I SA/Rz 42/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Jacek Boratyn / spr. / po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty i jej zwrot w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. S. – zwanego dalej skarżącym, na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, dotyczącego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy skarżący, wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r., zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. W uzasadnieniu wniosku podał, że swoje żądanie opiera na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 10 maja 2017 r., sygn. II FSK 948/15, którym to NSA, uchylając zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z 23 października 2014 r., uchylił również decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., określającą mu wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., w wysokości 1 018 110 zł. W przytoczonym wyżej orzeczeniu NSA przesądził, że przychody wspólników, uzyskane z likwidacji majątku sp. j. powinny być zakwalifikowane nie do przychodów z praw majątkowych, ale pozarolniczej działalności gospodarczej. Z powyższego skarżący wywiódł, że środki pobrane od niego przez organ, tytułem zawyżonego zobowiązania podatkowego, winny mu zostać zwrócone. Naczelnik Urzędu Skarbowego , postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., odmówił wszczęcia żądanego przez skarżącego postępowania w przedmiocie stwierdzenia i zwrotu mu nadpłaty. Jego zdaniem, wobec uchylenia przez NSA ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej , w przedmiocie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego za 2008 r., w obrocie prawnym pozostaje nieostateczna decyzja organu I instancji w tym przedmiocie, a samo postępowanie podatkowe znajduje się na etapie postępowania odwoławczego. W związku z tym, zgodnie z art. 79 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową), w tym czasie nie może zostać wszczęte postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Organ dodał też, że ewentualny zwrot nadpłaty uzależniony jest od wydania nowej decyzji przez organ odwoławczy, co wynika z art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym, powołując się na art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej , organ odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego , postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Podkreślając dwuinstancyjność postępowania podatkowego organ odwoławczy podkreślił, że wobec uchylenia przez NSA decyzji organu II instancji, w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego, sprawa jest na etapie postępowania odwoławczego i z tego względu, w związku z treścią art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty nie może być wszczęte. W tej sytuacji zachodzi więc przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej. Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r. wniósł skarżący, domagając się jego uchylenia, zwrotu nadpłaty podatku oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - art. 165 a Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, jako że w jego sytuacji nie występują żadne okoliczności, które mogłyby skutkować odmowa zwrotu nadpłaty, - art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, - art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, gdyż jego zobowiązanie podatkowe zostało określone przez organy, a prawo do dochodzenia przez nie innych roszczeń uległo przedawnieniu, - art. 2 a Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie wyrażonej w nim zasady i nieprzyjęcie domniemania rzetelności podatnika, - art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez dyskryminację skarżącego i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący jego zaufania do organów, - art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji poprzez prowadzenie postępowania w sposób prowadzący do przerwania biegu terminu przedawnienia, a także nieuwzględnienie tego, iż jego zobowiązanie podatkowe, jeżeli chodzi o dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, przedawniło się, - art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, - art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z jego niezastosowaniem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jak wynika z zalegającej w aktach sprawy kopii decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], organ ten uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku, w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Organy rozstrzygające przedmiotowa sprawę odmówiły uwzględnienia wniosku, powołując się na to, że niedopuszczalnym jest wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w czasie trwania postępowania podatkowego. Zasada ta wynika wprost z art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. W razie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w sprawie, w której został złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty, żądanie zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podlega rozpatrzeniu w tym postępowaniu. Treść normy prawnej zawartej w zacytowanym wyżej przepisie nie budzi wątpliwości. Ratio legis jej wprowadzenia stanowi potrzeba uniknięcie konkurencji postępowań, prowadzonych w istocie w tej samym przedmiocie. Skoro bowiem wysokość zobowiązania podatkowego podatnika nie jest ostatecznie ustalona (postępowanie w tej sprawie jest w toku), to ewentualne stwierdzenie i zwrot nadpłaty w określonym podatku uzależnione jest od wyniku przedmiotowego postępowania. Skoro zaś organ uzna, w ramach prowadzonego postępowania wymiarowego, że nadpłata rzeczywiście istniej po stronie podatnika, to powinien w swojej decyzji stwierdzić również jej wysokość, co wynika z literalnego brzmienia art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że w momencie wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, postępowanie dotyczące określenia mu wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. było w toku. Wynika to z faktu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny kasatoryjnego orzeczenia, odnośnie nie tylko wyroku sądu I instancji, ale także zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] czerwca 2014 r. W następstwie tego orzeczenia postępowanie administracyjne w tym przedmiocie ponownie znalazło się na etapie postępowania odwoławczego. Nie zostało więc zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem. Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , wydając zaskarżone postanowienie, słusznie uznał, iż w związku z tym, że postępowanie w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego za 2008 r. toczy się, na przeszkodzie wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty stoi art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten zawiera przesłankę negatywną wszczęcia postępowania, którego przedmiotem jest kwestia stwierdzenia nadpłaty, a w niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona. W tej sytuacji organy zobligowane były do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, właśnie z uwagi na tę okoliczność. Skarżący kwestionując legalność zaskarżonego postanowienia podniósł szereg zarzutów, które ze swej istotny nie odnoszą się do kwestii procesowej, do której sprowadza się niniejsza sprawa, ale zagadnień merytorycznych, bezpośrednio związanych z określeniem skarżącemu zobowiązania podatkowego. Chodzi tu o zwłaszcza kwestie ewentualnego przedawnienia tego zobowiązania, w odniesieniu do przychodów uzyskiwanych z poszczególnych źródeł. Okoliczności te pozostają jednak bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia, jako że wykraczają poza granice sprawy, do której się ono odnosi. Sprawa ta bowiem sprowadza się do kwestii stricte proceduralnej, tj. możliwości zainicjowania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w sytuacji, w której toczy się postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania, którego wniosek o stwierdzenie nadpłaty mógłby dotyczyć. W ramach niniejszej sprawy organy podatkowe nie dokonywały i nie były uprawnione do oceny skutków, poza procesowymi, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2017 r., w odniesieniu do zakresu praw i obowiązków podatkowych skarżącego, w odniesieniu do jego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Wobec tego okoliczności te pozostają również poza kognicją Sądu, jako wykraczające poza granice rozpatrywanej przez niego sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), oddalił skargę.