I SA/Rz 450/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-08-24

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wykazując trudną sytuację finansową mimo posiadania znacznego majątku trwałego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku spółki posiadającej majątek o znacznej wartości, w tym środki trwałe, oraz niepodejmującej działań zmierzających do pozyskania środków na pokrycie kosztów, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku od gier za październik 2010 r. Spółka wykazała stratę finansową oraz bardzo niskie saldo rachunku bankowego, ale posiadała majątek trwały o wartości ponad 13 milionów złotych. Uzasadniała wniosek trudną sytuacją finansową wynikającą ze zmiany przepisów podatkowych i zajęcia rachunków bankowych oraz udziałów w innej spółce.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) maja 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za październik 2010 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. Skarżąca – "A." Sp. z o.o., z siedzibą w W. – zwana dalej: spółką – zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) maja 2011 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za październik 2010 r. Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu, oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że spółka, której kapitał zakładowy wynosi 1 000 000 zł a wartość będących w jej dyspozycji środków trwałych 13 545 277,28 zł, za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 2 344 896,11 zł, natomiast saldo jej rachunku bankowego, na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosiło – 2,37 zł. Skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy podała, że prowadzi działalność gospodarczą obejmującą działalność wydawniczą, produkcję gier, zabawek, działalność związaną z grami losowymi oraz zakładami wzajemnymi, działalność rozrywkową, sportową, rekreacyjną, transportową, handlową (zarówno hurtową jak i detaliczną), działalność związaną z zatrudnieniem. Podkreśliła przy tym, że aktualnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, co wynika głównie ze zmiany przepisów dotyczących podatku od gier, albowiem w związku z wejściem w życie nowych regulacji w tym zakresie, nie była w stanie regulować na bieżąco swoich zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od gier, zaś w następstwie wszczętych postępowań egzekucyjnych zajęte zostały jej rachunki bankowe a także posiadane przez nią udziały w innej spółce kapitałowej. Skarżąca zaznaczyła również, że obecnie czyni starania mające na celu zmniejszenie kosztów własnych, dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest, w jej ocenie, uzasadniony. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Gramatyczna wykładnia wyżej przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, że rozpatrywanie wniosków osób prawnych o przyznanie im prawa pomocy odbywa się niejako dwuetapowo. Na wstępie bowiem badana jest przesłanka w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania - jako kategoria obiektywna, po czym Sąd podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy, w ramach przysługującego mu z woli ustawodawcy uznania, ograniczonego jedynie zasadą poszanowania prawa strony do sądu. Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności wynikające ze złożonego przez spółkę oświadczenia o stanie majątkowym należy stwierdzić, że nie sposób przyjąć, że jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze bowiem spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, gdyż, jak wynika ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym, dysponuje ona majątkiem o znacznej wartości, o czym świadczy chociażby wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych, wynosząca 13 545 277,28 zł. W tej zaś sytuacji nie sposób zasadnie twierdzić, że sytuacja spółki uzasadnia przyznanie jej pomocy ze środków publicznych, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że spółka, utrzymując, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania w pełnej wysokości, nie wykazała również, że podjęła jakiekolwiek działania zmierzające do pozyskania niezbędnych środków. Spółka występując o przyznanie prawa pomocy cały czas prowadzi swoją działalność o charakterze zarobkowym, podejmując kroki zmierzające do zmniejszenia kosztów własnych. Trudno zaś przyjąć, że źródła oszczędności w tym zakresie powinna poszukiwać przede wszystkim poprzez czynienie starań mających na celu uzyskanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Nie może ona bowiem domagać się przerzucenia części kosztów związanych z funkcjonowaniem w obrocie gospodarczym, do których to kosztów zaliczyć należy koszty postępowań sądowych, na podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych, tym bardziej, że odmowa uwzględnienia jej wniosku w tym przedmiocie nie będzie skutkować pozbawieniem jej prawa do sądu. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło