I SA/Rz 408/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.U. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kwocie 154 zł, na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, E.U. (dalej: skarżąca) zwróciła się na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, a także o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała, że jej sytuacja materialna jest bardzo ciężka, podobnie jak mąż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma dwoje dzieci w wieku szkolnym, a utrzymanie jak podała zapewniają jej i rodzinie rodzice męża. Jako majątek oświadczyła dom o pow. 187,8 m², nie posiada natomiast żadnych rzeczy wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Jedynym zadeklarowanym dochodem jest zasiłek rodzinny w kwocie 182 zł. Skarżąca wezwana do uzupełnienia danych zawartych we wniosku odnośnie swojej sytuacji majątkowej przedłożyła kserokopie: zaświadczeń urzędu skarbowego, z których wynika, że za 2010 r. oboje małżonkowie nie deklarowali dochodu do opodatkowania, zaświadczeń z Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu jako bezrobotni (oboje małżonkowie), wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych w walucie polskiej i obcej (USD), decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego i zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, faktur za ścieki, energię elektryczną, gaz, wystawione na rodziców męża skarżącej jako płatników. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzą w zakres prawa pomocy, uregulowanego w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Rozpoznający wniosek referendarz sądowy zwrócił się do skarżącej o podanie informacji o sytuacji materialnej i życiowej oraz o przedłożenie dokumentów wymienionych w wezwaniu do złożeniu dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym. Deklaracje o wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej budzą jednak wątpliwości co do prawdziwości złożonego oświadczenia. Mąż skarżącej zarejestrował się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna w dacie otrzymania wezwania do przedłożenia takiego zaświadczenia, nie przedłożono wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych na nazwisko męża, skarżąca nie określiła wydatków związanych z kosztami utrzymania rodziny, nie wyjaśniła czy posiada jakiekolwiek pojazdy, np. motocykl, samochód. Ponadto nie zostały udokumentowane dochody rodziców skarżącego na potwierdzenie, że mają oni możliwości finansowe do utrzymywania siebie i rodziny skarżących małżonków (sprawy o sygn. I SA/Rz 407/11 i I SA/Rz 408/11). Co więcej, w aktach sprawy znajduje się informacja, że mąż skarżącej od dłuższego czasu przebywa za granicą (Stany Zjednoczone Ameryki Płn.), a także dokument przesłany pocztą elektroniczną z daty 11 kwietnia 2011 r., tj. pełnomocnictwo dla żony do reprezentowania skarżącego w postępowaniu odwoławczym dot. skarżonej przez niego decyzji, udzielone przed notariuszem Stanu New Jersey (k.27, 30, t. II akt administracyjnych). W takiej sytuacji oświadczenie, że rodzina skarżącej utrzymywana jest wyłącznie przez rodziców jej męża, co do których nie wiadomo czy posiadają faktycznie takie możliwości finansowe, nawet w konfrontacji z zaświadczeniem potwierdzającym bezrobocie obojga małżonków czy zaświadczeniem o braku dochodów do opodatkowania za miniony okres rozliczeniowy, wyciągami z rachunków bankowych skarżącej, dokumentującymi wyłącznie wpływy z tytułu wypłaty zasiłku rodzinnego (łącznie 182 zł) - nie jest dla rozpoznającego wniosek wiarygodne. Wątpliwości są tym większe, że przecież skarżąca i jej mąż deklarują budowę domu mieszkalnego. Co do zasady prawo pomocy ze swej istoty ma służyć stronom, którym sytuacja materialna tamuje prawo do sądu, nie zaś tym, które w jakikolwiek sposób uchylają się od obowiązku ponoszenia wymaganych opłat. Wobec wątpliwości co do wiarygodności oświadczenia zawartego we wniosku o prawo pomocy, należy uznać, że skarżąca nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.