I SA/Rz 457/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-09-04
Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna w upadłości likwidacyjnej, która nadal prowadzi działalność gospodarczą i posiada środki na koncie bankowym przekraczające wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba prawna w upadłości likwidacyjnej, która nadal prowadzi działalność gospodarczą i dysponuje środkami na koncie bankowym wielokrotnie przekraczającymi wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych. Wykazanie braku środków na pokrycie kosztów postępowania jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka, mimo ogłoszenia upadłości, nadal prowadzi działalność gospodarczą. Syndyk podał wartość kapitału zakładowego, środków trwałych oraz saldo konta bankowego, które znacznie przekraczało wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. Wartość wierzytelności w postępowaniu upadłościowym wyniosła około 10 000 000 zł. Wpis od skargi kasacyjnej wynosił 2 772 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. w upadłości likwidacyjnej, na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2011 r., nr (...), (...), (...), (...), (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2005 r., w związku z wnioskiem Syndyka o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek.
Syndyk Masy Upadłości "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. w upadłości likwidacyjnej – zwany dalej: syndykiem - złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach podał, że upadłość spółki została ogłoszona postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. [...], jednakże sędzia komisarz wyraził zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o majątek upadłej spółki. Zezwolenie to zostało wydane do dnia 8 listopada 2012 r
W oświadczeniu podano także, że wartość kapitału zakładowego upadłej spółki wynosi 732 630,28 zł a wartość jej środków trwałych - według bilansu na dzień ogłoszenia upadłości - 4 463 955,95 zł. Na koncie bankowym spółki, na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostawało 220 190,95 zł, zaś suma zgłoszonych w postępowaniu upadłościowym wierzytelności wyniosła około 10 000 000 zł.
Wpis od skargi kasacyjnej w przedmiotowych sprawach, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 7 sierpnia 2012 r., wynosi 2 772 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powołanego przepisu wynika więc, że rozpatrując wniosek osoby prawnej najpierw należy zbadać czy faktycznie nie dysponuje ona środkami na pokrycie kosztów związanych z zawisłą przed sądem sprawą, gdyż tylko w takiej sytuacji sąd może, w ramach przyznanego mu uznania, zadecydować ewentualnie o zastosowaniu instytucji prawa pomocy. Wykazanie braku środków na pokrycie kosztów postępowania jest więc warunkiem sine qua non przyznania ulgi w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając na uwadze okoliczności wynikające ze złożonego przez syndyka wniosku nie sposób stwierdzić, że nie dysponuje on środkami na pokrycie kosztów sądowych związanych z zawisłymi przed Sądem sprawami, gdyż saldo konta bankowego upadłej spółki wielokrotnie przekracza wysokości wpisu od skargi kasacyjnej. Oprócz tego w skład masy upadłości wchodzą środki trwałe, w wartości których wydatki te również znajdują pełne pokrycie. W tej sytuacji sformułowane we wniosku twierdzenia o braku możliwości uiszczenia kosztów sądowych nie znajdują pokrycia w rzeczywistości.
Oceny tej nie zmienia wielkość sumy wszystkich wierzytelności zgłoszonych w postępowaniu upadłościowym, gdyż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy sąd bada rzeczywiste możliwości finansowe podmiotu o nie występującego w chwili złożenia tego wniosku, a nie kwestie związane z podziałem funduszów masy upadłości w postępowaniu upadłościowym. Upadła spółka nadal prowadzi bowiem działalność gospodarczą, a koszty związane z przedmiotowym postępowaniem sądowoadministracyjnym stanowią część jej bieżących wydatków, na których pokrycie posiada ona wystarczające środki. Niezależnie od powyższego wydatki te, jako związane z zarządem masy upadłości (art. 230 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze – Dz. U. Nr 175, poz. 1361, ze zm.) zaliczają się do kosztów postępowania upadłościowego, które podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło