I SA/Rz 454/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2013 r nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za kwiecień 2010 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Spółka "A" (dalej: spółka /skarżąca) wezwana do uiszczenia wpisu w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, działając przez pełnomocnika radcę prawnego, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, podkreślając w uzasadnieniu wniosku, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, której przyczyną jest zmiana przepisów dotyczących podatku od gier- działalność gospodarcza spółki związana jest z grami losowymi i zakładami specjalnymi. Spółka uzasadniając wniosek skupiła się na argumentach związanych z trudnościami branży (obniżenie przychodów) i jej samej, spowodowanej zmianą przepisów. Spółka zaznaczyła, że eksploatuje obecnie ok. 200 automatów, co stanowi 7% stanu sprzed zmiany przepisów, brak jej środków na bieżące funkcjonowanie, wydatki przekraczają dochody. Majątek trwały spółki składa się głównie z automatów do gry i w zasadzie jako towar jest na rynku bezwartościowy. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 2.500.000,00 zł, wartość środków trwałych 4.657.599,66 zł, za ubiegły rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 888.485,30 zł, a saldo jej rachunku bankowego wynosi 0 zł. Na wezwanie spółka nadesłała zeznanie CIT-8 za 2012 r., deklaracje VAT-7 od stycznia do czerwca 2013 r., wyciągi z dwóch rachunków bankowych, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego oraz wydruk raportu o środkach trwałych (dokumenty w aktach I SA/Rz 451/13). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r. , sygn. II OZ 318/08, system LEX nr 479111). W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza, w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz przedłożonych dokumentów, nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych, przy czym dodać należy, że wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy rozpoznawany był z uwzględnieniem wszystkich zawisłych w Sądzie spraw. W 2012 r. spółka wygenerowała 148.551.284,25 zł przychodów, wykazując jednocześnie stratę w wysokości 888.485,30 zł przy czym spółka amortyzuje posiadane maszyny i urządzenia do gier, tym samym ujmuje koszty z tego tytułu, a strata wpływa na obniżenie kwoty podatku dochodowego płatnego w przyszłych okresach. Polski system podatkowy zezwala na odliczenie poniesionych strat, czyli kosztów transakcji przewyższających w danym okresie odpowiadające im przychody, od przyszłej podstawy opodatkowania, redukując w ten sposób kwotę przypadającego do zapłaty podatku. Z przedłożonych deklaracji dla podatku od towarów i usług za I półrocze 2013 r. wynika, że skarżąca deklaruje sprzedaż zwolnioną w znacznych kwotach: styczeń – 10.987.649 zł, luty – 10.980.719 zł, marzec – 10.725.156 zł, kwiecień -8.515.270 zł, maj – 6.301.537 zł, czerwiec – 6.365.715 zł, a zatem rozmiary działalności spółki obiektywnie nie są małe. Pozostała sprzedaż opodatkowana jest w zasadzie symboliczna i wynosi miesięcznie łącznie ok. 3000 zł. Z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że spółka posiada środki pieniężne, pozwalające jej ponieść koszty sądowe, a na tym etapie sprawy – uiścić konieczny wpis od skarg. Salda końcowe na tych wyciągach z okresu od 12 kwietnia do 29 czerwca 2013 r. wynosiły kolejno: 16.106,06 zł, 18.136,62 zł, 18.774,62 zł,18.774,62 zł, 20.473,92 zł, 21.113,44 zł, 21.113,44 zł, 21.775,36 zł. Z kolei salda końcowe na drugim rachunku wynosiły kwotę 15.870 zł. Znikoma ilość transakcji za pośrednictwem tych rachunków w konfrontacji z rozmiarami działalności spółki może jedynie sugerować, że posiada ona jeszcze inne rachunki. Istotne w sprawie jest to, że spółka nie wykonała wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym w całości. Mianowicie nie przedłożyła bardzo ważnych dokumentów pozwalających na ocenę jej sytuacji finansowej, tj. bilansu za 2012 i sześć miesięcy 2013 r. oraz informacji dodatkowych do sprawozdania finansowego. Z nich można było uzyskać informację np. o ewentualnych należnościach spółki, udzielonych pożyczkach itp. (z przesłanych dokumentów wynika, że spółka "B", która jest wspólnikiem skarżącej - wg KRS posiada udziały o łącznej wysokości 415.000.000 zł - wystąpiła o zapłatę znacznych kwot od skarżącej). Takie działanie spółki nie pozostaje bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie, ponieważ nie jest możliwa obiektywna ocena sytuacji finansowej skarżącej. Rozważając realne możliwości poniesienia opłat w toczącym się postępowaniu, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonej działalności i ujawnionych wielkościach ekonomicznych, kwota opłaty sądowej od skargi, a także inne ewentualne przyszłe kosztów, jeśliby się pojawiły w tej sprawie (sprawach), jawi się jako nieznacząca dla kondycji finansowej spółki. Spółka w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy posiadała środki pieniężne, które mogły posłużyć do zapłaty wpisu, co pozwoliłoby na rozpoznanie spraw. Występując o zwolnienie od kosztów spółka nie podnosi, że nie posiada zdolności kredytowej w celu zaciągnięcia zobowiązania. W działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, wiążące się wydatkami finansowymi. Do takich zaliczają się także wydatki sądowe, konieczne do dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze postępowania sądowego. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie przede wszystkim to, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego (wspólnikami skarżącej są cztery podmioty – osoby prawne) Kroków takich Spółka nie wykazała. Konkludując, ocena sytuacji w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją daje uprawnienie do oceny, że spółka nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy nie tylko we wnioskowanym zakresie, ale również np. w postaci zwolnienia w części od kosztów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.