I SA/Rz 452/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch Sędzia NSA Maria Piórkowska Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi "A"Spółka z o.o. w T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2004r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...]Prezydent Miasta odmówił Towarzystwu Przemysłowo-Handlowemu “B." Sp. z o.o., zwanemu dalej Spółką, umorzenia zaległości podatkowych. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 3 sierpnia 2004r. Spółka wniosła od tej decyzji odwołanie w dniu 18 sierpnia 2004r. Postanowieniem z dnia [...] września 2004r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, ze względu na przekroczenie ustawowego terminu i wobec braku wniosku o jego przywrócenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie. Strona skarżąca zarzuciła, że wydając zaskarżone postanowienie Kolegium naruszyło art.9 k.p.a. tj. zasadę udzielania informacji faktycznej i prawnej. W jej ocenie organ odwoławczy miał obowiązek poinformować stronę o możliwości obrony przez złożenie prośby o przywrócenie terminu. Ponadto Spółka stwierdziła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane już po rozpatrzeniu złożonego odwołania, o czym świadczy wyznaczenie Spółce terminu do wypowiedzenia się na piśmie w sprawie zebranego materiału dowodowego. A zatem Kolegium badając dopuszczalność odwołania w postępowaniu wstępnym nie dopatrzyło się uchybienia co do terminu wniesienia odwołania i przystąpiło do jego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie strona skarżąca podniosła dodatkowo, że uzasadnione jest stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art.247§1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.), określanej dalej jako Ordynacja podatkowa, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze przystąpiło do merytorycznego rozpoznania odwołania, czyli odwołanie zostało skutecznie przyjęte, a dopiero później stwierdzono uchybienie terminu. Natomiast jednym z powodów uchybienia terminowi był brak doręczenia stronie pisma organu I instancji przekazującego akta, w którym to piśmie wskazano na upływ terminu. Strona wnosząc odwołanie była subiektywnie przekonana, że wniosła je w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art.134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest nieuzasadniona. Poza sporem w niniejszej sprawie jest wniesienie przez skarżąca Spółkę odwołania od decyzji organu I instancji po upływie ustawowego, 14-dniowego terminu, o którym mowa w art.223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bowiem jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru Spółka otrzymała tę decyzję w dniu 3 sierpnia 2004r., zaś odwołanie zostało nadane w dniu 18 sierpnia 2004r. (data stempla pocztowego). Wraz z odwołaniem Spółka nie wniosła prośby o przywrócenie terminu. Stosownie do treści art.162 §1 i § 2 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, wnosząc jednocześnie odwołanie. Aby zatem termin do wniesienia odwołania został przywrócony strona powinna spełnić wszystkie wymienione w powołanym przepisie przesłanki. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Spółka nie spełniła żadnej z powyższych przesłanek, ponieważ w ogóle nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Zresztą strona skarżąca przyznała, że była przekonana o tym, iż składa odwołanie w terminie. Oznacza to, że uchybienie nastąpiło wskutek błędnego obliczenia terminu, a nie wystąpiła żadna obiektywna przeszkoda, która mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu. W tej sytuacji brak było podstaw zarówno do przywrócenia terminu, gdyż organ nie może w tym zakresie działać z urzędu, jak i do rozpatrzenia odwołania, gdyż organ nie może rozpatrywać odwołania, które wpłynęło po terminie. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zarzuty skargi są chybione. Nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz przepisy Ordynacji podatkowej, w której również ustanowiona została zasada informowania stron i udzielania im wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Nie oznacza to jednak, aby organy miały obowiązek przejąć rolę pełnomocników stron i doradzać im w kwestii skutecznego wnoszenia środków prawnych. Tym bardziej, że Spółka nie zwracała się do organu o udzielenie informacji lub wyjaśnień dotyczących przepisów podatkowych. Należy zauważyć, że tryb i terminy wnoszenia środków odwoławczych, a także przesłanki przywrócenia terminu uregulowane zostały w powszechnie obowiązujących przepisach ustawowych, zaś winą za nieznajomość tych przepisów przez stronę nie można obciążać organów podatkowych. Nietrafny jest także zarzut rozpoznania merytorycznego sprawy, a następnie dopiero badania przez organ odwoławczy zachowania terminu do wniesienia odwołania. Z akt postępowania nie wynika, aby takie rozpoznanie sprawy miało miejsce, gdyż wyrazem merytorycznego załatwienia sprawy jest wydana decyzja, którą doręcza się stronie na piśmie. Skoro decyzja nie została w sprawie wydana, to znaczy, że organ nie rozpatrzył sprawy merytorycznie i nie ma znaczenia czy zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W postępowaniu podatkowym nie ma formalnego podziału na wstępne i merytoryczne rozpatrywanie odwołania, na każdym etapie organy mają obowiązek uwzględnić dostrzeżone uchybienia formalne. Zarzut braku doręczenia stronie przez organ I instancji pisma z dnia 2 września 2004r., przekazującego akta sprawy wraz z odwołaniem do Kolegium jest nieuzasadniony, gdyż organ nie miał takiego obowiązku, tym bardziej, że organ odwoławczy umożliwił stronie zapoznanie się z całością zgromadzonych akt, w tym również ze stanowiskiem organu I instancji zawartym w przedmiotowym piśmie. Nawet gdyby strona dowiedziała się z tego pisma, że uchybiła terminowi, i złożyła wówczas wniosek o przywrócenie terminu, to i tak wniosek byłby spóźniony, bo powinien on być złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia i tego ostatniego terminu nie można przywrócić. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, dlatego w oparciu o art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.