I SA/Rz 44/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie NSA Bożena Wieczorska WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi B. N.- L. kwotę 292,80 zł. (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) tytułem wynagrodzenia za udzielenie skarżącej E. S. pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Rz 44/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2001r. nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta dokonał E. S. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2001 rok w kwocie 179,60 zł i w decyzji tej pouczył o prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni a decyzję doręczono adresatce w dniu 23 października 2001r. W dniu 8 listopada 2001r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło odwołanie E. S. – datowane 5 listopada 2001r. – od powyższej decyzji na wstępie którego nadawczyni stwierdziła, iż: "Zażalenie to wysyłam z dniem opóźnienie ze względu bardzo złego stanu zdrowia". Do odwołania dołączono zaświadczenie lekarskie z dnia 29 czerwca 2001r. w którym między innymi podano, że E. S. urodzona 1 maja 1953 r. pozostaje w leczeniu lekarza internisty i neurologa, leczenie będzie trwało przez okres sześciu miesięcy, w chwili obecnej pacjentka nie nadaje się do stawienia w sądzie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania a na skutek wniesienia przez E. S. skargi, Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Rzeszowie wyrokiem z dnia 12 lipca 2002r. sygn. SA/Rz 221/02 uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd stwierdził, że treść wniesionego przez E. S.odwołania wskazuje na zawarcie w nim wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia a ta kwestia w zaskarżonym postanowieniu nie została wyjaśniona. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wnioskowi E. S. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i utrzymało w mocy to postanowienie własnym postanowieniem z dnia [...] października 2002r. nr [...]. Na skutek skargi E. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 29 lipca 2004r. sygn. SA/Rz 1099/03 uchylił obydwa wskazane bezpośrednio wyżej postanowienia ze względu na niemożność dokonania oceny stanowiska organu z powodu braku w aktach zaświadczenia lekarskiego z dnia 29 czerwca 2001r. Ostatecznie postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło E. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania a jako podstawę rozstrzygnięcia podało przepis art. 163 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./. W uzasadnieniu tegoż postanowienia Kolegium po przedstawieniu dotychczasowego toku postępowania stwierdziło, iż okoliczność, że E. S. złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2001r. z jednodniowym opóźnieniem jest niesporna; termin do jego wniesienia upływał bowiem w dniu 6 listopada 2001r., natomiast odwołanie nadane zostało w urzędzie pocztowym w dniu 7 listopada 2001r. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu nie może być jednak uwzględniony, gdyż nie uprawdopodobniła ona braku swojej winy w uchybieniu tegoż terminu. Dowodem na uprawdopodobnienie braku winy nie może być bowiem treść zaświadczenia lekarskiego z dnia 29 czerwca 2001r. skoro zaświadczenie to wystawione zostało kilka miesięcy wcześniej przed datą upływu terminu do wniesienia odwołania i wobec tego nie może ono stanowić usprawiedliwienia dla zaniechania określonych czynności w terminie późniejszym. Ponadto zaświadczenie to dotyczy tylko jednej sytuacji tj. stawienia się w sądzie i stwierdza niemożność tego stawiennictwa "w chwili obecnej" a więc w dacie sporządzenia zaświadczenia. Jeśli chodzi o stwierdzenie, iż leczenie będzie trwało przez sześć miesięcy, to Kolegium zauważyło, iż sam fakt leczenia nie musi być przeszkodą w wykonywaniu określonych czynności, ponadto zauważyło też, iż odwołanie sporządzone zostało z datą 5 listopada 2001r. i już w jego treści zaznaczono jednodniowe opóźnienie w jego wniesieniu, co wskazuje na to ,że nadawczyni w ogóle nie przewidywała nadania go w placówce pocztowej następnego dnia czyli w dacie upływu terminu. Kolegium zauważyło także, iż na jego wezwanie z dnia 8 sierpnia 2002r. E. S. w piśmie z dnia 19 sierpnia 2002r. nie podała żadnych innych okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak winy po jej stronie. E. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższe postanowienie zarzucając, iż "jest bezpodstawne i uzasadnione domniemaniem". Zarzuciła, iż Kolegium ignoruje zaświadczenie biegłego lekarza sądowego i podważa jego wiarygodność a przecież lekarz wystawia zaświadczenie po dokładnym zbadaniu chorego i jeśli wskazuje okres leczenia, to znaczy, że chory w tym czasie powinien leżeć. Jeśli Kolegium uważało, że treść zaświadczenia lekarskiego jest niejasna, to powinno było wezwać o przedłożenie zaświadczenia bardziej precyzyjnego, czego jednak nie uczyniło. Wyjaśniła także, iż odwołanie zaczęła pisać w dniu 5 listopada 2001r. i pisała go przez trzy dni ze względu na zły stan zdrowia a informację o opóźnieniu zamieściła przy przepisywaniu z brudnopisu na czystą kartkę. W piśmie z dnia 10 października 2005r. ustawiony dla skarżącej z urzędu pełnomocnik precyzując zarzuty, twierdzenia i wnioski skargi zarzucił, że zaskarżonym postanowieniem naruszono przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przepis ten zawiera jedynie wymóg uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu a nie szczegółowego udowodnienia braku winy. Treść zaświadczenia lekarskiego z dnia 29 czerwca 2001r. nie tylko uprawdopodabnia brak winy ale wręcz go udowadnia. Do powyższego pisma / oraz do pisma z dnia 21 października 2005r./ dołączono wypisy /kserokopie/ z treści orzeczeń lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 24 stycznia 1994r, 30 stycznia 2001r. 27 stycznia 2003r. stwierdzające, że E. S. jest długotrwale niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym i wymaga leczenia, z dnia 2 maja 2005r. stwierdzające jej trwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji a także zaświadczenie lekarskie z dnia 10 maja 2001r. stwierdzające zwichnięcie biodra lewego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm./ - powoływanej dalej jako p.s.a. – kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi powołanymi w skardze. Jak wynika z okoliczności przytoczonych wyżej, w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie odmawiające skarżącej E. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania co do którego termin upływał z dniem 6 listopada 2001r., zaś odwołanie to wniesione zostało za pośrednictwem poczty w dniu 7 listopada 2001r. Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./, uprawniony organ tj. w niniejszym przypadku organ II instancji, przywróci termin na wniosek zainteresowanego podmiotu, jeśli podmiot ten uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy /§ 1/, przy czym podanie zawierające wniosek o przywrócenie terminu wniesione zostanie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia i równocześnie dokonana zostanie czynność dla której tenże termin był określony /§ 2/. W niniejszej sprawie organ II instancji przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu zawarty został już w spóźnionym odwołaniu a skoro równocześnie skarżąca usprawiedliwiała to opóźnienie złym stanem zdrowia, stanowisko to w okolicznościach niniejszej sprawy – przy uwzględnieniu wyjaśnienia skarżącej w piśmie z dnia 19 sierpnia 2002r. – uznać należy za prawidłowe. Wskazanie na zły stan zdrowia było ze strony skarżącej okolicznością, która miała uprawdopodobnić brak jej winy w uchybieniu terminu, zaś zły stan zdrowia dokumentowała powołanym na wstępie zaświadczeniem lekarskim z dnia 29 czerwca 2001r. i te właśnie twierdzenia oraz dokument były przedmiotem oceny ze strony organu odwoławczego. W związku z tym oraz ze względu na fakt przedłożenia przez pełnomocnika skarżącej w toku postępowania sądowego dodatkowych dokumentów /kserokopii orzeczeń, zaświadczeń lekarskich/ podkreślić należy, że Sąd kontroluje prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia według tego stanu faktycznego i prawnego jaki istniał przy podejmowaniu tegoż rozstrzygnięcia, natomiast sam nie wydaje orzeczeń w przedmiocie samej istoty sporu, może jedynie zakwestionować lub nie, zaskarżone rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie na okoliczność złego stanu zdrowia skarżącej organ II instancji dysponował tylko wspomnianym wyżej zaświadczeniem, ponieważ na żądanie tegoż organu zawarte w piśmie z dnia 8 sierpnia 2002r. odnośnie wskazania "ewentualnych innych poza zaświadczeniem lekarskim z dnia 29 czerwca 2001r. dowodów na to, że uchybienie terminowi.... nastąpiło bez ... winy" skarżąca odpowiedziała /pismo z dnia 19 sierpnia 2002r./, że przyczynę opóźnienia bez swojej winy podała a jeśli Kolegium miało wątpliwości, to mogło ją wezwać i "wówczas" podałaby więcej powodów. Jak wskazano wyżej, w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu wystarczające jest uprawdopodobnienie braku winy a w związku z tym nie jest w tej kwestii konieczne przeprowadzenie "pełnego" postępowania dowodowego z zachowaniem określonych reguł procesowych, skoro prawdopodobieństwo nie oznacza pewności. Przywrócenie terminu leży w interesie strony a więc to strona ma wskazać takie okoliczności, które będą uwiarygodnialy jej twierdzenia o braku winy. Skarżąca na powołane wyżej żądanie organu II instancji w istocie nie wskazała żadnych okoliczności, nie wyjaśniała w jakiej sytuacji zdrowotnej znajdowała się w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania uznając, że "wówczas podałaby więcej powodów" a nie może ich wskazać na to właśnie wezwanie. W takiej sytuacji organ dla oceny braku zawinienia skarżącej w uchybieniu terminu dysponował tylko opisanym wyżej zaświadczeniem lekarskim i dokonał oceny jego treści. W ocenie Sądu stanowisko organu jest prawidłowe tj. dokonana ocena nie narusza granic oceny swobodnej, nie jest oceną dowolną. Sam fakt dysponowania przez stronę zaświadczeniem lekarskim nie oznacza automatycznie braku winy a w niniejszym przypadku z zaświadczenia wynikało, że skarżąca pozostaje w leczeniu / nie wskazano przyczyny/ i ze leczenie to potrwa sześć miesięcy a tylko do "chwili obecnej" odniesiono niemożność stawiennictwa w sądzie a potrzeba takiego stawiennictwa w tym przypadku nie zachodziła. W istocie więc treść tego zaświadczenia bez dodatkowych informacji nie wskazywała na to, że pozostawanie w leczeniu uniemożliwia skarżącej wniesienie w tym czasie odwołania w terminie. W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności Sąd w oparciu o art. 151 p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną uznając, iż stanowisko organu nie narusza obowiązującego prawa. Wynagrodzenie z tytułu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznano na podstawie art. 250 p.s.a, § 18 ust. 1 pkt.1 "c" i § 2 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1348 z późn. zm./.