I SA/Rz 431/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Jarosław Szaro Protokolant specjalista Beata Janczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi T.S. na postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 1) oddala skargę, 2) przyznaje ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie pełnomocnikowi z urzędu Skarżącej T.S. – adwokat K.K. – Kancelaria Adwokacka w R. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. I SA/Rz 431/15 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015r. nr [...], którym organ, na podstawie art. 59 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.; dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku T. S. (dalej: Skarżąca) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że opisana decyzja z dnia [...] grudnia 2014r. została doręczona Skarżącej 30 grudnia 2014r. Skarżąca telefonicznie, w dniu 13 stycznia 2015r., poinformowała Biuro Powiatowe ARiMR, że z powodów zdrowotnych nie jest w stanie wnieść odwołania w terminie i złożyła ustną prośbę o przedłużenie terminu do momentu poprawienia się jej stanu zdrowia. W dniu 27 stycznia 2015r. złożyła pisemny wniosek o przesunięcie terminu, a pismem z dnia 16 lutego 2015r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował Skarżącą, że przesunięcie odwołania nie jest możliwe. W dniu 26 lutego 2015r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania, motywując że w zakreślonym terminie nie mogła stawić się w Biurze Powiatowym ARiMR w celu zapoznania się z dokumentacją, a w szczególności z zeznaniami strony przeciwnej złożonymi w trakcie przeprowadzonej rozprawy administracyjnej. Do wniosku dołączyła dokument potwierdzający pomiar ciśnienia krwi z dnia 26 lutego 2015r. W dniu 13 marca 2015r. Skarżąca zapoznała się z protokołem rozprawy administracyjnej i złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2014r. Dyrektor zauważył, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony 26 lutego 2015r. został złożony z przekroczeniem siedmiodniowego terminu licząc od daty ustania przeszkody. Skarżąca wskazała, że nie mogła się zgłosić do Organu w terminie od 9 do 13 stycznia 2015 roku oraz w terminie od 16 stycznia do 1 lutego 2015r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w dniu 26 lutego 2015r., a zatem z przekroczeniem siedmiodniowego terminu, od ustania przeszkody. Przedłożone zaświadczenie z dnia 26 lutego 2015 roku, potwierdzającego zmierzenie ciśnienia krwi nie ma znaczenia dla stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Organu Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedopełnieniu obowiązku, a więc niezachowania terminu do wniesienia środka odwoławczego. Przedstawione przez Skarżącą zdarzenia nie wskazują na to, że nie miała ona obiektywnie możliwości złożenia odwołania w terminie. T.S. nie zachowała staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy, ponieważ nie zgadzając się z treścią decyzji organu I instancji, powinna – dbając o swoje interesy – skorzystać z pomocy osób trzecich celem złożenia odwołania w zakreślonym prawem terminie, przy zauważeniu, że na podstawie art. 128 K.p.a. odwołanie nie wymaga szczególnego uzasadnienia; wystarczy, jeżeli wynika z niego że strona nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia (konsekwencją tego jest, że aby wnieść skutecznie odwołanie Skarżąca nie musiała zapoznać się z zeznaniami strony przeciwnej, co Skarżąca podnosi we wniosku o przywrócenie terminu). Ponadto organ zauważył, że Skarżąca w dniu 27 stycznia 2015r. wniosła pismo z prośbą o przesunięcie terminu do złożenia odwołania, zaś 26 lutego 2015r. zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a dopiero 13 marca 2015r. złożyła odwołanie od decyzji, a zatem nie złożyła odwołania od decyzji jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Reasumując organ podkreślił, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną wszystkie przesłanki (w tym zakresie powołał się na wyrok NSA z dnia 20 maja 1998r. I SA/Ka 1718/96). Końcowo skonstatował, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co obligowało organ do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła T. S. Nie sprecyzowała zarzutów. Podniosła, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Jak wynika z podniesionych okoliczności kwestionuje decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...]. Opisuje okoliczności dotyczące położenia nieruchomości, braku możliwości – z uwagi na sytuację majątkową i zdrowotną – precyzyjnego zmierzenia działek (koszty geodety). Wniosła o "rozpatrzenie odwołania". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Ustanowiony pełnomocnik z urzędu Skarżącej - adwokat – na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015r. – wniosła o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W pierwszej kolejności Sąd jest zobowiązany wyjaśnić, że z mocy art. 1 § § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, z wyjątkami przewidzianymi ustawą, ale takie w przedmiotowej sprawie nie występują. Postępowanie przed sądami administracyjnymi w sposób zupełny regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że skarga, między innymi, powinna zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Ten przepis Sąd przytacza w kontekście treści skargi, na co już Sąd wcześniej zwrócił uwagę, a mianowicie, że Skarżąca nie sformułowała jurydycznie zarzutów. Sąd uznał jednak, z uwagi na akt będący przedmiotem skargi i wyrażenie niezadowolenia przez Skarżącą z "rozstrzygnięcia" organu, przy istniejącym niewątpliwie interesie prawnym Skarżącej, a przede wszystkim z uwagi na normę zawartą w art. 134 § 1 P.p.s.a. ("Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną"), że skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu, bez potrzeby wzywania Skarżącej do uzupełnienia skargi w zakresie, o którym stanowi art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd stanowczo również stwierdza, że wobec przedmiotu skargi – postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a więc aktu mającego charakter procesowy, swoje kompetencje, nakreślone Konstytucją RP i uszczegółowione przepisami P.p.s.a. jest zobowiązany ograniczyć wyłącznie do kwestii procesowej, będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Uwagę tę Sąd poczynił, wobec oczekiwań Skarżącej, wyartykułowanych w skardze, że Sąd rozpozna merytorycznie sprawę administracyjną rozstrzygniętą przez organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...]. Sąd poza zakresem swoich rozważań musi pozostawić argumenty merytoryczne dotyczące tego rozstrzygnięcia, a ograniczy się wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia zaskarżonego aktu. Regułą, znajdującą umocowanie prawne w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest, że Sąd jest zobowiązany uchylić postanowienie w całości lub w części, w uwzględnieniu skargi, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewystarczające jest więc stwierdzenie innych naruszeń przepisów postępowania, niż naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., ale to inne naruszenie musi być tego rodzaju że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc coś więcej niż mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazując na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., jako stanowiący – w istocie – podstawę prawną dokonania kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie, jednocześnie uprzednio wyeliminował, bo nie znalazł ku temu podstaw, że w sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.) lub że zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a., dające podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z mocy art. 58 § § 1, 2 i 3 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin; przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne. Na wstępie rozważań Sądu, wymaga podkreślenia że przytoczone uwagi przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a dotyczące wyjątkowości instytucji przywrócenia terminu, poparte przytoczonym orzecznictwem sądu administracyjnego są ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i znajdują wsparcie w literaturze przedmiotu oraz doktrynie. Zasadnie organ podkreślił, że podstawą do przywrócenia terminu jest spełnienie przez wnoszącego prośbę o przywrócenie terminu warunków w postaci złożenia takiej prośby w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności, dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu, a w końcu uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego prośbę. Sąd podkreśla, że stanowcze brzmienie przepisu art. 58 § 3 K.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że przywrócenie terminu do złożenia prośby (prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu) jest niedopuszczalne. Oznacza to, że niespełnienie tego warunku, uniemożliwia przywrócenie terminu, nawet gdy spełnione są pozostałe, spośród trzech wyżej wymienionych warunków. Sąd zwraca na to uwagę, albowiem, z prawidłowych i należycie wykazanych oraz umotywowanych ustaleń organu wynika, że Skarżąca złożyła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z uchybieniem (przekroczeniem) siedmiodniowego terminu od dnia ustania przeszkody, a mimo to w końcowej konkluzji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ stwierdza, że T. S. nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a zatem należało orzec jak w sentencji postanowienia. Takie końcowe umotywowanie zaskarżonego postanowienia należy ocenić jako wadliwe pod względem logiczno-formalnym, ale uchybienie to nie mogło mieć, nie tylko istotnego, ale nawet żadnego wpływu na wynik sprawy. Jak już Sąd wskazał organ należycie wykazał, że Skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przekroczyła termin siedmiu dni, licząc od dnia ustania przeszkody. Zgromadzone w aktach postępowania administracyjnego zaświadczenia lekarskie stanowią podstawę prawidłowych ustaleń organu, że Skarżąca z uwagi wskazań medycznych w okresach od 9 do 13 stycznia oraz od 16 stycznia do 1 lutego 2015r. nie mogła wnieść odwołania od decyzji. Natomiast prośbę o przywrócenie terminu złożyła w dniu 26 lutego 2015r., a więc, co oczywiste, z przekroczeniem siedmiodniowego terminu do złożenia takiej prośby. Zasadnie organ ocenił, że zaświadczenie z dnia 26 lutego 2015r. potwierdzające zmierzenie wartości ciśnienia krwi Skarżącej nie ma znaczenia przy obliczaniu powyższego terminu (czasu trwania przeszkody uniemożliwiającej wniesienie odwołania), tym bardziej że Skarżąca w tym dniu złożyła prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Trafnie również organ podkreśla, że przepisy K.p.a. ograniczają wymogi formalne odwołań jedynie do wyrażenia niezadowolenia odwołującego się z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Okoliczności więc podnoszone przez Skarżącą o potrzebie zapoznania się z treścią dowodów nie mogą mieć wpływu na ocenę zachowania terminu do wniesienia odwołania. Skoro więc organ należycie wykazał, że Skarżąca złożyła wniosek (prośbę) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z przekroczeniem siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 1 K.p.a.), to prośba o przywrócenie terminu nie mogła być skuteczna, w tym znaczeniu że organ mógłby ten termin przywrócić (przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne - art. 58 § 3 K.p.a.). Już tylko z przyczyn nie mających znaczenia dla sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd zauważa, że rozważania organu co do nieuprawdopodobnienia przez Skarżącą uchybienia terminu są prawidłowe. Wobec powyższych uwag skarga okazała się bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu Skarżącej wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu w wysokości, opisanej w pkt 2) sentencji wyroku, a to wobec wniesienia przez pełnomocnika o przyznanie takiego wynagrodzenia z jednoczesnym złożeniem oświadczenia, że nawet w części nie zostało ono uiszczone (§ 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz.U. z 2013r. poz. 461 ze zm.).