I SA/Rz 437/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-08-14
Skład orzekający: Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym na podstawie oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości poniesienia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy skarżący posiada stałe dochody i możliwości finansowe, ale uiszczenie pełnej kwoty wpisu stanowi dla niego znaczne obciążenie, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od części kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia podatku VAT za kilka miesięcy 2009 roku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, wykazując dochody własne i członków gospodarstwa domowego oraz majątek w postaci udziału we współwłasności mieszkania. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentów dostarczył m.in. deklaracje podatkowe, fakturę leasingową za samochód oraz zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy.Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącego D. P. od wpisów od skargi w ¾ częściach, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek o prawo pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2012 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) marca 2012 r., nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 r., w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - postanawia - 1. zwolnić skarżącego D. P. od wpisów od skargi w ¾ częściach, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Występując o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2012 r., D. P. w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu, zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córkami, synem oraz zięciem i wnuczką. Źródło utrzymania wszystkich wyżej wymienionych osób stanowi, według przedmiotowego oświadczenia, uzyskiwany przez skarżącego dochód z działalności gospodarczej, którego wysokość oszacował na kwotę 1000 zł miesięcznie, wynagrodzenie za pracę jego żony – 1500 zł miesięcznie, a także wynagrodzenie za pracę zięcia, w wysokości 1 100 zł miesięcznie.
Skarżący zadeklarował, że jego majątek stanowi udział we współwłasności mieszkania, którego powierzchnia wynosi 62 m2.
Z związku z faktem, że złożone przez skarżącego oświadczenie nie pozwalało na dokonanie kompleksowej oceny jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych, wezwano go do złożenia dodatkowego oświadczenia, między innymi poprzez: przedłożenie kopii deklaracji składanych na poczet podatku od towarów i usług w 2012 r., kopii zeznania podatkowego PIT skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za 2011 r., wyciągów z kont bankowych skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, za okres ostatnich trzech miesięcy, a także złożenie oświadczenia odnośnie wysokości rat leasingowych, uiszczanych z tytułu korzystania z samochodu marki Opel Insignia.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przedłożył między innymi fakturę wystawioną przez finansującego, z której wynika, że wysokość miesięcznej raty za korzystanie z samochodu wynosi 2 373,04 zł, kserokopie deklaracji składanych w podatku od towarów i usług, zgodnie z którymi wysokość podstawy opodatkowania tym podatkiem kształtowała się od 18 000 zł do 28 360 zł, a także informacje od dochodach PIT-11 jego żony i zięcia, potwierdzające zadeklarowaną przez nich wysokość dochodów, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, wezwania do zapłaty oraz nieuregulowane przez jego kontrahentów faktury.
Wcześniej zaś, wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego, skarżący oprócz dokumentu zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy (z dnia 2 lipca 2012 r.), przedłożył także: wypowiedzenie stosunku pracy, złożone jego żonie, oświadczenie o korzystaniu, na podstawie umowy leasingu, z samochodu osobowego marki Opel Insignia, kalkulację opłat za mieszkanie, rachunki za gaz oraz zestawienie wierzytelności, przysługujących mu wobec kontrahentów, którzy zalegają z płatnościami wobec niego.
Przewodniczący Wydziału I, zarządzeniem z dnia 24 lipca 2012 r., określił wartość przedmiotu zaskarżenia, odnośnie poszczególnych, objętych zaskarżoną decyzją miesięcy 2009 r. w kwotach: za sierpień – 22 000 zł, za wrzesień – 18 195 zł, za październik – 31 338 zł, za listopad 19 196 zł, za grudzień 71 275 zł. Wpisy w przedmiotowej sprawie, liczone zgodnie z pkt 2 powołanego wyżej zarządzenia, jako wpisy stosunkowe od wartości przedmiotu zaskarżenia za każdy miesiąc (§ 1 pkt 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 221, poz. 2193, ze zm. ) wynoszą łącznie 4 149 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej o jego przyznanie, która winna tego dokonać poprzez złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, dokumentów źródłowych oraz, na wezwanie Sądu, dodatkowych oświadczeń.
Dokonując oceny złożonych przez skarżącego oświadczeń i załączonych do niego dokumentów źródłowych nie sposób stwierdzić, że nie jest on w stanie partycypować w jakiejkolwiek części w kosztach związanych z zainicjowanym przez niego postępowaniem sądowoadministracyjnym, albowiem posiada stałe źródło dochodów, w postaci prowadzonej działalności gospodarczej, z której przychód, ustalony w oparciu o wielkość podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług, świadczy o tym, że nie jest ona deficytowa. Oprócz tego o możliwościach finansowych skarżącego świadczy także struktura ponoszonych przez niego wydatków, wśród których istotną pozycję stanowią raty leasingowe, uiszczane w związku z korzystaniem z samochodu osobowego marki Opel Insignia, a wynoszące miesięcznie ponad 2 300 zł oraz koszty ubezpieczenia i eksploatacji pojazdu.
Wyżej wymienione okoliczności, zwłaszcza korzystanie z tej klasy pojazdu, przeczą twierdzeniom skarżącego o braku możliwości partycypowania w kosztach postępowania w jakiejkolwiek części, tym samym brak jest podstaw do przerzucenia ciężaru ponoszenia tych wydatków na podatników, poprzez pokrycie ich w całości ze środków publicznych.
Niezależnie jednak od powyższego, nie sposób pominąć faktu, że łączna wysokość wpisu w sprawie wynosi 4 149 zł, a uiszczenie takiej kwoty byłoby dla skarżącego znacznym obciążeniem, zwłaszcza wobec tego, że jego żonie wypowiedziano stosunek pracy, a on sam ma problemy z uzyskaniem zapłaty od swoich kontrahentów. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zwolnił skarżącego od wpisu od skargi w ¾ częściach, uznając że zakres tego zwolnienia będzie adekwatny do jego sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, gdyż jest on w stanie ponieść koszty uiszczenia wpisów w pozostałym zakresie oraz ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło