I SA/Rz 433/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A SA, z siedzibą w J., o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi "A" SA, z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) kwietnia 2016, nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2012 r. - postanawia – odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 4 500 000 zł, a wartość jej środków trwałych 2 434 589,57 zł. Ubiegły rok obrotowy skarżąca zamknęła stratą w wysokości 1 064 813,09 zł, natomiast aktualny stan rachunków bankowych spółki wynosi, zgodnie z oświadczeniem, odpowiednio: 251,84 zł i 238,06 zł. W uzasadnieniu wniosku zaznaczono, że majątek skarżącej został zajęty w prowadzonych wobec niej postępowaniach egzekucyjnych, a ze względu na problemy finansowe zmuszona ona była do redukcji zatrudnienia z 75 do 25 osób. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I, z dnia 3 czerwca2016 r., wynosi 400 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jakkolwiek warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie określonych kosztów postępowania, to przyznanie tego prawa pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub referendarza rozpoznającego taki wniosek. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną tego, że nie posiada środków na opłacenia określonych kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego typu ulgi. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Tak więc rozpoznając wniosek tej kategorii podmiotów o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od ich sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak ich charakter i struktura oraz cel powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym. W niniejszym przypadku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła osoba prawna – spółka prawa handlowego, o kilkumilowym kapitale zakładowym i majątku, którego wartość (ponad 2 400 000 zł) wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu od skargi. Co prawda skarżąca podniosła, że majątek ten został zajęty w prowadzonych wobec niej postepowaniach egzekucyjnych, jednakże nie udokumentowała, że zajęcia dotyczą wszystkich jego składników. Zauważyć też należy, że dalszym ciągu prowadzi ona (w mniejszym niż uprzednio zakresie) swoją działalność, co wskazuje na to, że musi dysponować niezbędnymi na ten cel środkami. Argumentem przemawiającym za przyjęciem, iż skarżąca nie dysponuje majątkiem umożliwiającym jej poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie nie jest też fakt odnotowania przez nią straty za poprzedni rok obrotowy, gdyż strata w rozumieniu przepisów podatkowych, odzwierciedla jedynie różnicę przychodów i kosztów ich uzyskania, w związku z tym nie można jej utożsamiać bezpośrednio z wynikiem finansowym. Tak więc, mając na uwadze powyższe, brak jest podstaw do przyjęcia, że spółka nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów, zwolnienia od których się domaga, zwłaszcza, że potencjalna wysokość tych kosztów nie jest duża, o czym świadczy fakt, że wpis od skargi wynosi zaledwie 400 zł. Niezależnie jednak od powyższego podkreślić w tym miejscu należy, że nawet gdyby przyjąć, że skarżąca faktycznie nie dysponuje środkami koniecznymi na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, to i tak jej wniosek nie zasługiwałby na uwzględnienie. Spółka jest bowiem przedsiębiorcą, którego celem istnienia i działania jest pomnażanie majątku swoich akcjonariuszy. Jest to więc podmiot, który nie został powołany do realizacji celów o szczególnej doniosłości i użyteczności społecznej. Brak jest więc podstaw do jego szczególnego traktowania, w porównaniu do innych podmiotów tego rodzaju. Skoro więc, z woli akcjonariuszy, spółka funkcjonuje w obrocie prawnym i gospodarczym, a jej działalność nie generuje dostatecznych dochodów na pokrycie kosztów funkcjonowania, to właśnie ci akcjonariusze powinni jej tych środków dostarczyć. Na marginesie niniejszych rozważań dodać należy, że chociaż spółka, podkreśla swoją bardzo trudną sytuację finansową, to nie wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Ponadto, w toczącym się postepowaniu korzysta z usług pełnomocnika z wyboru, tak więc wątpliwości co wiarygodności jej twierdzeń o fatalnej kondycji finansowej są uzasadnione. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji