I SA/Rz 451/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lipca 2014r. sprawy ze skargi "A" sp. j. z siedzibą w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru do postępowania celnego - oddala skargę- Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2014r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu zażalenia "A" sp. j. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2014r. w przedmiocie zajęcia do postępowania celnego towaru w postaci przedniej połowy samochodu osobowego marki Volkswagen New Beetle o nr [...] w związku z podejrzeniem naruszenia przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - utrzymał w mocy przedmiotowe postanowienie. Za podstawę prawną przedmiotowego rozstrzygnięcia przyjęto art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.)- zwanej dalej OP., oraz art.73 ust.1 ustawy z dnia 19.03.2004r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2013r. poz.727 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że w dniu 8 stycznia 2014r. Skarżąca spółka - "A", z siedzibą w Z. działając przez przedstawiciela, złożyła w Oddziale Celnym w R. zgłoszenie celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru, określonego jako: "części nadwozi samochodów osobowych: zderzak, przednie lampy, kierunkowskazy, chłodnia, deska rozdzielcza, ściana grodziowa, przednie wzmocnienie, silnik, skrzynia biegów", które to zgłoszenie celne zostało zarejestrowane pod pozycją OGL/402010/00/000285/2014. W wyniku przeprowadzonej kontroli Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, iż wskazane w zgłoszeniu części są w istocie przednią połową uszkodzonego pojazdu samochodowego marki Volkswagen New Beetle Cabrio, przeciętego za przednimi fotelami, nie pozbawionego płynów eksploatacyjnych i olejów oraz zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. celem zajęcia stanowiska w kwestii sprowadzenia odpadu, który to organ pismem z dnia 10 stycznia 2014r. stwierdził, że przedmiotowy towar jest odpadem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14.12.2012r. o odpadach (Dz.U. z 2013r., poz. 21). Wobec tego w dniu 13 stycznia 2014r. organ celny , na podstawie przepisu art.27 ust.2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadu (Dz.U. Nr 124, poz. 859 ze zm.), w związku z dyrektywą nr 2006/12/WE w sprawie odpadów dokonał zatrzymania przedmiotowego towaru, wskazując jako przyczynę zatrzymania towaru opinię Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. nr [...] z dnia 10 stycznia 2014r., zgodnie z którą towar w postaci połowy samochodu osobowego marki VW NEW BEETLE CABRIO należy zakwalifikować jako odpad o kodzie 16 01 04 tj. zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, oraz zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu. Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* przez "A" Sp. j., będącą odbiorcą odpadu, odpowiedzialną za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium USA na terytorium Polski. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r nr [...] zawiesił na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Op. prowadzone postępowanie celne do czasu wydania rozstrzygnięcia przez GIOŚ. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. znak [...] Naczelnik Urzędu Celnego dokonał zajęcia do postępowania celnego towaru w postaci przedniej połowy samochodu osobowego marki Volkswagen New, w związku z podejrzeniem naruszenia przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Postanowienie doręczone zostało Stronie w dniu 31 stycznia 2014r. W zażaleniu na wyżej wymienione postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości skarżąca spółka zarzuciła, że do zajęcia towaru doszło w nieprawidłowy sposób, z zastosowaniem błędnej podstawy prawnej. W ocenie strony naruszony został art.217 § 1 ust.4 Op., gdyż postanowienie nie posiada właściwie określonej podstawy prawnej. W dniu 21 marca 2014r. do Izby Celnej wpłynęło postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia [...] lutego 2014r., który wezwał skarżącą spółkę do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust.3 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci przedniej części uszkodzonego pojazdu marki Volkswagen New Beetle Cabrio, w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Organ wskazał, iż obowiązek może być wykonany za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie punktu zbierania pojazdów. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, Dyrektor Izby Celnej postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 37 ust.1 WKC towary wprowadzane na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1 aż do zmiany ich statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu bądź zniszczenia zgodnie z art. 182. Jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów daną procedurą i o ile towary nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, organy celne w myśl art. 73 ust.1 WKC - zwalniają towary po dokonaniu weryfikacji zgłoszenia lub jego przyjęciu bez weryfikacji. Dotyczy to również sytuacji, gdy weryfikacja nie może zostać zakończona w uzasadnionym terminie i gdy obecność towarów do celów tej weryfikacji nie jest już konieczna. Zgodnie z art. 3 ust.1 wyżej cyt. ustawy z dnia 29.06.2007r. o międzynarodowym obrocie odpadami Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest organem odpowiedzialnym za wykonanie zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE serii L Nr 190 z dnia 12.07.2006r.) Stosownie do postanowień art. 27 ust.1 o międzynarodowym obrocie odpadami, organ administracji publicznej, o którym mowa w art.3 ust.3, który stwierdził nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów, podejmuje niezwłocznie działania mające na celu zabezpieczenie przed oddziaływaniem odpadów na środowisko, oraz niezwłocznie przekazuje zawiadomienie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska który wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów strony organ podkreślił, że z uwagi na fakt, że wobec towaru toczy się postępowanie administracyjne wszczęte w dniu [...] stycznia 2014r. przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, towar ten nie mógł być oddany do dyspozycji Strony. Przepisy celne stanowią bowiem, że w sytuacji, gdy spełnione zostaną warunki objęcia towarów daną procedurą i o ile towary nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, organy celne zwalniają towary po dokonaniu weryfikacji zgłoszenia lub jego przyjęciu bez weryfikacji. Dotyczy to również sytuacji, gdy weryfikacja nie może zostać zakończona w uzasadnionym terminie i gdy obecność towarów do celów tej weryfikacji nie jest już konieczna (art. 73 ust.1 WKC). Z kolei z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż postanowieniem znak [...] z dnia [...].02.2014r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał "A" Sp.j. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust.3 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci przedniej części uszkodzonego pojazdu marki Volkswagen New Beetle Cabrio, jednocześnie zobowiązując stronę do podjęcia wskazanych działań w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Do chwili obecnej "A" Sp. j., w związku z w/w postanowieniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, nie podjęła żadnych kroków wobec zajętego w dniu [...] stycznia 2014r. towaru. W skardze na powyższe postanowienie, skarżąca spółka domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia ewentualnie jego uchylenia w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 217§1 pkt 2 Op. w zw. z art. 219 Op. oraz 247§1 pkt 2 Op. z zakresie w jakim organ błędnie stwierdził, iż postanowienie Naczelnika Izby Celnej zawiera wszystkie niezbędne elementy postanowienia, a także naruszenie prawa materialnego tj. art. 27 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez jego błędne zastosowanie w stosunku do towaru, który nie jest odpadem. W uzasadnieniu skargi, skarżący podkreślił, iż do faktycznego zatrzymania towaru doszło w dniu 13 stycznia 2014r. dowodem czego jest protokół zatrzymania nr [...] – co zdaniem strony nastąpiło bezprawnie, gdyż zgodnie z art. 30 ust 2 prawa celnego zajecie towaru następuje w drodze postanowienia, które w przedmiotowej sprawie wydane zostało dopiero w dniu [...] stycznia 2012r. Skarżący podkreślił też, że art. 30 ust 1 prawa celnego daje organom celnym prawo zajęcia towaru jedynie w celu podjęcia działań zmierzających do uregulowania jego statusu celnego, natomiast art. 27 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, stanowi legitymacje do podjęcia działań zabezpieczających przed oddziaływaniem odpadów na środowisko – w ocenie skarżącego powołane przepisy nie stanowią wystarczającej podstawy podjętych wobec skarżącego działań. Strona zwróciła uwagę, że postanowienie o zajęciu towaru z dnia [...] I 2014r. zapadło w czasie zawieszenia postępowania w sprawie, w czym upatruje naruszenia przepisów postępowania. Podniosła także, że organ celny dokonujący zatrzymania towaru nigdy nie uznał go za odpad w rozumieniu ustawy o odpadach, opierając się jedynie na niewiążącej opinii WIOŚ w R. Po raz kolejny podniosła, że sprowadzony towar nie spełnia przesłanek zakwalifikowania jako odpad, gdyż został nabyty nie w celu pozbycia się go – jak wymaga tego ustawa, a w celu powtórnego wykorzystania jako element dekoracyjny mającego powstać budynku. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie w całości, organ celny podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgłoszenie celne stanowi wniosek zgłaszającego o nadanie zgłaszanemu towarowi określonego przeznaczenia celnego. Definicję przeznaczenia celnego określa art. 4 pkt 15 WKC, według którego przeznaczenie celne towaru oznacza: a) objęcie towaru procedurą celną, b) wprowadzenie towaru do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego, c) powrotny wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty, d) uszlachetnianie czynne, e) przetwarzanie pod kontrolą celną, f) odprawę czasową, g) uszlachetnianie bierne, h) wywóz. Stosownie do art. 71 ust. 1 WKC podstawą stosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą objęte są towary, stanowią wyniki dokonanej weryfikacji zgłoszenia. Natomiast zgodnie z art. 73 ust. 1 WKC organy celne zwalniają towary po dokonaniu weryfikacji zgłoszenia lub jego przyjęciu bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów daną procedurą o ile zgłaszane towary nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów. Art. 75 WKC stanowi, że w celu uregulowania sytuacji towarów podejmuje się wszelkie niezbędne działania, łącznie z orzekaniem przepadku i sprzedaż towarów, które: a) nie mogły zostać zwolnione ze względu na to że: - ich rewizja nie mogła zostać podjęta lub kontynuowana w terminach wyznaczonych przez organy celne z przyczyn niezależnych od zgłaszającego; bądź - nie przedstawiono dokumentów, od których uzależnione jest ich objęcie procedurą celną; bądź - należności celne przywozowe lub wywozowe nie zostały uiszczone albo zabezpieczone w wymaganych terminach; bądź - są przedmiotem zakazów lub ograniczeń b) po dokonaniu zwolnienia nie zostały usunięte w rozsądnym terminie. Dokonując w dniu 8 I 2014r. kontroli zgłoszenia celnego, organ celny stwierdził, że przedmiotem zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu była przednia połowa uszkodzonego samochodu marki Volkswagen New Beetle Cabrio, a nie części samochodu osobowego, jak to zadeklarował Skarżący. W wyniku podjętych czynności weryfikacyjnych, w tym rewizji celnej towaru, organ celny uznał połowę przedmiotowego samochodu za odpad, a jedynie dla upewnienia się co do słuszności swego stanowiska, w piśmie z dnia 8 I 2014r. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. o zajęcie stanowiska w tym przedmiocie. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w R. w piśmie z dnia 10 I 2014r., podzielił stanowisko organu celnego, że połowa przedmiotowego samochodu jest odpadem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U. z 2013r., poz. 21). Wówczas Naczelnik Urzędu Celnego w piśmie z dnia 13 I 2014r. powiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu oraz przekazał mu stosowną dokumentację. Organ celny postępował zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 ze zm.), zgodnie z którym organy wymienione w ust. 1 i 3 tj. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, Służba Celna, Straż Graniczna, Inspekcja Transportu Drogowego oraz wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska współdziałają w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów oraz zapobiegają nielegalnemu międzynarodowemu przemieszczaniu odpadów, w szczególności przez wymianę informacji i doświadczeń, w tym w zakresie kwalifikacji towarów, jako spełniających przesłanki do uznania ich za odpady. Ponadto organ celny działał w oparciu o art. 27 ust. 2 wyżej cyt. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, według którego: "organ administracji publicznej, który stwierdził nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów, niezwłocznie przekazuje zawiadomienie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wraz z kompletną dokumentacją sprawy oraz informacją o podjętych działaniach. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2014r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał Spółkę do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE Seri L Nr 190 z dnia 27 VI 2006r.) poprzez zagospodarowanie odpadu w postaci przedniej części wyżej określonego samochodu, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami. Dla realizacji wyznaczonych działań organ zakreślił stronie 30-dniowy termin od dnia otrzymania postanowienia. Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 15 maja 2014r. uchylił postanowienie z dnia 25 lutego 2014r., jedynie w zakresie powyższego terminu, uznając go za zbyt krótki, a w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy. Ostatecznie więc połowę wyżej opisanego samochodu za odpad uznały wyspecjalizowane organy w tym względzie tj.: organ celny, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska i Główny Inspektor Ochrony Środowiska - ten ostatni organ w formie postanowień dwuinstancyjnych a przeciwne stanowisko skarżącej Spółki nie jest zasadne. Przedmiotowa połowa wyżej opisanego samochodu zaklasyfikowana została jako odpad o kodzie 16.0104 w rozumieniu rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 27 września 2002r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206). Istotnym jest, że Spółka nie zaskarżyła tej ostatniej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 maja 2014r. Nieistotny jest natomiast cel dla jakiego skarżąca Spółka ma wykorzystać połowę przedmiotowego samochodu. Niezasadny jest też zarzut skarżącej Spółki, że postanowienie o zajęciu towaru z dnia [...] I 2014r. nie zawierało podstawy prawnej do jego wydania. Naczelnik Urzędu Celnego wydając przedmiotowe postanowienie, jako podstawę prawną wskazał art. 2, art. 30 oraz art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (tj. Dz.U. z 2013r. poz. 727 ze zm.), art. 216 Ordynacji podatkowej, art. 27 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów z dnia 29 czerwca 2007r. (Dz.U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) oraz art. 1 WKC. Art. 30 ust. 1 Prawa celnego stanowi, że zgodnie z przepisami WKC organ celny jest obowiązany podjąć działania zmierzające do uregulowania sytuacji towaru, a wiec może dokonać również jego zajęcia. Zajęcie może być dokonane bez względu na prawa osób trzecich i z pierwszeństwem przed wszystkimi obciążeniami i przywilejami (ust. 2). Zajęcie towaru następuje na mocy postanowienia, które może być w każdym czasie uchylone lub zmienione (ust. 3). Na postanowienie w sprawie zajęcia towaru przysługuje zażalenie. Każdy towar sprowadzany na obszar Wspólnoty powinien otrzymać przeznaczenie celne. W pierwszej części uzasadnienia podano definicję przeznaczenia celnego określoną w art. 4 pkt 15 WKC. Wyniki weryfikacji zgłoszenia są podstawą do dalszego stosowania przepisów celnych. Zwolnienie towarów może nastąpić jedynie wtedy, gdy spełnione zostały warunki objęcia towarów daną procedurą. W przypadku gdy towary nie mogą być zwolnione, organy celne podejmują niezbędne działania do uregulowania ich sytuacji. Z uwagi, że towar zgłoszony do procedury celnej w postaci połowy samochodu jest odpadem, implikował zastosowanie normy prawnej zawarte w art. 27 ust. 1 wyżej cyt. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 powyższej ustawy, organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 ust. 3, który stwierdził nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów, podejmuje niezwłocznie działania mające na celu zabezpieczenie przed oddziaływaniem odpadów na środowisko, w tym szczególnie życie i zdrowie ludzi. Zdaniem Sądu postanowienie zawiera też wszystkie elementy określone w art. 217 Ordynacji podatkowej. Postanowienie z dnia [...] I 2014r. o zajęciu do postępowania celnego towaru, wydane zostało istotnie po zawieszeniu postępowania celnego, przez organ I instancji postanowieniem z dnia 17 I 2014r. w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jednakże organ nie naruszył z tego względu prawa. Art. 202 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z przyczyn określonych w art. 201 § 1 pkt 1, 3, 4 nie podejmuje żadnych czynności, z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo zabezpieczenie dowodu. W komentarzu do art. 202 Ordynacji podatkowej (źródło - lex sigma) Piotr Pietrasz zajął stanowisko, iż powyższy przepis wyraźny nakaz niepodejmowania żadnych czynności procesowych ogranicza do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 201 § 1 pkt 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej, jednak nakaz ten, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii podejmowania czynności dowodowych, należy również odnieść do innych przypadków zawieszenia postępowania. Powyższy pogląd Sąd w pełni podziela. Trudno przyjąć, aby racjonalny ustawodawca, przy zawieszeniu postępowania w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 zamierzał wyłączyć możliwość dokonania tak istotnej czynności jak zabezpieczenie dowodu. Niewątpliwie postanowienie z [...] I 2014r. o zajęciu do postępowania celnego towaru, zmierzało też do zabezpieczenia dowodu. Z uwagi na powyższe ponieważ organy nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego, skarga jako bezzasadna podległa oddaleniu w oparciu o art. 151 Ppsa.