I SA/Rz 408/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-07-28
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Jarosław Szaro, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z powodu naruszenia przez beneficjenta wymogów dotyczących terminu i sposobu koszenia oraz usuwania biomasy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenia poczynione podczas kontroli na miejscu, które wykazały naruszenie przez beneficjenta wymogów dotyczących terminu i sposobu koszenia oraz usuwania biomasy, dostarczyły organom administracji podstaw do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Metoda pomiaru GPS zastosowana przez kontrolerów była zgodna ze standardami, a zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna i szkice, jednoznacznie potwierdził stwierdzone nieprawidłowości. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Beneficjent Z. N. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok w ramach Pakietu 3 (Ekstensywne trwałe użytki zielone) i Pakietu 5 (Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000). Kontrole na miejscu wykazały naruszenia wymogów dotyczących terminu i sposobu koszenia oraz pozostawienia nieskoszonej powierzchni na działkach rolnych C i A, a także nieusunięcia biomasy na działce B. W konsekwencji organy ARiMR przyznały płatność w pomniejszonej wysokości, odmawiając przyznania jej w całości do działek C i A oraz pomniejszając ją do działki B. Beneficjent wniósł skargę, kwestionując ustalenia kontroli i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Jarosław Szaro / spr./ SO del. Piotr Popek Protokolant specjalista Teresa Tochowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2015r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za 2013 rok - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania Z. N., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok w pomniejszonej wysokości.
Jak wynika z akt sprawy, Beneficjent - Z. N. zadeklarował we wniosku z 22.04.2013r. w trzecim roku 5-letniego zobowiązania realizację Pakietu 3 - Ekstenswne trwałe użytki zielone i Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 i w ich ramach realizację następujących wariantów:
- wariant 3.1.2 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach NATURA 2000 na powierzchni 0,73 ha obejmującej działkę rolną C;
- wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 na powierzchni
40 ha, obejmującej działki rolne A i B.
Do wniosku Strona dołączyła materiał graficzny z zaznaczeniem poszczególnych działek rolnych i wskazaniem ich na odpowiednich działkach ewidencyjnych a także wymaganego obszaru niekoszenia na użytkach zielonych.
W dniach 14-15.11.2013r. odbyła się kompleksowa kontrola na miejscu, która została poszerzona o kontrolę programu rolno środowiskowego w dniach od
25.11.2013r. do 2.12.2013r. W raporcie z kontroli nr [...](programu rolnośrodowiskowego) w odniesieniu do wariantu 3.1.2 ujawniono następujące nieprawidłowości:
- na działce rolnej C naruszone zostały wymogi pakietowe w zakresie: pozostawienia większej niż 5-10% nieskoszonej powierzchni działki rolnej i pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej - innej niż zaznaczona na materiale graficznym (fot. nr C16 - C20 z kontroli na miejscu z 14-15.11.2013r.),
- z zestawienia wyników kontroli na miejscu z dnia 2 grudnia i 14-15.11.2013r.
w zakresie powierzchni niekoszenia wynikało, że na działce rolnej C wykonano dodatkowe koszenie, które nastąpiło w niedozwolonym przepisami prawa terminie, tj. po 30 września, wykonany pomiar obszaru niekoszenia z dnia 2.12.2013r. wyniósł 0,20 ha i był mniejszy niż obszar niekoszenia w dniach 14-15.11.2013r. (0,55 ha).
Z powodu stwierdzonych w raporcie z kontroli na miejscu niezgodności nie przyznano płatności do pakietu 3 w wariancie 3.1.2. Zgodnie z załącznikiem nr 7 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.; dalej rozporządzenie rolnośrodowiskowe) za wykoszenie w nieodpowiednim terminie łąki (L7N200), co miało miejsce na działce rolnej C, zmniejszenie płatności wynosi 100% do działki rolnej, na której zaistniała powyższa nieprawidłowość. Do pakietu 3 - wariant 3.1.2 deklarowano tylko działkę C dlatego Kierownik Biura powiatowego ARiMR odmówił przyznania płatności do tego pakietu.
Odnośnie wariantu 5.1 na działce rolnej A i B stwierdzono następujące nieprawidłowości w raporcie z kontroli:
- na działce rolnej A stwierdzono w trakcie kontroli z dni 14-15.11.2013r., że powierzchnia niekoszenia wynosi 20%>,
- pozostawiono nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej,
- na powierzchni 22,17 ha stwierdzono nie zebrany w terminie pokos trawy, co potwierdzają załączone do raportu z kontroli na miejscu fotografie (nr A32, A32 oraz fot. z kontroli z 2.12.2013r.: A68, A94, A95, A04),
- w trakcie kontroli w dniu 2.12.2013r. ujawniono dokoszenie trawy na obszarze działki rolnej A, który w dniach 14-15.11.2013r. pozostawał nieskoszony,
- na działce rolnej B kontrolerzy stwierdzili, podobnie jak na działce rolnej A, brak zebrania pokosu na obszarze o powierzchni 0,46 ha.
Na deklarowanych do wariantu 5.1 działkach rolnych A i B, ze względu na występujące niezgodności obliczono zmniejszenie płatności osobno dla każdej
z działek rolnych, zgodnie z § 38 ust. 2 i treścią załącznika nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Ponieważ sankcja za naruszenia wymogów na działce rolnej A przekracza 100%, płatność do działki rolnej A nie została przyznana.
W trakcie kontroli na miejscu na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię 12,78 ha, jednak pomocą objęto powierzchnię 12,30 ha, gdyż zgodnie z art. 16 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005
w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz.UE L 2011.25.8), jeżeli stwierdzi się (co miało miejsce w niniejszej sytuacji), że zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany. Po zastosowaniu 20% współczynnika zmniejszenia, wynikającego
z zastosowania sankcji pakietowej, kwota przyznanej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 wyniosła 13.480,80 zł do wariantu 5.1 do działki rolnej B.
W takim stanie sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. przyznał płatność rolnośrodowiskową na 2013 rok
w pomniejszonej wysokości w łącznej wysokości 13.480,80 zł.
Z. N. na powyższą decyzję złożył odwołanie w części dotyczącej odmowy przyznania płatności w pakiecie 3 - wariant 3.1.2. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do organu pierwszej instancji, celem jej ponownego rozpatrzenia.
Beneficjent nie zgodził się również z przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości do wariantu 5.1. Odwołujący podniósł, że organ I instancji wydając decyzję pominął ustalenia kontroli na miejscu i nie odniósł się do materiału dowodowego, skrupulatnie i dokładnie przedstawionego przez rolnika. Odwołujący postawił zarzuty dotyczące kontroli na miejscu twierdząc, że fakty stwierdzone
w trakcie tej kontroli nie znajdują potwierdzenia. Rolnik nie zgodził się z przyjętymi przez kodami niezgodności: N9, NO 18, N020 i N12 (dotyczącymi naruszenia wymogów pakietowych w ramach realizacji wariantu 5.1).
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2014 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie zaś z § 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje
w danym roku w wysokości zmniejszonej w części dotyczącej działek rolnych,
w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach, wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.
Organ odwoławczy potwierdził ustalenia kontrolerów związane
z nieprawidłowościami dotyczącymi wymogów pakietowych obecnych na kontrolowanych działkach rolnych deklarowanych do wariantu 3.1.2 i wariantu 5.1. Wskazał ponadto, że wymogi dotyczące wariantu 3.1.2. co do pozostawienia obszaru niekoszenia, jak również terminu i sposobu koszenia wynikają bezpośrednio z treści załącznika nr 3, dział III ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Z kolei wymóg dla pakietu 5, wariantu 5.1, w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych został zawarty w ww. rozporządzeniu w załączniku nr 3, dziale IV ust. 2 pkt 4. Stwierdzone w raporcie z kontroli na miejscu niezgodności ujawnione na działkach rolnych A i B, na których realizowano wariant 5.1, miały swoje odzwierciedlenie w przyznaniu i naliczeniu płatności rolnośrodowiskowej.
Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych - po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Wysokość stawek płatności dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia
a w przypadku realizacji więcej niż jednego pakietu na tych samych użytkach rolnych, wysokość płatności rolnośrodowiskowej ustala się jako sumę kwot przysługujących za realizacje tych pakietów.
Odnośnie zarzutów odwołującego w zakresie dotyczącym nieprawidłowości popełnionych przy przeprowadzaniu kontroli na miejsce organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w postaci dokumentacji fotograficznej stwierdza zastany w dniu kontroli (14-15.11.2013r. i 2.12.2013r.) stan faktyczny. Każda fotografia posiada wskazany, na sporządzonym dla każdej działki szkicu graficznym, kierunek wykonania zdjęcia, dzięki czemu bezspornie można stwierdzić, że ustalenia zawarte w raporcie z kontroli programu rolnośrodowiskowego (nr [...]), w szczególności ustalenia dotyczące naruszenia obligatoryjnych wymogów pakietowych, znajdują pokrycie w sporządzonych zdjęciach w terenie. Materiał fotograficzny przesłany przez odwołującego nie przedstawia kierunku wykonywania fotografii, więc nie jest możliwym rzetelne zaweryfikowanie argumentów.
Z. N. wniósł skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie
w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Skarżący zakwestionował stwierdzone na działce
C nieprawidłowości związane z koszeniem. Podniósł, że po 30 września nie kosił działek. Wskazał również na wyliczenia, z których jego zdaniem wynikało, że działka B to 1,79% powierzchni objętej programem – nie ma więc znaczenia dla realizacji programu. Zarzuty dotyczące realizacji wariantu 5.1. ocenił jako bezpodstawne.
Skarżący wskazał następnie, że w trakcie kontroli przeprowadzanej w dniu 14.11.2013 r. popełniono liczne nieprawidłowości. Nie przedstawiono protokołu
z kontroli zaś rolnika poinformowano jedynie o kontroli z dnia 2.12.2013r.
W trakcie drugiej kontroli (z 2.12.2013r.) pomiary wykonano wzdłuż ewidencyjnych granic działki nr 615 i 1 a należało prowadzić pomiary według faktycznego stanu użytkowania działek. Pomiar zdaniem Skarżącego powinien być wykonany po granicy prowadzonej uprawy rolnej a nie pomiędzy działką A i B.
Strona w dalszej kolejności podniosła, że nieprawidłowo ustalono powierzchnię niewykoszoną na działce A. Jej powierzchnia ewidencyjna wynosi 29,22 ha. Programem została objęta pow. 27,70 ha. Część niekoszona to przedział od 2,77 do1,38 ha. Według kontroli część wykoszona wyniosła 25,17 ha a więc część niewykoszona to 2,53 ha i mieści się w przedziale 5-10 %.
Zdjęcia wykonane przez kontrolujących nie potwierdzają zdaniem Skarżącego okoliczności stwierdzonych przez organ, dlatego też Beneficjent przedstawił własne fotografie z których wynika, że koszenie wykonano w okresie 5-7 sierpnia, (13 ha), 13-15 września (28,04 ha).
Skarżący zarzucił organowi prowadzącemu postępowanie naruszenie art.
7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) - dalej k.p.a. wskazując, że mimo żądań nie uwzględniono wniosku o przeprowadzenie ponownej kontroli w 2014r. przed koszeniem, aby wykazać wadliwość ustaleń kontroli z 2013r.
Strona zwróciła również uwagę na znaczenie dokumentacji przyrodniczo ornitologicznej, w której na żółto zaznaczono część, która miała pozostać niekoszona w 2013 r. Porównując ją z dokumentacją fotograficzną, załącznikiem graficznym wykonanym przez kontrolujących widać, że część niekoszona jest w miejscu wyznaczonym w ww. dokumentacji. Za niezasadny Beneficjent uznał więc zarzut organu, że część niekoszona jest w innymi miejscu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Sąd uznał, że ustalenia poczynione podczas kontroli na miejscu dostarczyły organom podstaw do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.
Skarżący w ramach postępowania, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia 1 września 2014r. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013r. w wariancie 5.1. (dla działki A i B) oraz w wariancie 3.1.2. (dla działki C). Na wstępie należy więc nakreślić warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w wariantach wnioskowanych przez Skarżącego. Wyznaczone
w przepisach prawa przesłanki przyznania takiej pomocy determinują bowiem zakres okoliczności do ustalenia przez organ a zatem i sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Zgodnie z załącznikiem nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, działem III, Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone, pkt 2, wymogi dodatkowe dla pakietu w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych to:
1) koszenie w terminie od dnia 1 czerwca do dnia 30 września, nie więcej niż dwa pokosy w roku; wysokość koszenia 5-15 cm;
2) pozostawienie 5-10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki;
3) usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie,
a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które termin ten nie był przestrzegany;
Dla wariantu płatności 5.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, zgodnie
z załącznikiem nr 3 rozporządzenia rolno środowiskowego
, działem IV, pkt 2a, wymogi dodatkowe w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych to:
- koszenie w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września; wysokość koszenia 5-15 cm,
- pozostawienie 5-10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki Acrocephalus paludicola - 30-50%, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki,
- usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie,
a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które termin ten nie był przestrzegany.
Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie zmierzało do ustalenia, czy Skarżący dotrzymuje wyżej przedstawionych wymogów na działkach rolnych A, B i C.
Kontrole na miejscu w dniach 14-15.11.2013r. (w zakresie kwalifikowalności powierzchni do płatności obszarowej) i 2.12.2013r. (w zakresie płatności rolnośrodowiskowej) wykazały, że na działce C nie przestrzegano wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej, rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, zaznaczonej na materiale graficznym, ponadto rolnik "dokosił" w nieodpowiednim terminie (po 30 września) powierzchnię działki
(w dniach 14-15.11.2013r. powierzchnia nieskoszona wynosiła 0,55 ha a 2.12.2013r. 0,20 ha). Na działce A stwierdzono nieprzestrzeganie wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej, pozostawiono nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, nie spełniono wymogu usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy
w terminie 2 tygodni po pokosie. Na działce tej również stwierdzono "dokoszenie" jej części w nieodpowiednim terminie, gdyż w trakcie kontroli z 14-15.11.2013r. pow. nieskoszona wynosiła 5,56 ha a w dniu 2.12.2013r. – 4,05 ha. Na działce rolnej B rolnik nie przestrzegał wymogu usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy
w terminie 2 tygodni po pokosie. Powyższe uchybienia zostały przedstawione
w raporcie z kontroli rolnośrodowiskowej z 2.12.2013r.
Na etapie rozpoznania przedmiotowej skargi Sąd obowiązany jest więc ocenić, czy zgromadzony materiał dowody pozwalał organom stwierdzić, że beneficjent rzeczywiście nie dopełnił warunków wykazanych w ww. raporcie
z kontroli. W tym zakresie należy wziąć pod uwagę zasady wyznaczone przez art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a także odpowiednie regulacje dotyczące stricte płatności rolnośrodowiskowej.
W trakcie ww. kontroli na miejscu, przeprowadzonych przez uprawnionych kontrolerów, podczas ustalania powierzchni działek rolnych i powierzchni niewykoszonej na tych działkach, posłużono się techniką pomiaru powierzchni GPS. Technika ta jest zgodna ze standardami pomiarów przyjętych do przedmiotowej płatności. Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007
w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65), powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1 ha. Przepis ten znajduje zastosowanie do płatności rolnośrodowiskowej na mocy art. 15 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Z brzmienia tych przepisów wynika, że metoda badawcza, za pomocą której określa się powierzchnię działek rolnych, na której spełnione są wymogi przyznania danej płatności, ma gwarantować należytą dokładność pomiaru. Zastosowana przez organ metoda polegająca na dokonaniu pomiarów działek za pomocą urządzeń GPS pozwalała w ocenie Sądu na stwierdzenie w sposób precyzyjny powierzchni, na których były przestrzegane wymogi, zgodnie z przyjętym przez rolnika zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Sąd nie znalazł więc podstaw, aby kwestionować ustalenia poczynione w oparciu
o technikę pomiaru GPS. Szerokość strefy buforowej i tolerancja pomiaru były zgodne z ww. normami. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Skarżącego, że pomiarów dokonano wzdłuż ewidencyjnych granic działek zamiast według faktycznego stanu użytkowania. Jak wynika z raportu kontroli z dnia 2.12.2013r., kontrolerzy w swoich pomiarach ustalili zarówno powierzchnie działek ewidencyjnych, jak i rolnych. Nie budzą wątpliwości Sądu kluczowe dla zastosowania sankcji ustalenia, dotyczące powierzchni działek rolnych "dokoszonych" przez Skarżącego po kontroli z 14-15.11.2013r. Powierzchnia działek rolnych niekoszona została ustalona za pomocą niekwestionowanej metody GPS odrębnie w trakcie każdej z dwóch ww. kontroli. Wnioski dotyczące różnic w powierzchni działek nieskoszonych zostały ujęte w raporcie z kontroli z 2.12.2013r., przy czym kontrolerzy na str. 18 tego raportu zaznaczyli, że pomiary z kontroli z 14-15.11.2013r. zostały przepisane do protokołu rolnośrodowiskowego. Ustalenia organu w tym zakresie należy więc uznać za kompletne.
Dla oceny wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ I i II instancji istotne znaczenie ma fakt, że ustalenia zawarte w protokole z kontroli z 2.12.2013r. zostały poparte bogatym materiałem fotograficznym oraz szkicami ww. działek sporządzonymi w dniach 2 i 4.12.2013r. Na każdym ze zdjęć jest zamieszczona data jego sporządzenia. Ponadto na ww. szkicach zostały naniesione punkty, z których wykonano poszczególne zdjęcia ze wskazaniem kierunku, w jakim zostały zrobione. Tak zebrany materiał dowodowy należy z pewnością uznać za wyczerpujący. Dostarcza on jednoznacznych ustaleń, że istotnie, na działkach Skarżącego doszło do niezgodności wyżej opisanych w raporcie z kontroli z 2.12.2013r. tj. że rolnik nie przeprowadził na części działek wymaganego koszenia, nie zebrał w terminie ściętej biomasy oraz "dokosił" fragmenty działek już po kontroli z 14-15.11.2013r.
Przy ocenie prawidłowości ustaleń organów Sąd wziął również pod uwagę, że z porównania załącznika graficznego do wniosku o przyznanie płatności na 2013r.
z pokontrolnymi szkicami działek A, B i C (z 2 i 4 12.2013r.) wynika, że powierzchnia niewykoszona była w rzeczywistości większa niż zadeklarowana przez Skarżącego.
Na tej podstawie należy sformułować wniosek, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to przepisy stosuje się w niniejszej sprawie na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.). Skarżący kwestionując powyższe ustalenia organów Agencji przedstawił natomiast własne zdjęcia, które miały jego zdaniem dowieść, że nie dopuścił się zarzucanych mu przez organ niezgodności w przestrzeganiu wymogów. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Nie można uznać, by Skarżący rzeczywiści dowiódł podnoszonych okoliczności. Z opisu Skarżącego wynika, że zdjęcia zostały wykonane w sierpniu i wrześniu 2014 r. Tymczasem przedmiotowa sprawa dotyczy płatności za 2013r. Zatem okoliczności co do przestrzegania wymogów płatności za 2013r. nie można wywodzić na podstawie stanu faktycznego istniejącego w 2014r. Z tych względów nie można było również uwzględnić zarzutu Skarżącego, że nie uwzględniono jego wniosku o przeprowadzenie ponownej kontroli w 2014r., aby wykazać wadliwość kontroli z 2013r.
Opisane powyżej nieprawidłowości dotyczące nieprzestrzegania wymogów przyznania płatności rolnośrodowiskowej na działkach A, B i C zostały zawarte
w raporcie z kontroli przeprowadzonej 2.12.2013r., którego forma i sposób sporządzenia jest zgodny z przepisami prawa. Zawiera bowiem wszystkie wymagane dla takiego raportu elementy, określone w § 7 ust. 1 pkt 1-11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1493). Nie potwierdziły się zarzuty Skarżącego, że pominięto ustalenia
z kontroli z 2.12.2013r. Były one bowiem podstawą dla przyznania wnioskowanej płatności w pomniejszonej wysokości. Skarżący zarzucał również, że nie przedstawiono mu raportu z kontroli z 14 listopada 2013r. zaś powiadomiono go jedynie o kontroli z 2.12.2013r. Jak wynika z notatki służbowej z dnia 2.12.2013r., Beneficjent odmówił podpisania protokołów z kontroli z 14-15.11.2013r., która odbyła się w zakresie kwalifikowalności powierzchni i dotyczyła płatności obszarowej. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1122/2009, podstawową zasadą w odniesieniu do tego rodzaju kontroli jest brak obowiązku ze strony organu do wcześniejszego powiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia takich kontroli. Jak stanowi ten przepis, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli.
Jeśli zaś chodzi o kontrolę rolnośrodowiskową z 2.12.2013r., to przepisy
art. 31 ust. 1 - 8 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie wymagają zawiadomienia ani obecności Beneficjenta podczas takiej kontroli. Mimo to Skarżący został o ww. kontroli powiadomiony telefonicznie w dniu 21.11.2013r. Na podstawie art. 31 ust. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z takich czynności kontrolnych sporządza się raport. Następnie, zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia
z dnia 31 sierpnia 2007r., raport jest przekazywany podmiotowi kontrolowanemu
w celu podpisania w terminie 14 dni od dnia zakończenia wykonywania czynności kontrolnych. Podmiot kontrolowany może zgłosić na piśmie zastrzeżenia przed podpisaniem raportu, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania (§ 8 ust. 2 ww. rozporządzenia). Jeżeli zastrzeżenia nie zostaną uwzględnione, w całości albo
w części, kontrolujący przekazują podmiotowi kontrolowanemu pisemną informację, zawierającą wskazanie przyczyn nieuwzględnienia tych zastrzeżeń (§ 8 ust. 6 ww. rozporządzenia).
W niniejszej sprawie, jak wynika z raportu kontroli z 2.12.2013r., Skarżący odmówił jego podpisania oraz dopisał do niego swoje uwagi. Następnie w piśmie
z 5.12.2013r. wniósł formalne zastrzeżenia, które zostały rozpatrzone przez Dyrektora POR Agencji, o czym Skarżący został poinformowany w piśmie
z 29.01.2014r. Zatem procedura formalna związana z poinformowaniem o kontroli rolnośrodowiskowej, sporządzeniem raportu i umożliwieniem Stronie wniesienia do niego zastrzeżeń została dochowana.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd stwierdził, że organy I i II instancji
w sposób pełny, wyczerpujący dowiódł nieprzestrzegania wymogów udzielenia płatności rolnośrodowiskowej za 2013r. przez Skarżącego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia w toku postępowania administracyjnego uchybieniem przepisom postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego należało stwierdzić, że organy Agencji prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego, określającego sankcje z tytułu nieprzestrzegania wymogów udzielenia płatności. W sprawie zachodziły bowiem podstawy, aby zastosować, zgodnie z § 38 ust 2 w zw. z załącznikiem nr 7 ww. rozporządzenia sankcje w wysokości 100% w odniesieniu do działki A i C za wykoszenie działki w nieodpowiednim terminie, co stało się powodem odmówienia przyznania płatności dla tych obszarów oraz sankcji 20% dla działki B z powodu nieusunięcia ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie.
Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło