I SA/Rz 405/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-09-16
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdy nie wykazała dostatecznie braku środków na pokrycie tych kosztów oraz podjęcia działań w celu ich pozyskania?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy i wymaga wykazania nie tylko braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, ale także podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu zdobycia tych środków. W przypadku niewykonania przez stronę wezwania do uzupełnienia informacji dotyczących stanu majątkowego i działań podjętych w celu pozyskania środków, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka "A" z siedzibą w K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za marzec 2006 r. W oświadczeniu wskazała na trudną sytuację finansową, brak majątku i konta bankowego oraz zatrzymanie produkcji od 2008 r. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji dotyczących stanu majątkowego i działań podjętych w celu pokrycia kosztów postępowania, spółka przedłożyła częściowe dokumenty, ale nie wykazała skutecznych działań w celu zgromadzenia środków.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2006 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
"A" Sp. z o.o., z siedzibą w K. – zwana dalej: Spółką – wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, toczy się przeciwko niej wiele postępowań egzekucyjnych, a od drugiej połowy 2008 r. zatrzymała ona produkcję, co było spowodowane problemami finansowymi. Nie posiada także żadnego majątku, ani konta bankowego.
W związku z tym, że oświadczenie złożone na formularzu PPPr okazało się niewystarczające Spółka została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego, między innymi poprzez wskazanie źródła finansowania bieżącego funkcjonowania, w szczególności wynajmu lokali, określenie wysokości zobowiązań i wierzytelności, wskazanie działań podjętych w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów postępowania oraz przedłożenie kopii zeznania podatkowego za 2009 r., a także kopii deklaracji podatkowych, składanych na poczet podatku od towarów i usług, za ostatnie 6 miesięcy.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Spółka przedłożyła kopię zeznania podatkowego za 2009 r., kserokopie deklaracji podatkowych, składanych na poczet podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2010 r. informując jednocześnie, że ze względu na problemy z płynnością finansową, przejściowo zaniechała prowadzenia działalności gospodarczej, zaś działania podjęte w celu zgromadzenia środków na uiszczenie należnej opłaty sądowej zakończyły się niepowodzeniem.
Z treści art. 246 § 2 pkt 2, w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W odróżnieniu od wniosku osoby fizycznej, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy, to znaczy, że nawet w sytuacji, gdy wykaże ona że spełniła przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 1 lub pkt 2 P.p.s.a Sąd czy też referendarz sądowy rozpoznający taki wniosek, nie jest zobligowany do jego uwzględnienia. Dodać także należy, że osoba prawna (inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Jeżeli ten stan rzeczy jasno nie wynika ze złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd może i powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, stosownie do art. 255 P.p.s.a. (Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie IV)).
Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj więc również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter: Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Warszawa 2009r.). Okoliczność ta winna więc być rozważona przy rozpoznawaniu wniosku, w granicach zakreślonego przez ustawodawcę uznania.
W przedmiotowej sprawie Spółka wezwana do wskazania wysokości zobowiązań i wierzytelności oraz wskazania źródła finansowania bieżącej działalności nie wykonała skierowanego do niej wezwania. Nie wskazała także działań jakie podjęła w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów postępowania ograniczając się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że zakończyły się one niepowodzeniem. Na tej podstawie można więc stwierdzić, że nie wykazała ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło