I SA/Rz 428/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2009r. [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący J. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.360,73zł (brutto) miesięcznie zaś jego żona nie posiada żadnego źródła dochodów. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 123m2, mieszkanie o powierzchni 98m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,69ha. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. referendarz sądowy pismem z dnia 18 czerwca 2009r. wezwał do złożenia przez skarżącego dodatkowego oświadczenia w zakresie sytuacji majątkowej i przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację w której się znajduje między innymi dotyczących dopłat do posiadanych gruntów rolnych. Przedłożenia dokumentów wskazujących na wysokość wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, informacji o ewentualnej pomocy od instytucji i osób trzecich w codziennym utrzymaniu a także o wyszczególnienie kosztów utrzymania siebie i rodziny oraz samochodu, podania informacji o zobowiązaniach i wierzytelnościach, przedłożenia zeznania podatkowego za dwa ostatnie lata kalendarzowe i wyciągów z rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 4 lipca 2009r. podał, iż nie otrzymuje żadnych dopłat do gruntów rolnych. Nie wskazał wydatków związanych ze swoim codziennym utrzymaniem. Nie przedłożył także wyciągów z posiadanych przez siebie oraz żonę rachunków bankowych oraz zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za dwa ostatnie lata kalendarzowe. Odnośnie rachunków wskazał, iż nie posiada na nich żadnych oszczędności, natomiast jeżeli chodzi o zeznania wskazał, iż ich nie posiada. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 lipca 2009r. sygn. akt I SA/Rz 428/09, odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący kwestionując zasadność wydanego postanowienia wniósł sprzeciw w którym podkreślił, iż zostało ono wydane wbrew oczywistym faktom przedstawionym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sprzeciw został złożony w terminie, co zgodnie z art. 260 p.p.s.a. - wywołuje skutek w postaci utraty mocy postanowienia, przeciwko któremu został on wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Intencją skarżącego było uzyskanie w rozpoznawanej sprawie przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.) - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Badanie, czy w danym przypadku spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy następuje w oparciu o oświadczenie złożone na stosownym formularzu. Składane oświadczenie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 § 1 p.p.s.a.), a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem Sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W takim bowiem znaczeniu pojawiło się w tym przepisie sformułowanie "wykazać", które oznacza udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r.). Innymi słowy, na skutek wskazanych przez stronę wnioskującą dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba tutaj także podkreślić, iż art. 255 p.p.s.a., który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie nakłada na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczanie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (tak M. Niezgódka - Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, wyd. 1, s. 244). Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, iż przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zachodzi w stosunku do jego osoby. Złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., nie zawiera, zdaniem Sądu, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz sytuacji majątkowej jego rodziny. W złożonym wniosku skarżący skoncentrował się jedynie na przedstawieniu takich danych, które mogą świadczyć o jego złym stanie majątkowym. Skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku i pomimo wezwania referendarza sądowego, nie uzupełnił złożonego wniosku o wskazane w wezwaniu z dnia 18 czerwca 2009r. dane, nie przedłożył także żądanych dokumentów. Także w wniesionym sprzeciwie skarżący nie uczynił zadość powyższemu żądaniu. Brak danych w postaci dokumentów i wyjaśnień na skutek niezastosowania się do wezwania referendarza, pozbawiło w znacznej mierze Sąd, możliwości oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.