I SA/Rz 447/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o prawo pomocy w sprawie ze skarg A.M. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2010 r. sygn.: I SA/Rz 447/10, I SA/Rz 448/10, I SA/Rz 449/10, I SA/Rz 450/10, I SA/Rz 451/10, oddalających wnioski skarżącej o prawo pomocy . WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnosząc do Sądu skargę na decyzje wymienione w sentencji niniejszego postanowienia A.M. (dalej: skarżąca) zawnioskowała o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, podając, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwojgiem dzieci, jako majątek zadeklarowała mieszkanie o pow. 160 m², nieruchomość rolną o pow. 24,17 ha, maszyny rolnicze: ciągniki, suszarnie, kombajn, wagę samochodową. Zaznaczyła, że posiada rozdzielność majątkową z mężem, który jest rencistą i pobiera świadczenie w kwocie ok. 600 zł, będąc także właścicielem nieruchomości rolnej o pow. ok.. 2,5 ha. Po zapłacie wszystkich zobowiązań związanych z produkcją rolniczą, z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego i usług - jak oświadczyła - uzyskuje 1400 zł dochodu. Koszty utrzymania mieszkania według oświadczenia to kwota 600 zł miesięcznie. Wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia i przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, skarżąca podała, że otrzymała dopłaty bezpośrednie za 2009 r. w wysokości 335.208,21 zł, w okresie pierwszego półrocza 2010 r. prowadzona przez nią działalność nie wygenerowała przychodu. Ponadto z jej oświadczenia wynika także, iż łącznie dysponuje powierzchnią ok. 275 ha gruntów. Do wyjaśnień skarżąca dołączyła dokumentację w postaci rachunków za media, wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, umowy kredytowe oraz dokumenty finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniami z dnia 3 listopada 2010 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, stwierdzając, że jest ona w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe postanowienia (używanie liczby mnogiej usprawiedliwione jest tym, że ww. postanowienia wydane zostały przed połączeniem do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw oznaczonych sygn.: I SA/Rz 447/10, I SA/Rz 448/10, I SA/Rz 449/10, I SA/Rz 450/10, I SA/Rz 451/10, i prowadzonych pod sygn. I SA/Rz 447/10), zostało skontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniami z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. I GZ 447/10, I GZ 448/10, I GZ 449/10, z dnia 13 stycznia 2011r. sygn. I GZ 450/10, I GZ 451/10, oddalił zażalenia skarżącej na postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Wnosząc skargę kasacyjną, skarżąca ponownie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych We wniosku tym skarżąca powtórzyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który jest rencistą i pobiera świadczenie w kwocie 634 zł oraz dwojgiem dzieci. Jej warunki mieszkaniowe nie uległy zmianie. Skarżąca podała, że obecnie wydatki na konsumpcję, środki czystości, ubrania to wydatek 3000 zł, opłaty za energię elektryczną wynoszą 400 zł, a za wodę i ścieki – 70 zł, przy miesięcznych dochodach rodziny 4634 zł brutto. Jako majątek wyszczególniła nieruchomość rolną o pow. 24,17 ha, budynki gospodarcze, silosy, a jako przedmioty wartościowe maszyny i sprzęt rolniczy. Uzasadniając wniosek skarżąca oświadczyła, że posiada zobowiązania podatkowe (ok. 390.000 zł), zobowiązania wobec Agencji Nieruchomości Rolnych (13.000 zł), Inspekcji Transportu Drogowego (18.000 zł), PGE (ok. 4000 zł), miesięczne raty kredytów wynoszą z odsetkami 28.000 zł, a cała produkcja bieżąca w toku jest kredytowana z terminem płatności po tegorocznych zbiorach. Skarżąca dodała, że korzysta z opieki lekarza specjalisty, jej mąż jest inwalidą po wypadku samochodowym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie wniosek złożony przez skarżącą jest kolejnym wnioskiem o prawo pomocy. Poprzednie, o czym powyżej nadmieniono, zostały oddalone postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2010 r., zaś wniesione zażalenia – oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tym samym postanowienia w kwestii prawa pomocy stały się prawomocne. W myśl art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem. Związanie sądu wydanym przez siebie postanowieniem polega na tym, że nie może być ono uchylone lub zmienione przez ten sam sąd, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej (por. Jan Paweł Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 352). Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które to mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że bez owej zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wskazała okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny dla niej sposób i tym samym mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnych postanowień z dnia 3 listopada 2010 r. W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżąca wskazuje na większą niż poprzednio ilość przedmiotów wartościowych (urządzenia i maszyny rolnicze) i tym samym wyższą wartość tego majątku, zwiększyły się zgodnie z oświadczeniem dochody jej gospodarstwa domowego z 2000 zł do 4.634 zł, co znajduje potwierdzenie na podstawie załączonego zeznania podatkowego PIT – 36 za 2010 r. (k.297, t. II). Według niego skarżąca uzyskała 300.799,85 zł przychodu, a po odjęciu kosztów uzyskania przychodów – 69.408,81 zł dochodu, natomiast za 2009 r. były to kwoty odpowiednio: 6.723,32 zł i 5.523,32 zł (k. 113, t. I), a więc znacznie niższe. Sytuacja skarżącej w czasie rozpoznawania poprzedniego wniosku co do zobowiązań wobec budżetu państwa jak i zobowiązań cywilnoprawnych była podobna. Już wtedy skarżąca posiadała zaległości podatkowe i powoływała się na wysokie raty kredytowe (26.000 zł) oraz liczne zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, bank nadał kredytuje jej działalność, z przedłożonych deklaracji dla podatku od towarów i usług za pierwsze cztery miesiące 2011 r. wynika, że skarżąca deklaruje nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, dysponując je jako kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, za 2010 r. uzyskała tzw. dopłaty do rolnictwa w kwocie 198.700 zł. Podobnie jak poprzednio zwrot zaciągniętych zobowiązań na produkcję rolną ma nastąpić po zbiorach. Sąd nie dopatrzył się zmian w okolicznościach faktycznych sprawy (jak i w obowiązującym prawie). Musiałyby być to bowiem takie zmiany, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Tymczasem skarżąca w kolejnym wniosku powołała w zasadzie te same okoliczności, co poprzednio, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy sądy dwóch instancji uznały za niewystarczające do przyznania jej prawa pomocy. W takiej sytuacji oczywistym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany swoimi ustaleniami poczynionymi w poprzednim postępowaniu oraz orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może uwzględnić wniosku skarżącej . Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.