I SA/Rz 428/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku E.J. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych za 2009 r. - postanawia – I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 500 (słownie: pięćset ) złotych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. E.J. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła w niniejszej sprawie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej głównym źródłem utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza (dochód ok. 1500 zł ), zaś stałe koszty utrzymania wynoszą kwotę ok. 1000 zł miesięcznie, na co składają się wydatki na wyżywienie, środki czystości, opłaty za media, czynsz itp. Skarżąca dodała, że spłaca pożyczkę – rata 153,73 zł miesięcznie oraz zaznaczyła, że na jej sytuację majątkową wpływają inne okoliczności – opisane we wniosku - związane pośrednio ze sprawą będącą przedmiotem skargi do tut. Sądu, generujące konieczne wydatki. Skarżąca nie posiada, jak podała żadnych oszczędności, cennych przedmiotów, nie dysponuje również gotówką pozwalająca na pokrycie tychże kosztów. Jako jedyny majątek oświadczyła mieszkanie o pow. 49 m². Z treści wniosku wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. kopie zeznania PIT-36L za 2013 i 2014 r., umowy pożyczki na kwotę 9.500 zł, upomnienia do uregulowania zaległości podatkowych, zawiadomienia o wpisie hipoteki przymusowej, opłat za mieszkanie (czynsz, gaz, energia elektryczna, woda). Skarżąca na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., została wezwana do przedłożenia dokumentów i złożenia wyjaśnień. Skarżąca wywiązała się z nałożonego obowiązku nadsyłając szereg dokumentów obrazujących sytuację finansową i życiową, w tym: wyciągi z rachunków bankowych prywatnych jak i związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, wyciągi z rachunku kart kredytowych, dokumenty dotyczące umowy pożyczki i jej wykorzystania na spłatę zobowiązań podatkowych, dokumentację medyczną dot. stanu zdrowia, deklaracje VAT-7K za IV kwartał 2014 r. i I kwartał 2015 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (o taki ubiega się w tej sprawie skarżąca żądając częściowego zwolnienia od kosztów sądowych), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi de facto przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Dodać należy także, iż zasadność wniosku o prawo pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. W 2014 r. uzyskała z tego tytułu przychód w kwocie 127.788,3 zł, z deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7K za IV kwartał 2014 r. i I 2015 r. wynika, że podstawa opodatkowania tym podatkiem wynosiła odpowiednio 58.578 zł i 31.174 zł. Skarżąca chcąc uregulować zobowiązania podatkowe wynikające z decyzji podatkowej zaciągnęła pożyczkę na ten cel, pokrywając w ten sposób część długu wobec budżetu państwa. Część swoich dochodów zmuszona jest przeznaczać na ochronę zdrowia, co stanowi priorytet w wydatkach skarżącej. Zdaniem rozpoznającego wniosek częściowe zwolnienie od kosztów sądowych pozostaje na poziomie zapewniającej skarżącej dostęp do sądu. Decydując o zwolnieniu od opłat sądowych czy też innych kosztów postępowania, należy mieć na względzie także to, że opłaty te są dochodami publicznymi, a te środkami, które przeznacza się na wydatki publiczne. Z kolei dysponowanie środkami publicznymi zawsze podlega ograniczeniom z uwagi na ich redystrybucję w zakresie realizacji celów publicznych. Społeczna funkcja instytucji prawa pomocy nie powinna być nadużywana i dlatego zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, w okolicznościach faktycznych łączących się ze sprawami, uiszczenie opłaty równej wpisowi stałemu - 500 zł, należnej w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych jest uzasadnione. Mając obraz sytuacji skarżącej ujawniony w aktach sprawy, we wniosku PPF, a także ustalony w dodatkowym postępowaniu mającym wyjaśnić jej sytuację materialną, należy stwierdzić, że ciężar poniesienia części kosztów sądowych nie wpłynie negatywnie na poziom egzystencji skarżącej. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.