I SA/Rz 428/20
WyrokWSA w Rzeszowie2020-09-24
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Jarosław Szaro, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły powierzchnię użytkowaną rolniczo kwalifikującą się do dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności ONW, opierając się na kontrolach terenowych oraz analizie danych z systemu informacji geograficznej i ortofotomap, a także czy prawidłowo zastosowały sankcje w postaci zmniejszenia płatności i kar administracyjnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły powierzchnię użytkowaną rolniczo kwalifikującą się do dopłat. Kontrole terenowe oraz analiza danych z systemu informacji geograficznej i ortofotomap stanowiły wystarczający dowód do ustalenia stanu faktycznego. Rolnik nie przedstawił dowodów obalających ustalenia organów, co zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obciążało go negatywnymi skutkami prawnymi.Stan faktyczny
Beneficjent złożył wnioski o przyznanie płatności na rok 2018 z tytułu jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej oraz płatności ONW. Organy administracji, w wyniku kontroli terenowych i analizy danych GIS, stwierdziły rozbieżności między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną rolniczo powierzchnią, co skutkowało zmniejszeniem przyznanych płatności i nałożeniem kar. Beneficjent kwestionował prawidłowość ustaleń organów, zarzucając m.in. nierzetelność kontroli i stosowanie nieaktualnych danych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. spraw ze skarg W.K. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2020 r. – nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok, – nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ( ONW ) na 2018 rok oddala skargi.
I SA/Rz 428/20
UZASADNIENIE
Zaskarżonymi decyzjami z dnia {...} kwietnia 2020 roku nr{...}, {...}, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia {...} lutego 2020 r.{...}, {...}w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018.
Jak wynika z akt spraw, w dniu 13 czerwca 2018 roku W.K.(dalej: Beneficjent/Skarżący) złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 z tytułu: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej oraz płatności ONW. Beneficjent zadeklarował do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego działki rolne o łącznej powierzchni 15,01 ha, natomiast do płatności ONW powierzchnię 7,93 ha.
W dniu 8 kwietnia 2019 r., w gospodarstwie Beneficjenta odbyły się oględziny działek ewidencyjnych nr 771/1, 772, 795, 2330/4. Z protokołu sporządzonego na tę okoliczność wynika, że powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi 1,37 ha na działce ewidencyjnej 771/1; 1,40 ha na działce ewidencyjnej 772; 1,24 ha na działce ewidencyjnej 795; 0,70 ha na działce ewidencyjnej 2330/4.
Organ I instancji po kontroli administracyjnej wniosku wykluczył z przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego powierzchnię 1,32 ha. W przypadku płatności ONW wykluczono powierzchnię 0,36 ha.
Decyzjami z dnia (...) czerwca 2019 roku, nr{...}, {...}, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Beneficjentowi płatności na 2018 r., w tym:
• jednolitą płatność obszarową w wysokości 5 809,18 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 477,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego,
• płatność za zazielenienie- w wysokości 4 202,68 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 16,13 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
• płatność redystrybucyjną w wysokości 1 720,03 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 182,90 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego,
• płatność ONW w wysokości 1.855,92 zł.
Ponadto przyznana została kwota zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 43,45zł.
Beneficjent w piśmie z dnia 16 lipca 2019 r. wniósł o uzupełnienia ww. decyzji, które ostało rozpatrzone odmownie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2019r..
W dalszej kolejności Beneficjent złożył odwołania wskazując, że zaskarżone rozstrzygnięcia wymagają:
unieważnienia w celu uzupełnienia treści w części dotyczącej działek rolnych weryfikowanych poprzez kontrolę na miejscu oraz kontrolę administracyjną,
unieważnienia decyzji w części działek z rozbieżnościami powierzchni, gdyż kontrola administracyjna została przeprowadzona nierzetelnie w oparciu o zdjęcia ortofotomap z września 2016 roku.
Odwołujący podniósł, że w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2019r. organ I instancji odmówił uzupełnienia treści decyzji uzasadniając, że uzasadnienie, dotyczące poszczególnych działek znajduje się w tabeli zawartej w uzasadnieniu decyzji. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie wyjaśnił jednak, na jakiej podstawie prawnej dokonano redukcji powierzchni: czy w oparciu o kontrolę na miejscu, czy też na podstawie zdjęć fotograficznych. Organ I instancji nie wskazał również, w której części działki zostały stwierdzone nieprawidłowości. Organ nie określił, czy nieprawidłowości dotyczyły braku skoszenia części działki, czy też stwierdzenia innej uprawy, lub też czy ujawniono zakrzaczenie lub zadrzewienie, czy ilość drzew przekraczała 50 szt./ha, zgodnie z Dobrą Praktyką Rolną.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzjami z dnia {...} listopada 2019 r. nr{...}, {...}uchylił w całości zaskarżone decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia {...} czerwca 2019 r., {...}, {...} i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W decyzjach kasatoryjnych Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że organ I instancji ustalił powierzchnię kwalifikującą do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności ONW dla działek ewidencyjnych, na których nie zostały przeprowadzone oględziny terenowe. Ponadto powierzchnia zakwalifikowana do płatności na działce ewidencyjnej nr 772, na której przeprowadzono oględziny terenowe, została ustalona w sposób nieprawidłowy, co poskutkowało obniżeniem płatności na 2018 rok.
Rozpoznając sprawę ponownie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie informacji przekazanych przez Wydział GIS Biura Kontroli na Miejscu ARiMR, określił maksymalną kwalifikowaną powierzchnię do płatności (MKO), dotyczącą kwestionowanych działek ewidencyjnych o nr 10850, 11008, 2307, 3322, 4985, 4995/1, 5900, 6227, 6926, 7002, 7614, 7625, 7661, 7663, 7887, 7889, 7970, 8032, 9811, 1282/1, 1680, 1987, 142/2, 772. Organ I instancji uznał, że nie jest możliwe wykonanie kontroli na przełomie 2019/2020 roku tak, aby w sposób niepodważalny ustalić stan faktyczny, mający miejsce na kontrolowanych działkach w roku 2018. W związku z powyższym uznał, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oględzin terenowych na działkach, na których powierzchnia użytkowana rolniczo przez Beneficjenta kwestionowana była w zaskarżonej decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu spraw organ I instancji stwierdził, że powierzchnia uprawniona do przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności ONW jest w dalszym ciągu mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku na 2018 rok. Po wykluczeniu powierzchni 0,59 ha, powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyniosła 14,42 ha. W przypadku płatność ONW powierzchnia wykluczona wyniosła 0,14 ha, zaś powierzchnia stwierdzona – 7,79 ha.
W dniu {...} lutego 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzje nr:{...}, {...}w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oraz płatności ONW na 2018 rok, w których przyznał Beneficjentowi:
• jednolitą płatność obszarową w wysokości 6.388, 20 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 233,32 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia i zastosowanie współczynnika korygującego
• płatność za zazielenienie - w wysokości 4.423,10 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 20,86 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
• płatność redystrybucyjną w wysokości 1.944,93 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 87,94 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia i współczynnika korygującego,
• płatność ONW w wysokości 2.056,56 zł.
Organ I instancji przyznał Beneficjentowi kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 57,45 zł.
Beneficjent złożył odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, w których ponownie domagał się:
- unieważnienia decyzji w celu uzupełnienia ich treści w części dotyczącej działek rolnych weryfikowanych przez kontrolę na miejscu oraz kontrolę administracyjną (fotograficzną),
- unieważnienia decyzji w części działek z rozbieżnościami powierzchni, gdyż kontrola została ustalona wyłącznie na podstawie kontroli administracyjnej (fotograficznej) bez kontroli na miejscu, jak również z pominięciem ustaleń kontroli na miejscu z lat poprzednich.
Odwołujący podniósł, że większość wymienionych na wstępie działek graniczy z kompleksami leśnymi. Gałęzie przerastające granicę osiągają nierzadko ponad 10 m długości. Przy analizie zdjęć, na długości 100 m daje to powierzchnię 10 arów różnicy w powierzchni. Z tego powodu przyjęta metodologia nie odzwierciedla stanu faktycznego i co roku, wobec przyrostu gałęzi daje większe różnice powierzchni.
Po ponownym rozpoznaniu spraw, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR opisanymi na wstępie decyzjami z dnia {...} kwietnia 2020 roku utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy dokonał ponownych ustaleń powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach zadeklarowanych we wniosku przez Beneficjenta. Organ II instancji weryfikując poprawność wyznaczonej przez organ I instancji powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) sprawdził zgodność pomiędzy powierzchnią ewidencyjną (PEW) i powierzchnią odniesienia (POW) oraz zgodność przebiegu granic działek (GO) z granicami widocznymi na obrazie ortofotomapy. Na podstawie powyższej analizy organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnie te zostały wyznaczone w sposób prawidłowy. Powierzchnie tych działek zostały ustalone w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowaania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r.,s. 549 ze zm.). Organ odwoławczy stwierdził, że do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego można zakwalifikować powierzchnię 14,42 ha ze względu na fakt że:
• na działce rolnej E (dz. ewid. nr 10850) powierzchnia MKO wynosi 0,23 ha, co stanowi całkowitą powierzchnię ewidencyjną tej działki (Beneficjent deklarując we wniosku powierzchnię 0,29 ha przekroczył całkowitą powierzchnię działki o 0,06 ha),
• na działce rolnej B (dz. ewid. nr 11008) powierzchnia MKO wynosi 0,11 ha (na obszarze od strony zachodniej znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,03 ha) załącznik graficzny nr 1A,
• na działce rolnej BA (dz. ewid. nr 11008) powierzchnia MKO wynosi 0,00 ha (na obszarze od strony zachodniej znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,03 ha) załącznik graficzny nr 1A,
• na działce rolnej AP (dz. ewid. nr 2307) powierzchnia MKO wynosi 0,11 ha (wzdłuż granicy północno zachodniej znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o łącznej powierzchni 0,01 ha) załącznik graficzny nr 2,
• na działce rolnej H (dz. ewid. nr 3322) powierzchnia MKO wynosi 0,19 ha (wzdłuż granicy północnej i wschodniej znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,06 ha) załącznik graficzny nr 2,
• na działce rolnej AQ (dz. ewid. nr 4985) powierzchnia MKO wynosi 0,09 ha (wzdłuż północnej granicy znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,01 ha) załącznik graficzny nr 3,
• na działce rolnej AQ (dz. ewid. nr 4995/1) powierzchnia MKO wynosi 0,16 ha (obszar w części północnej, na którym znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,09 ha) załącznik graficzny nr 3,
• na działce rolnej J (dz. ewid. nr 5900) powierzchnia MKO wynosi 0,20 ha (w części północnej działki znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,02 ha) załącznik graficzny nr 4,
• na działce rolnej M (dz. ewid. nr 7614) powierzchnia MKO wynosi 0,04 ha (w południowej części granicy znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,01 ha) załącznik graficzny nr 5,
• na działce rolnej M (dz. ewid. nr 7625) powierzchnia MKO wynosi 0,03 ha (w północno-wschodniej części granicy znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,01 ha) załącznik graficzny nr 5,
• na działce rolnej N (dz. ewid. nr 7661) powierzchnia MKO wynosi 0,00 ha (kompensacja w kompleksie działki rolnej N, pow. - 0,03 ha), załącznik nr 6,
• na działce rolnej N (dz. ewid. nr 7663) powierzchnia MKO wynosi 0,35 ha (kompensacja w kompleksie działki rolnej N, pow. +0,03 ha) załącznik nr 6,
• na działce rolnej C (dz. ewid. nr 7887) powierzchnia MKO wynosi 0,06 ha (w południowej części działki znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,01 ha) załącznik graficzny nr 7,
• na działce rolnej D (dz. ewid. nr 9811) powierzchnia MKO wynosi 0,15 ha (w północnej części działki znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,01 ha) załącznik graficzny nr 8,
• na działce rolnej AY (dz. ewid. nr 1987) powierzchnia MKO wynosi 0,19 ha (w części północno-wschodniej oraz wzdłuż granicy wschodniej znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia o powierzchni 0,01) załącznik graficzny nr 9,
• na działce rolnej L (dz. ewid. nr 142/2) powierzchnia MKO wynosi 0,11 ha (w południowej części działki znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia o powierzchni 0,10 ha) załącznik graficzny nr 10,
• na działce rolnej AS (dz. ewid. nr 771/1) powierzchnia MKO wynosi do 1,09 ha (działka ewidencyjna 771/1 była deklarowana przez Beneficjenta na powierzchni 1,11 ha oraz firmę L na powierzchni 0,28 ha - razem 1,39 ha, powierzchnia MKO po weryfikacji w terenie 1,37 ha); z działki rolnej AS wykluczono 0,02 ha (we wschodniej i północnej części działki znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia).
• na działce rolnej AS (dz. ewid. nr 795) powierzchnia MKO wynosi do 0,59 ha (działka ewidencyjna 795 była deklarowana przez Beneficjenta na powierzchni 0,70 ha oraz K.K. na powierzchni 0,65 ha - razem 1,35 ha, powierzchnia MKO po weryfikacji w terenie 1,24 ha); z działki rolnej AS wykluczono 0,11 ha (w południowej, wschodniej oraz zachodniej części działki znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia).
Sumarycznie z jednolitej płatności obszarowej wykluczono powierzchnię 0,59 ha.
W związku z przedeklarowaniem powierzchni o 4,09 %, zastosowanie znalazł art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 ze zm.). Zgodnie z art. 19a ust. 1 i ust. 2 rozporządzeniem Komisji (UE) nr 640/2014 zastosowano zmniejszenie o powierzchnię 0,4425 ha. Po pomnożeniu 14,42 ha powierzchni kwalifikowanej przez stawkę płatności w wysokości 459,19 zł, określoną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2018 r. (Dz. U. poz. 1966), uzyskano kwotę płatności w wysokości 6 621,52 zł. Kwotę płatności pomniejszono o kwotę 203,19 zł tj. karę administracyjną, wynikającą z art. 19a ust. 1 i ust. 2 rozporządzeniem Komisji (UE) nr 640/2014, uzyskując początkową kwotę płatności w wysokości 6 418,33 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia. W przypadku bowiem, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2 000 euro, przeliczonej na złote według kursu ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2 000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,432635 %. Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 12.816,39 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2774 zł stanowi kwotę 2 996,30 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 996,30 euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,411917%. Wobec powyższego całkowita kwota pomniejszenia, wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła 14,07 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej wyniosła 30,13 zł. O kwotę tą została pomniejszona kwota jednolitej płatności obszarowej, która ostatecznie wniosła 6.388,20 zł.
W przypadku płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska została ona przyznana do powierzchni stwierdzonej - 14,42 ha. Należna płatność za zazielenienie została obliczona zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, po zastosowaniu stawki, określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2018r. (Dz. U. poz. 1960). Płatność ta po zastosowaniu współczynnika korygującego wyniosła 4 423,10 zł.
W przypadku płatności redystrybucyjnej (płatność dodatkowa) powierzchnia uwzględniona do płatności również wyniosła 14,42 ha. W związku z przedeklarowaniem powierzchni o 4,09 %, zastosowanie znalazł art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014. Po zastosowaniu stawki płatności w wysokości 178,01 zł, kary administracyjnej, wynikającej z art. 19a ust. 1 i ust. 2 rozporządzeniem Komisji (UE) nr 640/2014 oraz współczynnika korygującego przyjęto, że kwota płatności redystrybucyjnej wynosi 1.944,93 zł.
Odnosząc się do zwrotu dyscypliny finansowej organ odwoławczy wskazał, że płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej wyniosła 57,45 zł. Organ odwoławczy uwzględnił art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz rozporządzenie wykonawcze do tego rozporządzenia, jak również art. 26 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwota 43,45 zł dnia 18 czerwca 2019 r. została już wypłacona, natomiast kwota 14 zł nie zostanie wypłacona z uwagi na upływ terminu z art. 2 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 2018/1848.
Organ II instancji uznał, że do płatność ONW kwalifikuje się powierzchnia 7,79 ha ze względu na fakt, że:
• na działce rolnej AY (dz. ewid. nr 1987) powierzchnia MKO wynosi 0,19 ha (w części północno-wschodniej oraz wzdłuż granicy wschodniej znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia o powierzchni 0,01), załącznik graficzny nr 9,
• na działce rolnej AS (dz. ewid. nr 771/1) powierzchnia MKO wynosi do 1,09 ha (działka ewidencyjna 771/1 była deklarowana przez W.K. na powierzchni 1,11 ha oraz firmę L na powierzchni 0,28 ha - razem 1,39 ha, powierzchnia MKO po weryfikacji w terenie - 1,37 ha ); z działki rolnej AS wykluczono 0,02 ha (we wschodniej i północnej części działki znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia ), załącznik-szkic nr 1,
• na działce rolnej AS (dz. ewid. nr 795) powierzchnia MKO wynosi do 0,59 ha (działka ewidencyjna 795 była deklarowana przez Beneficjenta na powierzchni 0,70 ha oraz K.K. na powierzchni 0,65 ha - razem 1,35 ha, powierzchnia MKO po weryfikacji w terenie 1,24 ha); z działki rolnej AS wykluczono 0,11 ha (w południowej, wschodniej oraz zachodniej części działki znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia), załącznik-szkic nr 2.
Sumarycznie z płatności ONW wykluczono powierzchnię 0,14 ha.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 1,80 %. Zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 w przypadku różnicy między całkowitą powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Po zastosowaniu stawki płatności, przypadającej na 1 ha w wysokości 264,00 zł, zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 3a rozporządzenia ONW PROW 2014-2020, płatność ONW wyniosła 2.056,56 zł.
W.K., reprezentowany przez pełnomocnika adw. Ł.K. zaskarżył powyższe decyzje Dyrektora Oddziału Agencji, wnosząc o ich uchylenie i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania.
W piśmie z dnia 4 sierpnia 2020 roku, stanowiącym rozszerzenie zarzutów skargi Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej: k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie i rozważenie sprawy, brak zweryfikowania wątpliwości co do obszaru powierzchni zadeklarowanych upraw oraz działek. Zdaniem strony, organ dokonał ustaleń w oparciu o nieaktualne ortofotomapy. Ponadto, nie wskazał jednoznacznie podstawy zmniejszenia powierzchni. Nie określił również, czy kontrolujący stwierdzili brak skoszenia części działki, czy też jej zakrzaczenie, lub zadrzewienie.
W ocenie Skarżącego organ naruszył także art. 7a k.p.a., gdyż nie rozstrzygnął wszelkich wątpliwości na korzyść strony skarżącej. Organ naruszył również obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie przeprowadził weryfikacji terenowej powierzchni spornej.
Skarżący zarzucił, że w toku postępowania bezskutecznie domagał się od organu wskazania w decyzji, z jakiego powodu powierzchnia działek została zmniejszona i w której części. Nie wskazano w zaskarżonych decyzjach, na podstawie jakich czynności organu ustalono zmniejszenie powierzchni działek oraz upraw. Ustalenia organu w oparciu o mapy z 2016 roku budzą wątpliwość co do ich aktualności. Nie można zatem bez istotnych wątpliwości uznać, że zdjęcia te odzwierciedlają stan faktyczny, jaki istniał w 2018 roku. W związku z powyższym stan faktyczny spraw nie został w należyty sposób wyjaśniony i udokumentowany, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARMiR wniósł o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skargi nie są uzasadnione. Organy nie naruszyły prawa procesowego ustalając powierzchnie działek rolnych uprawnionych do dopłat.
W przedmiotowej sprawie organy przeprowadziły kontrole wniosków złożonych przez rolnika W.K. w zakresie powierzchni działek uprawnionych do dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ( ONW ) na rok 2018. W wyniku przeprowadzonych oględzin terenowych ustalono, że powierzchnia użytkowanych rolniczo działek 771/1, 772,795 i 2330/4 jest w rzeczywistości mniejsza od powierzchni zadeklarowanej przez rolnika we wniosku.
Odnośnie powierzchni działek zgłoszonych do dopłat organ uzyskał także informacje ( wobec wątpliwości co do przeprowadzonej wizytacji terenowej ) o maksymalnej kwalifikowanej powierzchni do płatności z Wydziału GIS w Biurze Kontroli na Miejscu POD ARiMR. Sporządzona na podstawie ortofotomap informacja wskazywała, że maksymalny kwalifikowany obszar ( MKO ) jest mniejszy, niż zadeklarowany przez rolnika.
W toku prowadzonych czynności organ zgromadził zatem dowody opierające się już to na przeprowadzonych czynnościach na miejscu, już to na aktualnych ortofotomapach wskazujących na to, że wniosek rolnika przedeklarowuje powierzchnię uprawnioną do dopłat w ramach systemów dopłat wskazanych powyżej.
Takie przeprowadzenie postępowania dowodowego jest prawidłowe. Organ wskazał jakie przeprowadził dowody, jakie z nich wynikają wnioski i jakie rodzi to konsekwencje dla sytuacji prawnej beneficjenta, wskazując na zastosowane w związku z nieprawidłowościami we wniosku sankcje.
Przeprowadzenie przez organy Agencji dowodów podważających dane zawarte we wniosku rolnika co do powierzchni uprawnionej do dopłat rodzi po stronie beneficjenta, nie zgadzającego się z dokonanymi ustaleniami, obowiązki w zakresie składania oświadczeń i przedstawiania dowodów.
Kwestie te zostały uregulowane w treści przepisu art.3 ust.3 ustawy
z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2020.1341 t.j.), który przewiduje, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Wprowadzona w tym przepisie zasada nakładająca na rolnika obowiązek dowodowy w zakresie, w którym przedstawia on twierdzenia odmienne od ustaleń organów Agencji, jest wyjątkiem od zasady obowiązującej w postępowaniu administracyjnym uregulowanym w kodeksie postępowania administracyjnego, który w sprawach takich, jak aktualnie rozpoznawana ma zastosowanie, ale tylko w sytuacji, gdy wskazana ustawa nie stanowi inaczej. W tego typu sprawach, jakkolwiek na organach dalej ciąży obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, to jednak na rolniku ciąży obowiązek dowodzenia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne. Organ jest zobowiązany przeprowadzić dowody wnioskowane przez rolnika na poparcie jego tez, o ile oczywiście mogą one służyć dowodzeniu w ramach danego postępowania. Organ nie jest zobowiązany do prowadzenia z urzędu postepowania mającego na celu obalenie jego dotychczasowych ustaleń, choć oczywiście z inicjatywy rolnika powinien przeprowadzić wskazywane przez niego dowody wskazujące na błędność tych dotychczasowych ustaleń.
To od inicjatywy rolnika i jego aktywności procesowej zależeć będzie prowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie.
Organ jest zobowiązany do przeprowadzenia kontroli w formie przewidzianej przez przepisy prawa, zaś to rolnik, nie zgadzając się z ewentualnymi ustaleniami jest zobowiązany przedstawić dowody wskazujące na nietrafność podjętych ustaleń.
Brak przedstawienia takich dowodów obciąża rolnika i powoduje niekorzystne dla niego skutki.
W przedmiotowej sprawie rolnik nie przedstawił takich dowodów, które mogłyby spowodować uznanie, że postępowanie dowodowe nie było pełne, zaś rozważania odnośnie zgromadzonych dowodów nie były wszechstronne w związku z czym doszło do naruszenia prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargi rolnika są bardzo lakoniczne. Dowodów i twierdzeń wskazujących na naruszenie przez organ prawa procesowego ( oprócz wskazania jakie przepisy miał organ naruszyć ) brak jest również w uzupełnieniu tej skargi – piśmie z dnia 04.08.2020r.
Wbrew ogólnym zarzutom, że organ nie wskazał przyczyn dla których dokonał zmniejszenia powierzchni działek uprawnionych do dopłat, w decyzji organu II instancji w sposób szczegółowy odniósł się on do wszystkich działek zawnioskowanych do dopłat prze rolnika i wykazał dla poszczególnych jednostek ewidencyjnych wniosków przyczynę rekwalifikacji ( wobec wniosku ) powierzchni poszczególnych działek . Wskazał zatem, że na działkach tych występują zakrzaczenia i zadrzewienia, na jednej działce przekroczono powierzchnię ewidencyjną czy też, że zachodzą koincydencje z innymi zgłoszonymi działkami .
Ustalenia organu są zatem konkretne i rzeczowe, jednoznacznie wskazują podstawę zmniejszenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru. W aktach zawarto odpowiednie zdjęcia, na których wskazano na występujące nieprawidłowości.
Ustalenia te nie zostały przez rolnika w jakikolwiek sposób, przewidziany przez prawo, obalone stosownymi twierdzeniami na podstawie zgłoszonych przez niego dowodów. Nie przedstawił on własnych dowodów wskazujących na to, że ustalenia organów są nieprawidłowe, jak także nie przedstawił opartej o zasady wiedzy argumentacji, że interpretacja ortofotomap przez wyspecjalizowane organy Agencji jest nieprawidłowa.
Nie zrealizował więc swoich obowiązków nałożonych na niego przez przepis art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Również złożone środki odwoławcze od orzeczeń organów II instancji nie zawierają elementów pozwalających na zakwestionowanie dokonanych przez organy ustaleń .
Z tych względów sąd skargi oddalił w myśl art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło