I SA/Rz 428/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-07-10
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, ponieważ nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem sądu, nie przedłożył wymaganych dokumentów finansowych (zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych) ani nie podał szczegółowych informacji o swoich wydatkach. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego. W oświadczeniu podał posiadany majątek (dom, mieszkanie) i dochód z emerytury. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące dopłat do gruntów rolnych, wydatków codziennych, pomocy od osób trzecich, kosztów utrzymania samochodu, kredytów oraz do przedłożenia zeznań podatkowych i wyciągów z rachunków bankowych. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wymaganym zakresie.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2009r. [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 9 czerwca 2009r. skarżący J. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący jako swój majątek i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał dom o powierzchni 123m2 oraz mieszkanie o powierzchni 98m2. Ponadto skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1.360zł (brutto) miesięcznie, żona nie uzyskuje dochodów.
Wezwaniem z dnia 18 czerwca 2009r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: czy skarżący otrzymuje dopłaty do posiadanych gruntów rolnych, jeżeli tak to, w jakiej wysokości, jeżeli skarżący lub członkowie jego rodziny nie otrzymują dopłat do gruntów rolnych o podanie przyczyny tego stanu, wysokości wydatków związanych z kosztami codziennego utrzymania (energia elektryczna, gaz, telefony, wyżywienie itp.) oraz informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach, pomocy w utrzymaniu od osób trzecich itp. i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną jeśli takowe są w posiadaniu skarżącego, kosztów utrzymania samochodu osobowego, wysokości zaciągniętych kredytów oraz wysokości spłacanych rat oraz do złożenia odpisów zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe, wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący podał, iż nie otrzymuje żadnych dopłat do gruntów rolnych. Nie wskazał wydatków związanych ze swoim codziennym utrzymaniem. Nie przedłożył także wyciągów z posiadanych przez siebie oraz żonę rachunków bankowych oraz zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za dwa ostatnie lata kalendarzowe. Odnośnie rachunków wskazał, iż nie posiada na nich żadnych oszczędności, natomiast jeżeli chodzi o zeznania wskazał, iż ich nie posiada.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Intencją skarżącego było uzyskanie w rozpoznawanej sprawie przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.) - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ciężar dowodu okoliczności świadczących o braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Co za tym idzie, Sąd jest władny wniosek strony uwzględnić jedynie wówczas, gdy ta samodzielnie udowodni, że spełnia przesłanki z przytoczonego przepisu. W każdym odmiennym wypadku, tj. w sytuacji, gdy z oświadczenia strony wynika, że jest w stanie ponieść koszty, ale także, gdy z niego nie wynika, że nie jest w stanie, Sąd musi wniosek oddalić. Druga z przytoczonych sytuacji może mieć miejsce na przykład wtedy, gdy oświadczenie zawiera sprzeczne informacje, nielogiczne wnioski, bądź też gdy mimo wezwania Sądu strona wniosku nie uzupełniła.
Złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., nie zawiera, zdaniem referendarza sądowego, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz sytuacji majątkowej jego rodziny. W złożonym wniosku skarżący skoncentrował się jedynie na przedstawieniu takich danych, które mogą świadczyć o jego złym stanie majątkowym.
Skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku i pomimo wezwania referendarza sądowego, nie uzupełnił złożonego wniosku o wskazane w wezwaniu z dnia 18 czerwca 2009r. dane, nie przedłożył także odpisów zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.
Nie uzupełnienie wniosku pozbawiło w znacznej mierze referendarza sądowego, możliwości oceny sytuacji majątkowej skarżącego.
Mając na uwadze te okoliczności, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy.
Z przedstawionych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło