I SA/Rz 409/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-07-20
Skład orzekający: Piotr Popek, Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji określające zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, naruszyło przepisy postępowania, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wskazań sądu zawartych w poprzednim prawomocnym wyroku i brak wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego?Ratio decidendi
Zaskarżone decyzje naruszają prawo i powinny zostać uchylone, ponieważ organy podatkowe, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie uwzględniły wskazań sądu zawartych w poprzednim prawomocnym wyroku. Brak było wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do nieprawidłowego określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Kolegium Odwoławcze nie dokonało własnej oceny sprawy, a jedynie powieliło stanowisko organu pierwszej instancji, ignorując przedstawione przez podatnika dokumenty i zarzuty dotyczące zmian powierzchni gruntów.Stan faktyczny
Nadleśnictwo D. zaskarżyło decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które utrzymały w mocy decyzje Wójta Gminy B. określające zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2016 i 2017. Organy uznały, że grunty pod liniami energetycznymi są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu. Skarżące Nadleśnictwo zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienie wskazań sądu z poprzedniego wyroku i brak wszechstronnego zebrania dowodów, co doprowadziło do zawyżenia podstawy opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2021 r. spraw ze skarg P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. – nr [...], – nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 rok 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. kwotę 8.489 (osiem tysięcy czterysta osiemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skarg Nadleśnictwo D. (dalej: Nadleśnictwo D./Podatnik/Skarżący) są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) z dnia [...] marca 2021r. nr [...] i nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016r. i 2017 r.
Opisanymi wyżej decyzjami SKO utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr:
- [...] określającą Nadleśnictwu D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie20.498,00 zł,
- [...] określającą Nadleśnictwu D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie 21.331,00 zł.
Jak wynika z akt spraw oraz uzasadnienia zaskarżonych decyzji Wójt Gminy B. (dalej: organ I instancji) wszczął wobec Nadleśnictwa D. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 r., wobec stwierdzenia, że podatnik posiada nieruchomości, na których zlokalizowane są linie energetyczne, a które nie były deklarowane do opodatkowania.
Organ I instancji uznał, że w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.) grunty znajdujące się pod pasami technicznymi, usytuowane pod napowietrznymi liniami energetycznymi, są gruntami zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne energii elektrycznej, a tym samym grunty te stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Mając na uwadze powyższe, organ I instancji decyzjami z dnia [...] stycznia 2021r. określił Nadleśnictwu D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2016 i 2017.
Od decyzji wydanych przez organ I instancji odwołania wniosło Nadleśnictwo D. zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Decyzjami opisanymi na wstępie SKO utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Nadleśnictwo D. skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na decyzje SKO z dnia [...] marca 2021r., wnosząc o ich uchylenie, a także o uchylenie decyzji ich poprzedzających oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 233 § 3 O.p., w zw. z art. 120 O.p., art. 122 O.p., art. 191 O.p. w zw. z art. art. 2 i art. 4 u.p.o.l., przez nieuwzględnienie wskazań WSA w Rzeszowie zawartych w wyroku z dnia 11 sierpnia 2020 r. I SA/Rz 392/20 i brak zgromadzenia oraz rozpatrzenia w sposób wszechstronny materiału dowodowego co doprowadziło do nieprawidłowego określenia podstawy opodatkowania (zawyżenia) w zakresie ustalenia powierzchni gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej tj. nieuzasadnionego ujęcia powierzchni gruntu 3247 m2 w działce 52/1 położonej w B., a wymienionej w porozumieniu nr [...] z dnia 21 maja 2014 r,, która to powierzchnia w wyniku przebudowy linii elektroenergetycznej uległa zmniejszeniu od czerwca 2015 r. do pow. 391 m2, co zostało potwierdzone w porozumieniu nr [...] z dnia 12 czerwca 2015 r., a także nieuwzględnienie zmniejszenia pow. gruntu zajętego pod linie energetyczne kablowe od maja 2017r. na działkach nr 262/1, 262/2, 262/3, 269/3, 269/4, 269/5 i 269/2 poł w miejscowości L., przez co organ podatkowy, z naruszeniem zasady legalizmu oraz zasady prawdy obiektywnej, ustalił błędną kwotę zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. i 2017r.;
- art. 233 § 3 O.p. w zw. z art.122 O.p. i art.187 § 1 O.p. w zw. z art.153 P.p.s.a., przez nieuwzględnienie wskazań WSA w Rzeszowie zawartych w ww wyroku i zaniechanie ustaleń co do wszystkich przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości i tym samym braku weryfikacji złożonej przez Nadleśnictwo D. deklaracji w podatku od nieruchomości za 2016 r. i 2017r.
Nadleśnictwo D. zarzuciło, że SKO rozpoznając odwołania od decyzji Wójta Gminy B. określających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. i 2017 r. nie dokonało wszechstronnej i należytej oceny materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy B., które obarczone są wieloma błędami w zakresie ustalenia podatkowego stanu faktycznego. Skarżący podniósł, że nierzetelne ustalenie podatkowego stanu faktycznego spowodowało, że w stosunku do Nadleśnictwa D. ustalono nieprawidłową wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za wskazane lata, dlatego decyzje organów obu instancji powinny zostać uchylone.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasadzenie kosztów postępowania.
W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. Ponadto w myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Badając w ramach tak zakreślonej kognicji złożone skargi, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje naruszają prawo i powinny być usunięte z obrotu prawnego.
Zaskarżone decyzje zostały wydane w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanych uprzednio decyzji, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2020r. sygn. akt I SA/Rz 392/20. Wyrok ten jest prawomocny.
Sąd uznał za trafne podniesione w skargach zarzuty naruszenia art. 233 § 3 O.p. w zw. z art. 120 O.p., art. 122 O.p., art. 191 O.p. w zw. z art. 2 i art. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: u.p.o.l) w zw. z art. 153 P.p.s.a., wobec nieuwzględnienia wskazań zawartych w ww wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2020 r. I SA/Rz 392/20 i brak zgromadzenia oraz rozpatrzenia w sposób wszechstronny materiału dowodowego, co doprowadziło do nieprawidłowego określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości za lata 2016 – 2017.
W powołanym wyżej wyroku Sąd zobowiązał organy podatkowe do należytego ustalenia przedmiotu opodatkowania i objęcia opodatkowaniem wszystkich nieruchomości i obiektów budowlanych, które znajdują się we władaniu Nadleśnictwa D. W tym celu organy miały obowiązek dołączyć do akt sprawy złożone przez podatnika deklaracje na poczet podatku od nieruchomości, wraz z ewentualnymi korektami, a także dane z ewidencji gruntów, złożone przez podatnika informacje i wszelkie inne dowody, które mogą się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Brak w aktach sprawy deklaracji podatkowych uniemożliwia ustalenie jakie nieruchomości (grunty, budynki) zostały zadeklarowane i opodatkowane, co ma istotne znaczenie w sytuacji, gdy organ wydaje decyzję na podstawie art. 21 § 3 O.p., bo jest on zobowiązany wykazać, że prawidłowa wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji. Z kolei brak danych z ewidencji gruntów uniemożliwia weryfikację, jakie dane na temat przedmiotowych nieruchomości zostały ujawnione w tej ewidencji, co ma znaczenie w świetle przepisu art.21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Wbrew zaleceniom Sądu, wydane w sprawie rozstrzygnięcia ponownie dotyczyły tylko spornych gruntów, mimo że deklaracje podatkowe dotyczyły też innych przedmiotów opodatkowania m.in. budynków i obiektów budowlanych, których prawidłowości organ nie weryfikował.
Pomimo tych wszystkich uchybień popełnionych przez organ I instancji, SKO w P. utrzymało zaskarżone decyzje w mocy, co więcej organ odwoławczy nie wyraził własnej oceny w sprawie, a jedynie powielił stanowisko organu I instancji, które przedstawił on w odpowiedzi na wniesione odwołania. Organ nie odniósł się w żaden sposób do przedstawionych przez podatnika zestawień gruntów pod liniami energetycznymi i dokumentów (porozumień) przedłożonych do akt w tym zakresie, a w szczególności do podnoszonych przez podatnika zmian powierzchni gruntów zajętych na linie energetyczne w 2016r. i w 2017r., w związku z przebudową niektórych linii naziemnych na linie kablowe podziemne.
Z tych względów należy uznać, że wskazania Sądu zostały przez organy zignorowane – poza objęciem opodatkowaniem pominiętych wcześniej działek w B. i J. R. oraz uwzględnieniem, że działka nr 54/7 poł. w L. została przekazana Nadleśnictwu B. W dalszym ciągu stan faktyczny sprawy nie został wszechstronnie wyjaśniony, a co za tym idzie nie można ocenić, czy nastąpiło prawidłowe opodatkowanie nieruchomości znajdujących się we władaniu Nadleśnictwa D.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu obowiązkiem organu odwoławczego będzie wydanie decyzji, w której dokona on własnej oceny prawidłowości postępowania i rozstrzygnięć organu I instancji, w świetle wskazań wynikających z prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2020r. sygn. akt I SA/Rz 392/20, a także w odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniach.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów składają się: wpisy sądowe od skarg w łącznej kwocie 1.255,00 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w łącznej kwocie 34,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą w łącznej kwocie 7.200,00 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika zostało ustalone na podstawie przepisów § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło