I SA/Rz 437/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-08-14

Skład orzekający: Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym na podstawie oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości poniesienia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy skarżący posiada stałe dochody i możliwości finansowe, ale uiszczenie pełnej kwoty wpisu stanowi dla niego znaczne obciążenie, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od części kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia podatku VAT za kilka miesięcy 2009 roku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, wykazując dochody własne i członków gospodarstwa domowego oraz majątek w postaci udziału we współwłasności mieszkania. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentów dostarczył m.in. deklaracje podatkowe, fakturę leasingową za samochód oraz zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy.
Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącego D. P. od wpisów od skargi w ¾ częściach, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek o prawo pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2012 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) marca 2012 r., nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 r., w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - postanawia - 1. zwolnić skarżącego D. P. od wpisów od skargi w ¾ częściach, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Występując o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2012 r., D. P. w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu, zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córkami, synem oraz zięciem i wnuczką. Źródło utrzymania wszystkich wyżej wymienionych osób stanowi, według przedmiotowego oświadczenia, uzyskiwany przez skarżącego dochód z działalności gospodarczej, którego wysokość oszacował na kwotę 1000 zł miesięcznie, wynagrodzenie za pracę jego żony – 1500 zł miesięcznie, a także wynagrodzenie za pracę zięcia, w wysokości 1 100 zł miesięcznie. Skarżący zadeklarował, że jego majątek stanowi udział we współwłasności mieszkania, którego powierzchnia wynosi 62 m2. Z związku z faktem, że złożone przez skarżącego oświadczenie nie pozwalało na dokonanie kompleksowej oceny jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych, wezwano go do złożenia dodatkowego oświadczenia, między innymi poprzez: przedłożenie kopii deklaracji składanych na poczet podatku od towarów i usług w 2012 r., kopii zeznania podatkowego PIT skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za 2011 r., wyciągów z kont bankowych skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, za okres ostatnich trzech miesięcy, a także złożenie oświadczenia odnośnie wysokości rat leasingowych, uiszczanych z tytułu korzystania z samochodu marki Opel Insignia. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przedłożył między innymi fakturę wystawioną przez finansującego, z której wynika, że wysokość miesięcznej raty za korzystanie z samochodu wynosi 2 373,04 zł, kserokopie deklaracji składanych w podatku od towarów i usług, zgodnie z którymi wysokość podstawy opodatkowania tym podatkiem kształtowała się od 18 000 zł do 28 360 zł, a także informacje od dochodach PIT-11 jego żony i zięcia, potwierdzające zadeklarowaną przez nich wysokość dochodów, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, wezwania do zapłaty oraz nieuregulowane przez jego kontrahentów faktury. Wcześniej zaś, wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego, skarżący oprócz dokumentu zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy (z dnia 2 lipca 2012 r.), przedłożył także: wypowiedzenie stosunku pracy, złożone jego żonie, oświadczenie o korzystaniu, na podstawie umowy leasingu, z samochodu osobowego marki Opel Insignia, kalkulację opłat za mieszkanie, rachunki za gaz oraz zestawienie wierzytelności, przysługujących mu wobec kontrahentów, którzy zalegają z płatnościami wobec niego. Przewodniczący Wydziału I, zarządzeniem z dnia 24 lipca 2012 r., określił wartość przedmiotu zaskarżenia, odnośnie poszczególnych, objętych zaskarżoną decyzją miesięcy 2009 r. w kwotach: za sierpień – 22 000 zł, za wrzesień – 18 195 zł, za październik – 31 338 zł, za listopad 19 196 zł, za grudzień 71 275 zł. Wpisy w przedmiotowej sprawie, liczone zgodnie z pkt 2 powołanego wyżej zarządzenia, jako wpisy stosunkowe od wartości przedmiotu zaskarżenia za każdy miesiąc (§ 1 pkt 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 221, poz. 2193, ze zm. ) wynoszą łącznie 4 149 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej o jego przyznanie, która winna tego dokonać poprzez złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, dokumentów źródłowych oraz, na wezwanie Sądu, dodatkowych oświadczeń. Dokonując oceny złożonych przez skarżącego oświadczeń i załączonych do niego dokumentów źródłowych nie sposób stwierdzić, że nie jest on w stanie partycypować w jakiejkolwiek części w kosztach związanych z zainicjowanym przez niego postępowaniem sądowoadministracyjnym, albowiem posiada stałe źródło dochodów, w postaci prowadzonej działalności gospodarczej, z której przychód, ustalony w oparciu o wielkość podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług, świadczy o tym, że nie jest ona deficytowa. Oprócz tego o możliwościach finansowych skarżącego świadczy także struktura ponoszonych przez niego wydatków, wśród których istotną pozycję stanowią raty leasingowe, uiszczane w związku z korzystaniem z samochodu osobowego marki Opel Insignia, a wynoszące miesięcznie ponad 2 300 zł oraz koszty ubezpieczenia i eksploatacji pojazdu. Wyżej wymienione okoliczności, zwłaszcza korzystanie z tej klasy pojazdu, przeczą twierdzeniom skarżącego o braku możliwości partycypowania w kosztach postępowania w jakiejkolwiek części, tym samym brak jest podstaw do przerzucenia ciężaru ponoszenia tych wydatków na podatników, poprzez pokrycie ich w całości ze środków publicznych. Niezależnie jednak od powyższego, nie sposób pominąć faktu, że łączna wysokość wpisu w sprawie wynosi 4 149 zł, a uiszczenie takiej kwoty byłoby dla skarżącego znacznym obciążeniem, zwłaszcza wobec tego, że jego żonie wypowiedziano stosunek pracy, a on sam ma problemy z uzyskaniem zapłaty od swoich kontrahentów. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zwolnił skarżącego od wpisu od skargi w ¾ częściach, uznając że zakres tego zwolnienia będzie adekwatny do jego sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, gdyż jest on w stanie ponieść koszty uiszczenia wpisów w pozostałym zakresie oraz ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło