I SA/Rz 412/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-07-10
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która prowadzi gospodarstwo rolne, posiada znaczący majątek i otrzymuje dotacje, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Strona nie spełnia przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych, nawet w części, jeśli jej dochody i majątek (w tym gospodarstwo rolne, nieruchomości, oszczędności) gwarantują zaspokojenie potrzeb życiowych i pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania. Ciężar dowodu wykazania niemożności poniesienia kosztów spoczywa na stronie wnioskującej.Stan faktyczny
Skarżący, rolnik, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia rat zaległości podatkowej. Wskazał na posiadany majątek (dom, nieruchomości rolne, inwentarz żywy, maszyny rolnicze), oszczędności, dochody z gospodarstwa i dotacji, a także wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa i utrzymaniem. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia III i IV raty zaległości podatkowej za 2017 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
I SA/Rz 412/18
U Z A S A D N I E N I E
E.D. (dalej: "Skarżący") wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję opisaną w niniejszym postanowieniu, wniósł o przyznanie prawa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, wypełniając na formularzu wniosku PPF stosownie do pouczenia tylko rubrykę 4.1. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że jako rolnik jest podatnikiem na terenie trzech gmin. Za 2015, 2016 i 2017 r. uzyskiwał ulgi w zapłacie podatku (umorzenia). Jeden z organów podatkowych stosuje ulgę w mniejszym zakresie niż pozostałe, nie uwzględniając złożonych dokumentów i sytuacji w gospodarstwie wnioskodawcy. Organ odwoławczy również nie bierze pod uwagę argumentów wnoszącego o ulgę. Jako majątek Skarżący wskazał dom mieszkalny o pow. 100 m² i wartości ok. 150.000 zł, trzy budynki do remontu (zmiana pokrycia i więźby dachowej), nieruchomości rolne o pow. 7,68 ha, 1,70 ha, i 0,97 ha oraz liczbę budynków 8 (osiem), inwentarz żywy w postaci trzody i koni (cztery), a także 0,70 ha terenu budowlanego. Wskazał, że posiada 3.000 zł oszczędności, nie posiada zadłużenia (odroczony podatek), a jako przedmioty wartościowe zadeklarował 3 ciągniki rolnicze, kombajn zbożowy, samochód osobowy marki Volkswagen Golf. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z prowadzonego gospodarstwa rolnego, uzyskuje także dotacje z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jako dochody uzyskane do 29 czerwca 2018 r. podał kwotę 7.029,90 zł ze sprzedaży konia, 557,50 z tytułu zwrotu podatku akcyzowego za paliwo dla rolników, oraz 7.811,00 zł również ze sprzedaży konia – łącznie 15.398,40 zł. W rubryce formularza dotyczącej zobowiązań i stałych wydatków (nr 11) zadeklarował zadłużenie z tytułu I i II raty podatku za 2018 r. w kwocie 752 zł, nawozy 6.110 zł, opłaty za odpady 72 zł rocznie, paliwo do maszyn 1367,73 zł, środki ochrony roślin 578 zł, prąd za połowę roku 285 zł , gaz 207,29 zł telefon komórkowy 38 zł ubezpieczenie gospodarstwa za 2018 r 470 zł, woda i kanalizacja 108 zł.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302),dalej zwana w skrócie P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika: adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskującego zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania
o prawo pomocy w zakresie częściowym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie- strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek.
Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nawet w części tych kosztów. W sprawie zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia w sprawie sytuacji materialnej Skarżącego, ponieważ z treści formularza wynika, że jest on w stanie ponieść ciężar kosztów sądowych; dochody gospodarstwa domowego Skarżącego pozostają na poziomie gwarantującym mu zaspokojenie wszystkich potrzeb życiowych, a nawet pozwalają na zgromadzenie oszczędności, które w pełni pokryją koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie, zarówno te wymagane na obecnym etapie, jak również przyszłe, o ile wystąpią. Majątek w postaci narzędzi pracy (maszyny i urządzenia rolnicze) oraz nieruchomości rolne wskazują na dobry status majątkowy Skarżącego; koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego na które wskazuje Skarżący zaliczając je do koniecznych wydatków: cena zakupu nawozów, oleju napędowego, czy nawet podatki z tytułu posiadanych gruntów rolnych, są w stanie rekompensować pobierane płatności od ARiMR. Celem płatności bezpośrednich jest wsparcie dochodów rolniczych. Z zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskodawca zadeklarował dopłaty w kwocie 9.424,50 zł. W takiej sytuacji bilansowanie wydatków związanych z prowadzonym gospodarstwem oraz wydatków codziennych, związanych ze zwykłym utrzymaniem (łącznie 11.045,02 zł) w kontekście sytuacji materialnej Skarżącego, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako subiektywną ocenę faktycznej sytuacji materialnej. Z wniosku nie wynika, aby Skarżący zmagał się z trudną sytuacją materialną na skutek nieprzewidzianych zdarzeń losowych czy choroby i przyczyny tego uniemożliwiałyby partycypowanie w kosztach sądowych zainicjowanego postępowania sądowego.
Podsumowując należy stwierdzić, że Skarżący nie spełnia koniecznej przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie; nie tylko nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a wręcz odwrotnie- wykazał, że posiada możliwości finansowe prowadzenia postępowania sądowego z własnych środków pieniężnych.
Mając na względzie przytoczone okoliczności, na postawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło