I SA/Rz 425/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2010 r., w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia S.Ż. (dalej: skarżący) skarżąc opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję wniósł równocześnie o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części. Deklarując swój majątek wskazał dom o pow. 540 m² i samochód marki Jaguar (1998), dodając, że dom obciążony jest hipoteką na rzecz banku na kwotę 1.260.000 zł i miesięczna rata kredytu wynosi 12.300 zł. Skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych i nie uzyskuje dochodów. Do wniosku załączył upomnienie do uregulowania zaległości w podatku akcyzowym na łączną kwotę 214.648,23 zł. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia i przedłożenia dokumentów dotyczących stanu majątkowego, w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako P.p.s.a., skarżący przedłożył oświadczenie konkubiny, że zamieszkują wspólnie i skarżący pozostaje na jej wyłącznym utrzymaniu. Środki na utrzymanie pochodzą z jej renty w wysokości ok. 600 zł miesięcznie oraz z oszczędności pochodzących ze sprzedaży domu. Do wyjaśnień załączył wyciąg z rachunku bankowego z saldem 26,95 zł, kserokopie: aktu notarialnego, którym nabył zamieszkiwany dom, wniosku swojej konkubiny - a poprzedniej właścicielki -o rozłożenie na raty zadłużenia z tytułu dostawy gazu do zamieszkiwanej wspólnie nieruchomości, informacji o swoim zadłużeniu z Biura Informacji Kredytowej. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił także, że skarżący korzysta z promocji w spłacie kredytu i rata wynosi obecnie ok. 6500 zł miesięcznie. Oceniając wniosek, referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący, działając już od chwili wniesienia skargi do sądu przez pełnomocnika adwokata, wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem art. 260 P.p.s.a. postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci moc w razie wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym przez sąd, który w takim wypadku obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W ocenie Sądu wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie w żadnym wariancie dopuszczalnych w tej materii rozstrzygnięć, tj. zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – a o taki zakres wnioskował skarżący – następuje gdy ta osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi de facto przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Dodać należy także, iż zasadność wniosku o prawo pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. Przechodząc do meritum sprawy i oceniając sytuację materialną skarżącego w całokształcie, tj, biorąc pod uwagę dane pochodzące z formularza PPF i dodatkowe informacje przesłane na wezwanie, należy - zdaniem Sądu - uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek z wymienionych wyżej zakresów. Przede wszystkim skarżący nie wypełnił należycie i w całości wezwania wystosowanego w trybie art. 255 P.p.s.a. m.in. odnośnie udokumentowania swoich dochodów za 2008 i 2009 rok, nie przedłożył bieżących rachunków dotyczących kosztów utrzymania domu, nie wypowiedział się o przyczynach, z powodu których nie osiąga obecnie, jak oświadczył, żadnych dochodów, nie wykazał jednoznacznie także kto ponosi koszty rat kredytowych. Jeśli przyjąć, że wszelkie koszty utrzymania ponosi konkubina skarżącego, to ona finansuje również spłatę kredytu; jeśli natomiast treść skargi, to pomocy udziela skarżącemu rodzina, zatem posiada jeszcze inne źródło finansowania. Powyższe tym samym uprawnia do wniosku, że skarżący nie uwiarygodnił wniosku, iż znajduje się w sytuacji, która uprawniałaby go do skorzystania z prawa pomocy. W przypadku skarżącego jego wydatki przewyższają dochody, bo tych ostatnich skarżący w ogóle nie osiąga. Skoro jednak, jak podaje, pozostaje na utrzymaniu swojej konkubiny, to pomimo tego, że jest to wsparcie stanowiące jej dobrowolne wydatki, również jej dochody oraz stan majątkowy Sąd zobowiązany jest uwzględnić przy ocenie możliwości finansowych związanych z koniecznością wnoszenia opłat w sprawach ze skarg S.Ż. Częściowy obraz jej sytuacji finansowej wskazuje, że powinna dysponować sporymi oszczędnościami pochodzącymi ze sprzedaży domu w 2009 r. (otrzymała 500.000 zł zadatku od nabywcy, którym jest skarżący, natomiast kwota 660.000 zł to środki pieniężne przelane na konto sprzedającej przez kredytujący zakup bank), pobiera rentę, według oświadczenia, w kwocie 600 zł. Oszczędności ze sprzedaży nieruchomości oraz przedmiotowe świadczenie stanowią źródło utrzymania obojga. Tylko taki wycinek sytuacji finansowej konkubiny skarżącego wskazuje, że skarżący nie może liczyć na pomoc państwa w zakresie zwolnienia - nawet częściowego - od kosztów sądowych. Ograniczenie się skarżącego do stwierdzenia, że jego sytuacja finansowa jest bardzo zła, bez podania argumentów i uprawdopodobnienia, że tak faktycznie jest, nie pozwala Sądowi na stwierdzenie, że żądanie przyznania prawa pomocy zostało wykazane i tym samym zasługuje na uwzględnienie. Dodać należy, że niemożność podjęcia stałego zarobkowania nie oznacza niemożności podejmowania prac dorywczych i okresowych, a na sytuację nadzwyczajną, która by to uniemożliwiała, skarżący nie wskazuje. Na koniec nieodzownym pozostaje odniesienie się do argumentacji autora sprzeciwu (pomimo, że nie podlega on rozpoznaniu) dotyczącej charakteru wpisu sądowego w zawisłych sprawach. Niezasadne jest twierdzenie, że przedmiotem zaskarżonej decyzji (a także dwóch pozostałych) jest należność pieniężna, a zatem należny w sprawie wpis jest wpisem stosunkowym. Skarżący zaskarżył akt orzekający o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki. W tego typu decyzjach rozstrzygana jest kwestia, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005 Nr 8, poz. 60 ze zm.) dla odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe. Przedmiotem takiej decyzji nie jest ustalenie należności pieniężnej (okoliczność ta została ustalona w innym postępowaniu), ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. W rezultacie od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały, ponieważ kwota zobowiązania podatkowego wymieniona w decyzji o odpowiedzialności zostaje ustalona w innym postępowaniu i taka decyzja podlega odrębnemu zaskarżeniu. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącego, stosownie do art. 231 P.p.s.a., należnym w sprawie (sprawach) będzie wpis stały, który z uwagi, że skarga dotyczy decyzji w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, zalicza się do spraw " z zakresu zobowiązań podatkowych" zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) i na tej podstawie należy pobierać wpis stały w wysokości 500 zł. Stanowisko takie potwierdza również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 15 maja 2008r., sygn. II FZ 182/2008, z dnia 15 kwietnia 2009 r. , sygn. II FZ 118/2009). Konkludując, skarżący nie wykazał, że uiszczenie wpisu, a także innych kosztów, jeśliby powstały na dalszym etapie postępowania sądowego, jest niemożliwe i spowoduje uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.