I SA/Rz 442/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-12-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce prawa handlowego, której jedynym udziałowcem jest prezes zarządu, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli jej działalność nie generuje wystarczających dochodów, a wartość środków trwałych przekracza wysokość wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że samo wykazanie braku środków na pokrycie kosztów postępowania nie rodzi po stronie spółki roszczenia o przyznanie ulgi. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, której celem jest pomnażanie majątku udziałowców, a nie realizacja celów społecznie użytecznych, wymaga uwzględnienia także konieczności i zasadności takiego wsparcia, co w tym przypadku nie zostało wykazane.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania dotyczącej podatku akcyzowego. Spółka wykazała stratę za rok 2014, ujemny stan konta i brak środków na rachunku bankowym. Wpis od skargi wynosił 2 820 zł. Jedynym udziałowcem i prezesem zarządu jest W. D.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą [...], o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. I SA/Rz 1067/12, w przedmiocie podatku akcyzowego za maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r. - postanawia – odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 50 000 zł, a wartość jej środków trwałych 8 828,13 zł. Za ubiegły rok obrotowy (2014) spółka odnotowała stratę w wysokości 99 626,56 zł, natomiast stan konta spółki, wynikający z bilansu za 2014 r., wynosi -2 236,57 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że nie dysponuje majątkiem, który pozwalałby jej na opłacenie wpisu od skargi. Nie posiada też aktualnie rachunku bankowego, gdyż bank który go prowadził wypowiedział umowę na świadczenie tego typu usługi. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sadowego, zalegającego w aktach sprawy jedynym udziałowcem skarżącej spółki jest W. D., który pełni w niej funkcję prezesa zarządu. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 9 grudnia 2015 r., wynosi 2 820 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jakkolwiek warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie określonych kosztów postępowania, to przyznanie tego prawa pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub referendarza rozpoznającego taki wniosek. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną tego, że nie posiada środków na opłacenia określonych kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego rodzaju ulgi. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Tak więc rozpoznając wniosek tego rodzaju podmiotu o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od jego sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak jego charakter i struktura oraz cel powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym. W niniejszym przypadku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła osoba prawna – spółka prawa handlowego, której celem działania jest pomnażanie majątku swoich udziałowców. Jest to więc podmiot, który nie został powołany w celu realizacji celów o szczególnej doniosłości i użyteczności społecznej. Brak jest więc podstaw do jego szczególnego traktowania, w porównaniu do innych podmiotów tego rodzaju. Zauważyć też należy, że w niniejszym przypadku mamy do czynienie ze spółka z o.o., której jedynym udziałowcem jest osoba pełniąca jednocześnie funkcję prezesa jej zarządu. Tak więc w sensie ekonomicznym to właśnie ta osoba jest właścicielem spółki i to jej interesy spółka realizuje. Skoro więc z woli tej osoby spółka funkcjonuje w obrocie prawnym, a jej działalność nie generuje dostatecznych dochodów, to właśnie ona winna dostarczyć jej środków koniecznych do prawidłowego funkcjonowania. Przyznanie skarżącej prawa pomocy oznaczałoby zaś natomiast udzielenie jej wsparcia ze środków publicznych, co w praktyce równałoby się przerzuceniu części kosztów związanych z funkcjonowaniem spółki na podatników. Trudno zaś znaleźć racjonalne i przekonujące uzasadnienie dla takiego działania, gdyż skarżąca nie realizuje celów społecznie użytecznych. Niezależnie od powyższego dodać należy, że z oświadczenia spółki nie wynika w sposób jednoznaczny, że nie posiada ona środków na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza że wartość jej środków trwałych przekracza wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, do którego uiszczenia skarżąca została wezwana. Argumentem za zasadnością jej wniosku nie może być również podawana w oświadczeniu wysokość straty za 2014 r., gdyż strata w rozumieniu przepisów podatkowych nie oznacza rzeczywistego wyniku finansowego. Stanowi ona bowiem jedynie różnicę pomiędzy wielkością przychodów, a kosztami ich uzyskania, które obejmują między innymi wartości poczynionych inwestycji oraz dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło