I SA/Rz 403/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) kwietnia 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za kwiecień 2010 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. A Sp. z o.o. z siedzibą w K. – zwana dalej: Spółką – wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie ją od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) kwietnia 2011 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za styczeń 2010 r. Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie: produkcji gier i zabawek, działalności hotelarskiej, restauracyjnej, gier na automatach o niskich wygranych, a także działalności rozrywkowej i rekreacyjnej. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1 928 000 zł, a wartość środków trwałych 31 038 967,68 zł. Za ostatni rok obrotowy skarżąca odnotowała natomiast stratę w wysokości 9 890 506,67 zł. Na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka posiada na koncie 5 549,76 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że aktualnie jej sytuacja finansowa jest trudna, albowiem w związku w wejściem w życie nowych przepisów dotyczących podatku od gier zapłaciła ona tytułem tego podatku kwotę wyższą od dotychczasowej o 46 milionów złotych, co odbiło się w negatywny sposób na jej kondycji finansowej. Nadmieniła również, że obecnie podejmowane są próby zmierzające do zrównoważenia kosztów funkcjonowania jej przedsiębiorstwa, między innymi poprzez redukcję zatrudnienia. Do wniosku Spółka dołączyła: wydruk z konta bankowego, zgodnie z którym jego saldo na dzień 28 czerwca 2011 r. wynosiło 5 549,76 zł, a także bilans przedsiębiorstwa, sporządzony na dzień 31 grudnia 2010 r., z którego wynika między innymi, że Spółka dysponuje środkami trwałymi o podanej we wniosku wartości, na które składają się grunty o wartości 120 000 zł, urządzenia techniczne i maszyny o wartości 47 323,85 zł, środki transportu wycenione na kwotę 158 921,77 zł oraz inne środki trwałe o wartości 30 712 722,06 zł. Z treści art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przypadku osób prawnych rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy odbywa się niejako dwuetapowo, na wstępie badana jest bowiem przesłanka w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania, następnie zaś Sąd lub referendarz rozpoznający wniosek podejmuje decyzję w ramach przyznanego mu z mocy ustawy uznania, ograniczonego jedynie zasadą poszanowania przysługującego stronie prawa do sądu. W odróżnieniu od wniosku osoby fizycznej, w przypadku osób prawnych nawet w sytuacji wykazania przez wnioskodawcę braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, nie powstaje po jego stronie swoistego rodzaju "roszczenie" o przyznanie mu prawa pomocy. Spełnienie przez niego ustawowej przesłanki nie przesądza pozytywnego załatwienia takiego wniosku, jednakże jego uwzględnienie, w ramach wspomnianego wyżej uznania, uwarunkowane jest wykazaniem wyżej wymienionych okoliczności, który to obowiązek ciąży na wnioskodawcy. W tym celu winien on złożyć pełne i przekonujące oświadczenie oraz aktywnie współpracować w wyjaśnianiu wszelkich wynikłych wątpliwości w tym zakresie. Na gruncie P.p.s.a zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania przez jego strony (art. 199 P.p.s.a.). Ustawodawca wprawdzie przewiduje wyjątki od tej zasady, do których zalicza się instytucja prawa pomocy, jednakże przyznawanie tego prawa winno być ograniczone do przypadków wyjątkowych, w których wnioskująca o nie strona obiektywnie nie jest w stanie wyłożyć środków niezbędnych na pokrycie kosztów postępowania. Jeszcze ostrzejsze kryteria przyznawania tego prawa odnoszą się do osób prawnych, które jako podmioty o charakterze korporacyjnym posiadają szersze możliwości pozyskania środków na cele związane z ich działalnością. Z tego też względu osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na pokrycie kosztów postępowania, ale także to, że nie ma ich, pomimo tego, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na ten cel. (Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie IV)). Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj więc również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter: Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Warszawa 2009 r.). Okoliczność ta winna więc być rozważona przy rozpoznawaniu wniosku, w granicach zakreślonego przez ustawodawcę uznania. Mając na uwadze powyższe należy w tym miejscu podkreślić, że w przypadku spółek prawa handlowego, nastawionych w przeważającej mierze na osiąganie zysków i w tym celu stworzonych prawo pomocy może być im przyznawane w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, nie sposób bowiem jest przyjąć, że koszty związane z ich funkcjonowaniem, obejmujące między innymi koszty sądowe w dotyczących tych podmiotów sprawach, powinny być pokrywane ze środków publicznych, co w praktyce oznacza obciążenie nimi podatników. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Spółka, prowadząc działalność gospodarczą dysponuje znacznym majątkiem, co wynika z przedłożonego przez nią bilansu, który to majątek może stanowić źródło pokrycia kosztów, związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, którego jest ona stroną. Możliwości tej nie przekreśla podnoszony przez nią fakt, zanotowania przez nią straty za poprzedni rok obrotowy, albowiem okoliczność ta nie pociągnęła za sobą utraty przez Spółkę majątku w stopniu, skutkującym niemożnością wyłożenia przez nią niezbędnych środków na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę również na to, że wskazana przez skarżącą strata, będąca skutkiem dokonywanych operacji księgowych, nie przesądza o deficytowym charakterze prowadzonej przez Spółkę działalności. Dlatego też nie sposób na tej podstawie wysuwać tak dalece idących wniosków, jak to czyni skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Analizując sytuacje finansową Spółki nie sposób nie zauważyć, że cały czas prowadzi ona działalność gospodarczą, podejmuje również starania mające na celu poprawę jej rentowności, tym samym w pełni funkcjonuje na rynku, dysponując majątkiem o znacznej wartości, dlatego też brak jest podstaw do przyznania jej ulgi w postaci prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.