I SA/Rz 413/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 21 czerwca 2007r. sprawy ze skargi H. K.i L. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania -oddala skargę - I SA/Rz 413/06 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm./ stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2005r. znak [...] przez H. i L. K. W uzasadnieniu postanowienia, orzekający organ naprowadził, że pismem z dnia 09 grudnia 2005 roku określonym jako "prośba - odwołanie", H. i L. K. zwrócili się bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzenie pozostałych rat łącznego zobowiązania podatkowego za 2005 rok, to jest III i IV raty. W uzasadnieniu wniesionego pisma Podatnicy podnieśli swoja trudna sytuację majątkową wynikającą z choroby i niskich dochodów. Pismem z dnia 28 grudnia 2005 roku na żądanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wójt Gminy przesłał zalęgające w sprawie akta podatkowe. Przesyłając akta, Wójt zwrócił uwagę, iż umorzył Podatnikom II ratę łącznego zobowiązania podatkowego za 2005 rok, jednakże Państwo K. odmawiają przyjęcia adresowanej do nich korespondencji, a nawet nie wpuszczają nikogo na własną posesję. Decyzję będącą przedmiotem postępowania w dniu 11 października 2005 roku doręczył goniec Urzędu, jednakże odmówiono jej przyjęcia. Pismem z dnia 10 lutego 2006 roku Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Wójta Gminy o podanie danych pracownik, który dokonał doręczenia decyzji będącej przedmiotem odwołania. Wójt pismem z dnia 23 lutego 2006 roku przedstawił żądane informacje. W ocenie Składu Orzekającego zarówno materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami podatkowymi daje podstawy do stwierdzenia, że pismo Państwa K. z dnia 09 grudnia 2005 roku stanowi odwołanie od decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowych za 2005 rok. Zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji winno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Wszystkie te elementy pismo Podatników z dnia 09 grudnia 2005 roku zawiera. Przepis art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter bezwarunkowy. W tym znaczeniu, że stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania. Zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis ten jednocześnie uzależnia uruchomienie postępowania o przywrócenie terminu od wniosku skarżącego. Stwierdzenie uchybienia terminowi nie stoi na przeszkodzie rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W świetle przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 228 tej ustawy konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia. Dlatego też postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po analizie materiału dowodowego, a także po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego. Jak wynika ze zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania dowodów H. K. odebrała decyzję z dnia [...] października 2005 roku w dniu 14 października 2005 roku, odmówiła jednakże podpisu na potwierdzeniu odbioru. Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, który ją wydał, w terminie 14 dni licząc od dnia jej doręczenia. Tak, więc w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 28 października 2005 roku. Państwo K. nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (w niniejszym przypadku złożyć odwołanie). Z uprawnienia tego Państwo K. nie skorzystali. Odwołanie wpłynęło bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 09 grudnia 2005 roku, a więc z naruszenie terminu do jego złożenia. Na postanowienie to H. i L. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu Skarżący zarzucili krzywdzący charakter wydanego postanowienia, brak środków finansowych spowodowanych między innymi powodzią i suszą oraz złym stanem zdrowia. Swoje zarzuty Skarżący powtórzyli w pismach z dnia 29 maja 2006r., 29 grudnia 2006r., 17 stycznia 2007r., 6 lutego 2007r., 6 czerwca 2007r. i 21 czerwca 2007r. W odpowiedzi na skargę Samorządowej Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację i stanowisko zawarte w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne oraz postanowienia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W myśl zasady wyrażonej w art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /tekst jedn. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60/ postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Zgodnie z nią, w sprawie rozstrzygniętej decyzją lub postanowieniem organu podatkowego pierwszej instancji, strona może wnieść odwołanie lub zażalenie, którego skutkiem jest obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Odwołanie od decyzji czy też postanowienia, będące środkiem zwyczajnym, przysługuje wyłącznie od decyzji i postanowień niestatecznych a więc również tych co do których nie upłynął termin do wniesienia odwołania lub zażalenia. W rozpoznawanej sprawie Skarżący, postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] października 2005r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia III i IV raty łącznego zobowiązania podatkowego za 2005r. otrzymali w dniu 15 września 2005r. Zażalenie zaś na to postanowienie złożyli bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 9 grudnia 2005r. Wniosku o przywrócenie terminu Skarżący nie składali. Wskazać tutaj należy, że organ odwoławczy, otrzymując odwołanie od decyzji, czy też zażalenie na postanowienie, w ramach wstępnej kontroli zobowiązany jest zbadać czy środek zaskarżenia złożony został w terminie. W przypadku stwierdzenia, tak jak w rozpoznawanej sprawie, uchybienia terminowi do złożenia odwołania czy też zażalenia, organ odwoławczy, w oparciu o treść art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązany jest do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie tego terminu. Jak wcześniej podniesiono Skarżący wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia nie składali. Okoliczności zaś przywołane w skardze, mające wskazywać na brak winy Skarżących w uchybieniu terminowi, nie mogły być z urzędu uwzględnione przez organ odwoławczy. Zgodnie bowiem z treścią art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanych, jeżeli uprawdopodobnią, że uchybienie nastąpiło bez ich winy. Oznacza to, że przepis ten jednoznacznie uzależnia uruchomienie postępowania o przywrócenie terminu od wniosku skarżących. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa. Marginesowo wskazać należy, że Skarżąca H. K., na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 21 czerwca 2007r. podniosła, że Wójt Gminy umorzył sporną płatność III i IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005r. Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.