I SA/Rz 456/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-07-31
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą przynoszącą straty, ale posiadający wysokie przychody, znaczną wartość środków trwałych i zatrudniający pracowników, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ mimo wykazywania strat w działalności gospodarczej, posiada obiektywne możliwości zarobkowe pozwalające na pokrycie kosztów postępowania. Wysokie przychody, wartość środków trwałych, zatrudnienie pracowników oraz otrzymany zwrot kosztów w innej sprawie wskazują na zdolność do poniesienia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący H.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazywał na straty w działalności gospodarczej, zajęcia komornicze i brak płynności finansowej. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, podał, że otrzymuje rentę wypadkową, ponosi koszty utrzymania lokalu i dzieci, ale posiada znaczną liczbę pojazdów ciężarowych i zatrudnia pracowników. Przedłożył dokumentację finansową firmy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2005r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Skarżący H.G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2008r. nr [...]. We wniosku podał, że nie ma żadnych dochodów ani majątku, pozostaje w rozdzielności majątkowej. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty, brak płynności finansowej i zajęcia komornicze utrudniają prawidłowe funkcjonowanie przedsiębiorstwa i w wyniku tego kontrahenci rozwiązali z jego firmą umowy handlowe, a banki wezwały do natychmiastowej spłaty kredytów. W takiej sytuacji zapłata kwoty wpisu i ponoszenie innych kosztów sądowych są niemożliwe.
Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwaną w skrócie P.p.s.a., dotyczących możliwości płatniczych wyjaśnił, że otrzymuje rentę wypadkową w kwocie 623,57 zł (netto 544,45 zł), mieszka w lokalu firmy i ponosi z tego tytułu koszty w wysokości ok. 300 zł miesięcznie. Skarżący podał, że przekazuje dobrowolnie co miesiąc kwotę 1000 zł na utrzymanie dzieci, sam nie korzysta z jakiejkolwiek pomocy instytucji ani osób trzecich. Zgodnie z oświadczeniem posiada 12 sztuk pojazdów ciężarowych
i naczep samochodowych, zatrudnia 22 pracowników, przedłożył także odpisy zeznań podatkowych za lata 2006 – 2007, bilans przedsiębiorstwa za ten sam okres
i tabele amortyzacyjne środków trwałych.
Rozpoznając wniosek należy nadmienić, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie jak wnioskowany czyli częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). Niemożność ta powinna mieć charakter obiektywny a jej wykazanie leży po stronie wnioskodawcy. Należy dodać, że zakres częściowy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącego na podstawie zebranego materiału: wniosku, dokumentów, wyjaśnień - stwierdzić należy, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy
w jakimkolwiek zakresie.
We wniosku skarżący wyeksponował argumenty mające wskazywać na złą sytuację materialną. Nie uprawdopodobnił wystąpienia zdarzeń, na które powoływał się w uzasadnieniu, tj. liczne zajęcia komornicze - w tym środków transportu, wezwania banków do natychmiastowej spłaty kredytów, rozwiązanie przez kontrahentów umów handlowych i odmowy dostaw towarów. Podał, że działalność gospodarcza przynosi straty, renta chorobowa to kwota 623,57 zł, koszty związane
z opłatami za gaz i energię elektryczną – 300 zł i równocześnie wyjaśnił, że przekazuje 1000 zł na utrzymanie dzieci.
W tym miejscu należy zauważyć, że strata (za 2007r. - 106.828,47zł) to często wynik bilansowy nadwyżki kosztów nad przychodami, np. gdy podmiot ponosi nakłady inwestycyjne. Strata może być spowodowana wielkością odpisów amortyzacyjnych będących kosztami uzyskania przychodów, może być wykorzystana do obniżenia dochodu z tego źródła i nie oznacza braku środków finansowych. Co więcej, poniesioną w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej stratę każdy podatnik ma prawo rozliczyć w ciągu pięciu kolejnych lat, poprzez zmniejszenie wykazanego zysku za dany rok, a co za tym idzie okoliczność ta nie zawsze warunkuje potrzebę udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Analiza dostarczonej dokumentacji finansowej wskazuje, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów (m.in. sprzedaż paliw stałych i ciekłych), osiąga wysokie przychody (4.129.896,45 zł - według PIT-36 za 2007r.), systematycznie wzrasta liczba zatrudnionych (11 osób w 2006r., 18 osób
w 2007r., 22 osoby w 2008r.), niemała jest również – zgodnie z przedłożoną tabelą amortyzacyjną - wartość posiadanych środków trwałych w postaci budynków, środków transportu, urządzeń technicznych.
Mając na uwadze podane informacje, z obiektywnego punktu widzenia skarżący posiada możliwości zarobkowe pozwalające sprostać wysokości kosztów postępowania w niniejszej sprawie, które sprowadzają się na tym etapie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
Konkludując, ocena sytuacji skarżącego na podstawie przedłożonej dokumentacji, uprawnia do oceny, iż kwota wpisu sądowego, a także ewentualnych innych opłat w niniejszej sprawie, których nie można wykluczyć, zdaniem rozpoznającego wniosek, nie jest na tyle wygórowana, by skarżący nie był w stanie jej uiścić zwłaszcza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku
z dnia 28 marca 2008r., sygn. I SA/Rz 699/07 zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącego trzy tysiące złotych tytułem zwrotu kosztów tegoż postępowania sądowego, a w tym samym czasie skarżący zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie. Zatem zwrot zasądzonych środków pieniężnych mógł zostać przeznaczony również na aktualnie prowadzone postępowanie. Ponadto w sprawie ustanowiony został fachowy pełnomocnik
z wyboru, którego działania wiążą się z wydatkami skarżącego na jego wynagrodzenie. Nie można w takiej sytuacji przerzucać obowiązku opłacenia postępowania sądowoadministracyjnego na ogół obywateli.
Skoro skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że znajduje się
w sytuacji materialnej, która powoduje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło