygotowania sprzętu pomiarowego GPS, kontrolujący weszli głęboko poza deklarowany teren upraw. Kilkanaście dni temu zostały mu okazane zdjęcia z kontroli, których ponad połowa przedstawiała obręb starego lasu, należącego częściowo do Lasów Państwowych, częściowo do sąsiadów oraz do niego, na których widoczny jest starodrzew niedeklarowany przeze niego do dopłat. Mimo zakwestionowania przeze niego, tych zdjęć oraz nie udostępnienia odczytu GPS, jego uwagi nie zostały uwzględnione. Nie było wypowiedzi w temacie jego uwag.
4) Kilka tygodni temu zakończyła się kompleksowa kontrola wszystkich upraw na jego gruntach, oczekiwał on zapoznania się z ich wynikami, o co wnosił w piśmie. Dyrektor Oddziału ARiMR nie uwzględnił jego wniosku. Wyniki te miały istotne znaczenie, ponieważ potwierdzały deklarowana ilość Trwałych Użytków Zielonych deklarowanej powierzchni 2 ha na terenie działki nr 583 położonej w W. Nadto z niewiadomych przyczyn nie zostały ujęte do dopłat dwie działki zadeklarowane jako zagajniki o krótkiej rotacji o numerach: 35 położonej w H. J. gm. J. P. oraz 570/1 położonej w W. gm. J. P. Ostatnia kontrola potwierdziła deklarowane grunty pod kątem powierzchniowym oraz gatunkowym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], którą: 1) odmówiono przyznania J. S. jednolitej płatności obszarowej 2015 i nałożono sankcję w wysokości 8 774,56 zł oraz 2) odmówiono J. S. płatności redystrybucyjnej 2015 i nałożono sankcję w wysokości 2 502,23 zł, jednocześnie 3) przyznano J. S. płatności za zazielenienie 2015 w wysokości 4 655,94 zł.
W przedmiotowej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienia oraz płatności redystrybucyjnej oparł się na danych wynikających z protokołu z oględzin działki ewidencyjnej nr 583, biorąc pod uwagę szkice terenowe, zdjęcia fotograficzne, mając na uwadze żądanie wyrażone we wniosku i na załącznikach graficznych.
W pierwszej kolejności wyjaśnienie wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z dnia 2015 r. poz. 1551; zwanej dalej u.p.b.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Stosownie do art. 3 ust. 2 u.p.b., w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W myśl art. 3 ust. 3 u.p.b., strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z przedstawionych regulacji wynika, że w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośrednich obowiązek organu został ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. To na ubiegającym się o płatności spoczywa ciężar udowodnienia podnoszonych okoliczności.
Zauważyć jednak należy, że w art. 3 ust. 3 u.p.b. prawodawca postanowił, że to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniu w sprawie wsparcia bezpośredniego to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11). Ustawodawca zezwolił, by przeprowadzone przez organ kontrole i sporządzone na ich podstawie raporty mogły być podważane przez stronę postępowania dostępnymi jej środkami dowodowymi.
W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz w art. 77 § 1 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a.
Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. W konsekwencji oznacza to, iż na organach ARiMR nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie (por. wyroki NSA z dnia: 17 września 2015 r., II GSK 1729/14, 29 maja 2014 r., II GSK 420/13, 29 stycznia 2015 r., II GSK 2078/13, 4 marca 2015 r., II GSK 98/14).
Odnosząc powyższe do realiów sprawy stwierdzić należy, że podnoszona przez J. S. zarówno w postępowaniu przed organami jak też w skardze kwestia ponownej rekontroli w jego gospodarstwie w obrębie działki ewidencyjnej nr 583 położonej w miejscowości W., w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności - nie może odnieść zamierzonego skutku.
Skoro skarżący nie przedstawił dowodów, ani nie przedłożył wyjaśnień co do okoliczności przeprowadzenia ponownej kontroli na jego działce, to należy stwierdzić, że organ prowadzący postępowanie (wbrew oczekiwaniom skarżącego) nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy.
Sąd przychyla się do stanowiska organu odwoławczego, że brak jest zasadności ponownej kontroli w gospodarstwie J. S. Organ I instancji po otrzymaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. uchylającej w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2016 r. i przed wydaniem nowej decyzji - zwrócił się już z taką prośbą do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego. Prośba ta nie została uwzględniona. Ponadto żądanie strony dotyczy okoliczności już stwierdzonych, tj. określonej powierzchni uprawnionej do płatności z tytułu płatności bezpośrednich, a organ dysponuje odpowiednimi dowodami potwierdzającymi powierzchnię maksymalnego obszaru kwalifikowanego na działce ewidencyjnej nr 583, co zostało już zawarte w decyzji. Co więcej nie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające potrzebę ponownej kontroli.
Ponadto Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy, przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny, w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz zgodnie z wytycznymi i procedurami obowiązującymi w ARiMR przy użyciu sprawnie działającego sprzętu, w związku z czym brak jest podstaw do podważenia jej wiarygodności.
Prawidłowość działań organów Sąd poddał ocenie pod kątem zastosowania się do wymogów wynikających z przywołanej regulacji szczególnej, tj. Sąd kontrolował, czy w świetle przepisów normujących przyznawanie wsparcia bezpośredniego organy właściwie dokonały weryfikacji danych, które zawarł w swoim wniosku skarżący.
W tak określonych granicach kontroli - Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów tego szczególnego postępowania, gdyż dowodzenie przeprowadzone w niniejszej sprawie zostało prawidłowo ograniczone do wszechstronnego zbadania przedłożonych przez skarżącego dowodów, na którym ciążył obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wywiązał się w sposób prawidłowy z obowiązków określonych w art. 3 ust. 2 u.p.b., a zwłaszcza w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, o czym świadczy duża wnikliwość i obszerność wywodów dotyczących rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Po analizie całości materiałów sprawy Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zebrano niezbędne dowody do rozstrzygnięcia w sprawie, po czym dokonano prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. W treści decyzji organy wnikliwe przedstawiły argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Dlatego też Sąd uznał, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło