I SA/Rz 45/25
PostanowienieWSA w Rzeszowie2025-04-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga spółki komandytowej powinna zostać odrzucona, jeśli jej jedyny komplementariusz (spółka z o.o.) został wykreślony z rejestru przedsiębiorców, co skutkuje brakiem zdolności procesowej spółki komandytowej?Ratio decidendi
Skarga spółki komandytowej podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 PPSA, ponieważ wykreślenie jedynego komplementariusza (spółki z o.o.) z rejestru przedsiębiorców skutkuje brakiem zdolności procesowej spółki komandytowej. W takiej sytuacji nie ma możliwości uzupełnienia tego braku, ponieważ spółka komandytowa nie może istnieć bez komplementariusza, a nie ma podmiotu, który mógłby wstąpić w jego miejsce.Stan faktyczny
Spółka C. sp. z o.o. sp.k. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie dotyczącą podatku VAT. Pełnomocnik skarżącej spółki poinformował sąd, że jej komplementariusz – C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji – został wykreślony z rejestru przedsiębiorców, co skutkuje brakiem jedynego komplementariusza i tym samym brakiem zdolności procesowej spółki komandytowej. Sąd ustalił, że likwidacja spółki z o.o. nie została ogłoszona, jednakże wykreślenie z rejestru jest prawomocne.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.sp.z o.o. sp.k. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2024 r. nr 1801-IOV-2.4103.29.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2020 r. - postanawia - odrzucić skargę.
C. sp. z o.o. sp. k. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2024 r. nr 1801-IOV-2.4103.29.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2020 r.
Skargę podpisał adwokat P. K., któremu pełnomocnictwa do złożenia skargi i reprezentowania spółki przed WSA i NSA udzielił A. Ż. Likwidator Komplementariusz.
Pismem z 14 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącej spółki poinformował sąd, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. W. [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. komplementariusz skarżącego – C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji został wykreślony z rejestru przedsiębiorców, zaś postanowienie to już jest prawomocne. De facto zatem skarżąca spółka przestała istnieć, wobec braku jedynego komplementariusza.
Do pisma dołączył ww. postanowienie.
W związku z powyższym tut. Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego L. z siedzibą w Ś. [...] z prośbą o udzielenie informacji czy wobec podmiotu ogłoszona została likwidacja.
W odpowiedzi otrzymano informację, że na podstawie analizy akt rejestrowych C. spółka z ograniczona odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. KRS [...] oraz systemu SOW KRS na dzień 21 marca 2025 r. likwidacja nie została ogłoszona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Jednym z warunków formalnych skutecznego wszczęcia i prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest posiadanie przez stronę tego postępowania zdolności sądowej i procesowej.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy, albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki umożliwiające jej działanie Sąd odrzuca skargę.
Z kolei z art. 117 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18) stanowi, że Spółkę reprezentują komplementariusze, których z mocy umowy spółki albo prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania spółki.
Jak wynika z informacji przekazanej przez adwokata P. K. postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. W. [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. komplementariusz skarżącego – C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji został wykreślony z rejestru przedsiębiorców. Postanowienie to jest prawomocne.
Ponadto jak wynika z informacji przekazanej przez Sąd Rejonowy L. z siedzibą w Ś. [...] wobec podmiotu nie ogłoszono likwidacji.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 ksh śmierć wspólnika powoduje rozwiązanie spółki. Przepis ten należy intepretować w ten sposób, że w przypadku kiedy wspólnikiem jest osoba prawna spółka ulega rozwiązaniu w sytuacji, gdy dojdzie do likwidacji tej osoby prawnej i utraci ona osobowość prawna, końcowo podlegając wykreśleniu ze stosownego rejestru.
Rozwiązanie spółki nie powoduje jednak ustania jej bytu prawnego z chwila zaistnienia okoliczności to uzasadniającej lecz po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego ( patrz. M. Domkiewicz, W. Kidyba Komentarz do kmh , SIP Lex , art. 58 ).
Zgodnie z art. 64 ksh pozostali wspólnicy mogą postanowic o kontynuowaniu spółki, jednak rozwiązanie to nie jest możliwe w sytuacji gdy doszło do ustania bytu prawnego osoby prawnej będącej jedynym komplementariuszem spółki. W takim przypadku spółka ulega postępowaniu likwidacyjnemu.
Po ustaniu bytu prawnego spółki z o.o. będącego jedynym komplementariuszem spółki komandytowej w spółce pozostali jedynie komandytariusza, zaś spółka komandytowa nie może istnieć bez wspólnika pełniącego role komplementariusza. Jednocześnie przepis art. 115 ksh reguluje kwestie przystąpienia do spółki nowego wspólnika mającego pełnić role komplementariusza. Może nim zostać dotychczasowy komandytariusz lub osoba nowa, wstępująca do spółki. Ustawa stanowi jednak o "przyjęciu do spółki nowego komplementariusza". Reguluje zatem takie sytuacje, gdy do spółki w miejsce lub obok dotychczasowego komplementariusza przyjmowany jest nowy komplementariusz. W sytuacji przewidzianej przez ten przepis spółka posiada komplementariusza. W sytuacji występującej w sprawie niniejszej, na skutek likwidacji dotychczasowego komplementariusza, tego typu wspólnik nie występuje. Nie istnieją tez następcy prawni tej spółki ( nie ma analogii z występowaniem spadkobierców osoby fizycznej ). Dlatego też nie będzie możliwe wstąpienie do spółki innego wspólnika w charakterze komplementariusza.
Jednocześnie, jak już wyżej wskazano, tylko komplementariusz może reprezentować spółkę wobec osób trzecich. Komandytariusz może to czynić tylko na podstawie pełnomocnictwa. Aktualnie w spółce pozostali tylko komandytariusze. Spółka nie ma więc podmiotu uprawnionego do jej reprezentowania. W sytuacji, gdy komplementariuszem jest spółka z o.o. to wówczas uprawnionym do działania w imieniu spółki komandytowej będą członkowie zarządu tej spółki ( w odpowiednim składzie ). Wobec ustania bytu prawnego tej spółki możliwości działania prawnego utracił również jej zarząd.
Stąd tez spółka komandytowa, aktualnie skarżąca nie posiada zdolności procesowej.
Zgodnie z art. 28 § 1 ppsa osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Spółka komandytowa w takim postępowaniu jest reprezentowana przez wspólnika będącego komplementariuszem.
Z kolei art. 31 § 1 ppsa stanowi, że jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Natomiast termin ten nie jest wyznaczany jeżeli braków tych nie da się uzupełnić ( art. 31 § 3 p.p.s.a.)
W przedmiotowej sprawie braków tych nie da się uzupełnić., gdyż wobec likwidacji spółki będącej komplementariuszem spółka nie posiada komplementariusza i podmiot taki nie może do tej spółki wstąpić.
W takiej sytuacji nastąpił trwały brak podmiotu reprezentującego spółkę. Zaistniała zatem sytuacja z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. stanowiącego, że
jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Trwały brak w zakresie podmiotu reprezentującego spółkę musi zatem skutkować odrzuceniem skargi.
Z tego względu orzeczono jak w sentencji w myśl art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., o czym Sąd postanowił w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło