I SA/Rz 442/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2008r. Nr (...) w przedmiocie odmowy płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami na rok 2005 - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący J. S. wezwany o uiszczenie wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2008r. nr (...) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z danych zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów w postaci renty w kwocie 648,85 zł. Oświadczenie o stanie majątkowym zawiera informacje o posiadanych: mieszkaniu (48 m²), nieruchomościach rolnych – łącznie 33ha powierzchni oraz dzierżawionych obiektach gospodarczych o pow. 1700 m². Wedle ww. oświadczenia nie posiada on przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, papierów wartościowych itp., pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwojgiem dorosłych dzieci, które nie uzyskują własnych dochodów. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyeksponował konflikt z organem administracyjnym w kwestii dopłat obszarowych. Podał, że brak tych dopłat doprowadził jego i jego rodzinę do trudnej sytuacji materialnej. W gospodarstwo rolne skarżący zainwestował oszczędności, uruchomił kredyty, ponosi wysokie koszty z tytułu podatków i dzierżaw, nie posiada środków m.in. na sprzęt rolniczy. Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek posiłkował się informacjami nadesłanymi przez skarżącego w ramach prowadzonego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie zwanej dalej P.p.s.a. Sytuacja majątkowa ustalona na podstawie dodatkowych informacji - według referendarza- nie kwalifikowała skarżącego jako osobę spełniającą ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy (postanowienie z dnia 20 maja 2008r.). Pismem z dnia 29 maja 2008r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem art. 260 P.p.s.a. postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci swój byt wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu przechodzi w gestię sądu, który rozpoznaje ją na posiedzeniu niejawnym i obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Badając na posiedzeniu niejawnym, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty jest na ustawowych przesłankach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W postępowaniu, którego dotyczy skarga wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że z mającego zastosowanie w sprawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wynika obowiązek uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę przesłanek w nim określonych. Oświadczenie o braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania wymaga skonkretyzowania w postaci wyczerpującej argumentacji, względnie w sytuacji gdy okaże się to niewystarczające, zobrazowania sytuacji materialnej za pomocą odpowiednich dokumentów. Sąd rozpoznający wniosek winien z kolei dokonać wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności (załączonych dokumentach) z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów pozwalających ocenić, czy wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Odnosząc się do oceny wniosku, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że skarżący wyeksponował dane mające wskazywać wyłącznie na jego złą sytuację materialną, czemu przeczą zebrane w postępowaniu wyjaśniającym dodatkowe informacje i dokumenty. Już sama analiza informacji o stanie środków na rachunku bankowym skarżącego podważa twierdzenia wnioskodawcy o jego ubóstwie. Z dokumentu tego wynika, że skarżący dysponuje sumami pieniężnymi będącymi wielokrotnością uzyskiwanych dochodów z tytułu renty, zaś w czasie gdy doręczone zostało mu wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego dysponował na rachunku kwotą ponad 2000 zł ( na dzień 29.04.2008r. było to 2614,60 zł). Zestawiając wysokość środków pieniężnych, którymi dysponował oraz wysokość obciążeń, które musi ponieść w postępowaniu sądowym we wszystkich sprawach, w których wniósł skargi (zarejestrowano trzy sprawy), Sąd uznał, że poniesienie kosztów nie wiąże się z koniecznością ograniczenia innych niezbędnych ponoszonych przez stronę wydatków. Skarżący uniemożliwił zweryfikowanie jego faktycznych dochodów, nie przedkładając mimo wezwania, odpisów zeznań podatkowych za lata 2006-2007. Wysokość tych dochodów podana we wniosku może budzić wątpliwości w konfrontacji z rachunkiem matematycznym zestawienia wydatków przedłożonych przez skarżącego (tylko tych najistotniejszych) i liczbą członków rodziny. Dodatkowo wzmaga je to, że jak podał skarżący, w trakcie postępowania administracyjnego przebywał za granicą "w misji .P.O.J.". Okazany dokument roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40 jest jedynie informacją dla osób, które na podstawie tego dokumentu będą składać zeznanie roczne PIT-36 lub PIT-37 i nie może zastępować zeznania podatkowego. Nadesłane dokumenty: o zmianie opłat mieszkaniowych z 12.12.2007r. i decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z 24.01.2008r. ujawniły również rozbieżności co do liczby osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. To ile osób pozostaje na faktycznym utrzymaniu wnioskodawcy, wpływa w istotny sposób na jego sytuację majątkową i możliwości płatnicze. Skarżący nie wykazał, że spłaca jakiekolwiek zobowiązania kredytowe, pomimo że na takie obciążenia się powoływał. Wreszcie, co równie istotne w tej sprawie, skarżący posiada znaczny majątek nieruchomy w postaci nieruchomości gruntowych na terenie województwa podkarpackiego oraz mazowieckiego (60 działek rolnych o łącznej powierzchni 33 hektarów). Z tego tytułu ma prawo do corocznych tzw. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. O spełnienie warunków do ich przyznania, musi zadbać już sam wnioskodawca. Wypada także zauważyć, że w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, chociaż ten nie podlega rozpoznaniu merytorycznemu, ale jest pismem procesowym i jego treść może mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie, skarżący nie przedłożył nowych dowodów, które wskazywałyby na istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy, nie uzupełnił także braków wezwania. Podniesione argumenty w postaci pomocy rodzeństwa oraz tego, że środki pieniężne na rachunku bankowym zalegały z przeznaczeniem na leczenie córki, nie są wiarygodne Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, poniesienie przez skarżącego wszystkich możliwych kosztów postępowania, mieści się w jego granicach możliwości finansowych. Analiza uzupełnionego oświadczenia i załączonych do niego dokumentów źródłowych – zdaniem Sądu – nie pozwala na uznanie, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), jak również tego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§ 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z tych przyczyn, na podstawie art. 246§ 1 pkt 1 , Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.