I SA/Rz 450/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-08-09

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdy posiada majątek o znacznej wartości, mimo poniesionej straty i trudnej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy i wymaga wykazania nie tylko braku środków na pokrycie kosztów postępowania, ale także braku możliwości ich pozyskania, np. poprzez zbycie majątku lub zaciągnięcie kredytu. W sytuacji, gdy osoba prawna dysponuje majątkiem o znacznej wartości, który może stanowić źródło pokrycia kosztów, prawo pomocy nie powinno być przyznane, nawet jeśli poniosła stratę i znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Spółka "A" z siedzibą w W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącej podatku od gier za październik 2010 r. Spółka wykazała stratę finansową za ostatni rok obrotowy oraz trudną sytuację finansową, wskazując na zajęcie rachunków bankowych i udziałów w innej spółce. Jednocześnie posiadała majątek trwały o wartości ponad 13 milionów złotych, w tym środki transportu o wartości blisko 400 tysięcy złotych.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) maja 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za październik 2010 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. "A" Sp. z o.o., z siedzibą w W. – zwana dalej: Spółką – wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie ją od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) maja 2011 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za październik 2010 r. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że zakres jej działalności obejmuje: działalność wydawniczą, produkcję gier, zabawek, działalność związaną z grami losowymi oraz zakładami wzajemnymi, działalność rozrywkową, sportową, rekreacyjną, transportową, handlową (zarówno hurtową jak i detaliczną), działalność związaną ze sportem. Jej kapitał zakładowy wynosi 1 000 000 zł, zaś wartość środków trwałych, według bilansu za ostatni rok obrotowy, opiewa na kwotę 13 545 277,28 zł. Z przedłożonego przez Spółkę bilansu wynika, że dysponuje ona środkami transportu o wartości 398 899,06 zł. Spółka podała również że odnotowała stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 2 344 896,11 zł, zaś stan jej rachunku bankowego zamyka się aktualnie kwotą – 2,37 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podkreślono, że Spółka znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej, co wynika między innymi z poniesionej przez nią w ubiegłym roku straty, a także wprowadzenia nowych przepisów w przedmiocie podatku od gier. W związku z wejściem w życie nowych przepisów Spółka nie była w stanie regulować na bieżąco swoich zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od gier (na dowód czego przedłożyła kserokopie tytułów wykonawczych), zaś w następstwie wszczętych postępowań egzekucyjnych zajęte zostały rachunki bankowe Spółki oraz posiadane przez nią udziały w innej spółce kapitałowej. Skarżąca zaznaczyła ponadto, że obecnie podejmuje działania zmierzające do zmniejszenia kosztów własnych, dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest, jej zdaniem, uzasadniony. Z treści art. 246 § 2 pkt 2, w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W odróżnieniu od osoby fizycznej, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy, to znaczy, że nawet w sytuacji, gdy wykaże ona że spełniła przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 1 lub pkt 2 P.p.s.a. Sąd czy też referendarz sądowy rozpoznający taki wniosek, nie jest zobligowany do jego uwzględnienia, jednakże przyznanie prawa pomocy w ramach tego uznania uwarunkowane jest wykazaniem braku odpowiedniego majątku, który mógłby stanowić źródło sfinansowania tych wydatków. Osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także to, że nie ma ich, pomimo tego, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na ten cel. (Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie IV)). Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj więc również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter: Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Warszawa 2009 r.). Okoliczność ta winna więc być rozważona przy rozpoznawaniu wniosku, w granicach zakreślonego przez ustawodawcę uznania. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, mając na uwadze treść oświadczenia Spółki o jej stanie majątkowym, złożonego na urzędowym formularzu PPPr, nie sposób jest stwierdzić, że spełnia ona przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wartość posiadanych przez nią środków trwałych świadczy o tym, że dysponuje ona majątkiem o znacznej wartości, który może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w której wpis od skargi wynosi 1 500 zł. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na fakt, że wśród posiadanych przez Spółkę środków trwałych w bilansie wyszczególniono między innymi środki transportu o wartości 398 899,06 zł, które są przedmiotami łatwo zbywalnymi, dlatego też mogą one stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tej więc sytuacji nawet fakt poniesienia straty w ubiegłym roku obrotowym czy też wszczęcia w stosunku do Spółki postępowań egzekucyjnych nie może uzasadniać przyznania jej wsparcia ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy. Należy zwrócić uwagę również na fakt, że pomimo zaistnienia wyżej wymienionych okoliczności Spółka, zgodnie z jej oświadczeniem, nadal prowadzi działalność, ponosząc związane z tym koszty, odnośnie których brak jest podstaw do przyjęcia, że korzystają one z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami funkcjonowania podmiotu o charakterze publicznoprawnym, do których zaliczają się koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło