I SA/Rz 421/21

WyrokWSA w Rzeszowie2021-08-10

Skład orzekający: Jarosław Szaro, Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach kontroli decyzji przyznającej płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) może rozpatrywać kwestię przyznania innych płatności bezpośrednich, o które wnioskodawca ubiegał się na jednym formularzu, ale które zostały odmówione w odrębnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może rozpatrywać kwestii przyznania płatności bezpośrednich, o które wnioskodawca ubiegał się na jednym formularzu, jeśli zostały one odmówione w odrębnym postępowaniu i decyzja w tym zakresie stała się ostateczna. Kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona do granic sprawy, którą jest kwestia przyznania płatności ONW, w której wydano zaskarżoną decyzję. Fakt złożenia wniosków o różne płatności na jednym formularzu nie oznacza, że stanowią one jedną sprawę administracyjną.
Stan faktyczny
Beneficjentka złożyła wniosek o przyznanie różnych płatności rolnych, w tym płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na 2018 rok. Po odmowie przyznania części płatności i uchyleniu decyzji przez WSA, organ I instancji przyznał płatność ONW. Beneficjentka odwołała się, domagając się rozpatrzenia również pozostałych płatności. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję przyznającą płatność ONW, wskazując, że pozostałe płatności były przedmiotem odrębnego postępowania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i ponownego rozpatrzenia wszystkich wnioskowanych płatności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A.Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 rok oddala skargę. I SA/Rz 421/21 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR/organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w sprawie przyznania A. Ż. (dalej: Beneficjentka/Skarżąca) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018. Z zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 9 maja 2018 r. Beneficjentka złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na jednym formularzu wniosek na 2018 r. o: 1. przyznanie jednolitej płatności obszarowej. 2.. przyznanie płatności za zazielenienie. 3. przyznanie płatności od krów 4. przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. Decyzjami nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] czerwca 2019r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwu odmówił przyznania zawnioskowanych płatności nakładając jednocześnie sankcje płatnicze. Beneficjentka złożyła odwołanie od decyzji oznaczonej numerem [...] (decyzja w sprawie płatności ONW), a Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał tę decyzję w mocy. Po rozpoznaniu skargi Beneficjentki na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 686/19 uchylił ją. Następnie Dyrektor ARiMR uchylił w całości decyzję z dnia [...] czerwca 2019 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W wydanej ponownie decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał Beneficjentce płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami za 2018 r. W odwołaniu od tej decyzji Beneficjentka zarzuciła brak rozstrzygnięcia w sprawie płatności bezpośrednich, o które wnioskowała na jednym formularzu, bowiem sądziła, że złożyła odwołanie od decyzji odmawiających jej przyznania wszystkich płatności objętych jednym wnioskiem. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Dyrektor ARiMR stwierdził, że przedmiotem rozpatrywania była sprawa o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018. Wydana w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018, w całości uwzględniała żądanie Beneficjentki tj. przyznano płatność do powierzchni 2,23 ha - zgodnie z deklaracją. W ocenie organu nie budzi wątpliwości, że Beneficjentka pismem z dnia 19 czerwca 2019 r. odwołała się od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. wpisując dodatkowo znak sprawy [...] - będący znakiem sprawy ONW, dlatego też jasne było żądanie strony od jakiej decyzji składa odwołanie. Dalsze procedowanie sprawy tj. utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 rok przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r.) odbywało się w stosunku do sprawy o płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Wniesiona następnie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - również dotyczyła sprawy ONW. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 686/19 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Ponadto organ odwoławczy wskazał, że Beneficjentka w dniu 25 września 2019 r. złożyła do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR prośbę o wznowienie postępowania i o rozpatrzenie wniosku objętego m. in. decyzją nr [...] (płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2018r.), którą przekazano do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR jako organu właściwego do jej rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 28 października 2019r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił Beneficjentce wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, wskazując na brak przesłanek stanowiących podstawę wznowienia (strona nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie oprócz twierdzenia, że pomyliła się przy składaniu odwołania). W odniesieniu do zarzutów odwołania organ wskazał, że przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. była sprawa przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018 i w decyzji tej - wbrew twierdzeniu strony - nie była rozstrzygana kwestia przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyż jest to postępowanie odrębne i nie mieszczące się w zakresie rozpatrywania sprawy ONW. Co prawda rolnik ubiega się płatności bezpośrednie i płatności ONW za pomocą jednego formularza, zaznaczając odpowiednie pola (odpowiadające poszczególnym płatnościom), co jest zgodne z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. 2020 poz. 1341), jednakże przyznanie poszczególnych płatności warunkowane jest odrębnymi przepisami i w ich oparciu wydawane są odrębne decyzje. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Beneficjentka wniosła o jej uchylenie, wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o wznowienie postępowania w sprawie i przyznanie jej płatności na 2018 r., a także o uchylenie nałożonej sankcji w wysokości 1023,99 zł. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art.8 i art. 77 k.p.a., przez brak zebrania i brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i pominięcie twierdzeń zawartych w jej odwołaniu. Stwierdziła, że błędne i sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym jest przyjęcie, że dwóch wnioskodawców mogło na tej samej działce jednocześnie wykonać te same czynności, czyli zbiór traw. Organy Agencji ustaliły bowiem, że Skarżącej przysługują dopłaty z tytułu ONW, zaś jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenianie oraz płatność do krów jej nie przysługuje. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w toku przeprowadzonego postępowania, ustalono ponad wszelką wątpliwość, że to Skarżąca jest wyłącznym posiadaczem określonych we wniosku użytków rolnych, dlatego płatności przysługują wyłącznie jej, jako osobie, która znajduje się, niezależnie od tytułu prawnego do nieruchomości deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, w posiadaniu działek rolnych, faktycznie na nich gospodaruje i prowadzi wybraną przez siebie produkcyjną działalność. Całkowita powierzchnia użytków rolnych kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła 2,23 ha i jest równa powierzchni deklarowanej. Skoro uprawnione organy ustaliły, że jest ona osobą wyłącznie uprawnioną do uzyskania płatności z przedmiotowego obszaru, to należy stwierdzić, że uprawnienie to dotyczy wszystkich zawnioskowanych dopłat. Nie było podstawy do ustalenia w tym zakresie innych uprawnionych do uzyskania płatności, bo dwóch wnioskodawców nie mogło w rzeczywistości uprawiać tego samego gruntu. Zdaniem Skarżącej, decyzja odmawiająca jej przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności do krów jest całkowicie nieważna i podlega uchyleniu, tak samo jak decyzja przyznająca powyższe dopłaty innemu podmiotowi. Z tych względów istnieją podstawy do uchylenia w całości decyzji dotyczących przedmiotowego obszaru, wznowienia postępowania i ponownego rozpatrzenia wniosku o dopłaty za 2018 r. Dodatkowo zarzuciła, że organy wydające decyzje w zakresie przyznawania dopłat bezpośrednich niewłaściwie rozpatrują wnioski o dopłaty składane przez Zarząd Spółki Przymusowej dla Zagospodarowania Gruntów Wspólnoty Pastwiskowej Wsi T., ponieważ Spółka działa nielegalnie, a uchwały jej organów są nieważne, bo podejmują je nieuprawnione osoby. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm. ) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. Skarga jest niezasadna, ponieważ Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo. W oparciu o obowiązujące przepisy, powołane w zaskarżonej decyzji, Beneficjentka otrzymała płatność ONW na 2018r. do deklarowanej powierzchni, a zatem decyzja uwzględnia w tym zakresie żądanie strony zawarte we wniosku. Skarżąca nie zgłasza zresztą żadnych zarzutów co do tej decyzji, ale w tym postępowaniu domaga się ponownego rozpatrzenia jej wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2018r., które – w odrębnym postępowaniu – zostały jej odmówione.. Jak wyżej wskazano, sąd orzeka w granicach sprawy, a tą sprawą w niniejszym postępowaniu jest kwestia przyznania Skarżącej płatności ONW na 2018r. W tej bowiem sprawie wydana została decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, a następnie decyzja Dyrektora ARiMR, która została zaskarżona do tut. Sądu. Przyznana Beneficjentce płatność ONW na 2018r. uwzględnia całą deklarowaną przez nią powierzchnię i brak jest wątpliwości, co do zgodności tych decyzji z prawem. Natomiast kwestia przyznania płatności bezpośrednich na 2018r. stanowi odrębną sprawę, rozstrzygniętą inną decyzją, która - wobec nie złożenia odwołania – stała się ostateczna. Jej usunięcie z obrotu prawnego może nastąpić wyłącznie w drodze uruchomienia nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji administracyjnych, o ile oczywiście zostaną spełnione ku temu przesłanki. Kwestie te nie podlegają jednak rozstrzyganiu w niniejszym postepowaniu, bo jak wyżej wskazano, nie są objęte zakresem rozpoznawanej sprawy. Z tych względów Sąd nie może odnieść się do zarzutów dotyczących zgodności z prawem decyzji w sprawie płatności bezpośrednich, zarówno co do decyzji odmawiającej Skarżącej przyznania tej płatności, jak i co do decyzji przyznającej tę płatność innemu rolnikowi. Fakt złożenia wniosków o wszystkie wymienione płatności na jednym formularzu nie oznacza, że stanowią jedną sprawę. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów art. 7, art.8 i art. 77 k.p.a. Sąd uznał, ze jest on niezasadny, ponieważ - wbrew zarzutom – organy wyczerpująco ustaliły stan faktyczny, a zebrany materiał dowodowy poddały analizie i prawidłowo oceniły. Podnoszone w tym zakresie zarzuty są gołosłowne, bo Skarżąca nie wskazuje konkretnie, jakie okoliczności pozostały niewyjaśnione. Także sankcja, której uchylenia domaga się Skarżąca nie została nałożona w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego rozpatrywania przez organy Agencji spraw z wniosków o dopłaty składane przez Zarząd Spółki Przymusowej dla Zagospodarowania Gruntów Wspólnoty Pastwiskowej Wsi T., Sąd stwierdza, że kwestie te pozostają poza zakresem sprawy, która jest przedmiotem obecnego postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art.151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło