I SA/Rz 415/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-06-16
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może uzyskać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata w sprawie skargi na decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników?Ratio decidendi
Skarżąca, będąc w trudnej sytuacji materialnej i niezdolna do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ma prawo do częściowego przyznania pomocy, tj. ustanowienia adwokata. Zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przysługuje z mocy ustawy, dlatego rozpatrywany jest jedynie wniosek o ustanowienie pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca Z.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Prezesa KRUS z marca 2014 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników za okres od IV kwartału 2006 r. do III kwartału 2013 r. Skarżąca jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z niewielkiego gospodarstwa rolnego, żyjącą w trudnych warunkach, korzystającą z pomocy socjalnej i pozostającą w stałym leczeniu specjalistycznym.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowił dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek i odsetek na ubezpieczenia społeczne rolników za okres od IV kwartału 2006 r. do III kwartału 2013 r. - postanawia – przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla skarżącej adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Zwracając się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia, Z.S. (dalej: skarżąca) argumentowała w uzasadnieniu, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego o pow. 1,92 ha, żyje w trudnych warunkach z uwagi na zniszczenia uczynione przez powodzie w latach 2008-2013. Skarżąca oświadczyła, że otrzymuje pomoc socjalną w wysokości od 100 do 150 zł, ale to również nie pokrywa jej najpilniejszych potrzeb. Jako majątek skarżąca wskazała dom o pow. 80 m² (współwłasność), nieruchomość rolną o pow. 1,92 ha budynki gospodarcze.
Rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważono, co następuje:
Przed przystąpieniem nad rozważaniami w sprawie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takiej kategorii należy zaskarżona decyzja. Powyższe oznacza, że zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy rozciąga się na całe postępowanie sądowe wszczęte wniesioną skargą na ww. decyzję i strona skarżąca nie ma obowiązku opłacenia jakichkolwiek kosztów sądowych z tym postępowaniem związanych. Skoro w sprawie skarżącej przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych, rozpoznaniu może podlegać jedynie wniosek o ustanowienie adwokata, tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym, o czym stanowi art. 245 § 3 pkt 2 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji o jakiej mowa w powołanym przepisie.
Analiza akt sprawy i wniosku PPF prowadzi do wniosku, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na wydatki związane z udziałem pełnomocnika w sprawie. Sytuacja skarżącej szczegółowo została poddana analizie przez organ administracyjny z uwagi na przedmiot postępowania, tj. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Wynika z niej, że skarżąca z uwagi na trudną sytuację materialną zwracała się o pomoc finansową do ośrodka pomocy społecznej i taka pomoc była jej udzielana; poza pracą we własnym gospodarstwie bowiem nie zarobkuje. Sytuacja skarżącej była również przedmiotem oceny w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy (postanowienie o przyznaniu prawa pomocy z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. I SA/RZ 1118/13), które potwierdziło istnienie przesłanek do jej udzielenia. Skarżąca mieszka wspólnie z siostrą, która utrzymuje się z niewysokiej renty chorobowej. Skarżąca jak wynika z akt pozostaje w stałym leczeniu specjalistycznym. Udokumentowane zostały także trudne warunki mieszkaniowe, związane ze zniszczeniami dokonanymi przez powodzie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło