I SA/Rz 460/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2008r. [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania - postanawia - oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący K. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości 1.680,20zł (brutto) miesięcznie. Podkreślił, iż z uwagi na przestępstwo popełnione przez byłego pracownika utracił płynność finansową. Zaprzestał spłacania zaciągniętych kredytów i rat leasingowych. Posiada zaległości wobec Urzędu Skarbowego oraz ZUS. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i trójką dzieci. Jedna z córek cierpi na porażenie mózgowe. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 150m2, udziały w budynku magazynowo-biurowym oraz samochód osobowy Ford Galaxy o wartości około 45.000zł. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. referendarz sądowy pismem z dnia 19 czerwca 2008r. wezwał do złożenia przez skarżącego dodatkowego oświadczenia w zakresie sytuacji majątkowej i przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację na którą się powołuje tj. fakt, że został okradziony, wielkość szkody, jej wpływ na sytuację finansową. Przedłożenia dowodów wskazujących na wysokość wydatków związanych z kosztami leczenia oraz udokumentowanie stanu zdrowia żony i córki, informacji o ewentualnej pomocy od instytucji i osób trzecich w codziennym utrzymaniu a także o wyszczególnienie kosztów utrzymania siebie i rodziny, podania informacji o zobowiązaniach i wierzytelnościach, przedłożenia zeznania podatkowego za 2007r. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący pismem z dnia 17 lipca 2008r. zwrócił się o przedłużenie terminu do złożenia żądanych dokumentów ponieważ dokumenty dotyczące kredytów i leasingów znajdują się w biurze rachunkowym i zostaną odebrane dnia 19 lipca 2008r. Natomiast dostarczenie zaświadczenia z poradni psychiatrycznej nie jest możliwe z uwagi na urlop lekarza. Skarżący podał, iż przesyła zaświadczenie o niepełnosprawności córki. Dokument taki nie został jednak załączony do wskazanego pisma. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 31 lipca 2008r. sygn. akt I SA/Rz 460/08, wydanym przez referendarza sądowego, odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący kwestionując zasadność wydanego postanowienia wniósł sprzeciw w którym podkreślił, iż nie ma dostatecznych środków do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych a tym bardziej nie jest w staniu uiścić kosztów sądowych. Sprzeciw został złożony w terminie, co zgodnie z art. 260 p.p.s.a. - wywołuje skutek w postaci utraty mocy postanowienia, przeciwko któremu został on wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że pismem z dnia 18 sierpnia 2008r. skarżący został po raz wtóry wezwany do udokumentowania swojej jak zaznacza - wyjątkowo trudnej sytuacji - i w odpowiedzi z dnia 8 września 2008r. nie zostały przedłożone jakiekolwiek dokumenty, które czyniłyby wiarygodnymi twierdzenia skarżącego co do jego katastrofalnej sytuacji finansowej. Intencją skarżącego było uzyskanie w rozpoznawanej sprawie przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłat i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.) - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Badanie, czy w danym przypadku spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy następuje w oparciu o oświadczenie złożone na stosownym formularzu. Składane oświadczenie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 § 1 p.p.s.a.), a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem Sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W takim bowiem znaczeniu pojawiło się w tym przepisie sformułowanie "wykazać", które oznacza udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r.). Innymi słowy, na skutek wskazanych przez stronę wnioskującą dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba tutaj także podkreślić, iż art. 255 p.p.s.a., który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie nakłada na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczanie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (tak M. Niezgódka - Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, wyd. 1, s. 244). Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, iż przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zachodzi w stosunku do jego osoby. Złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., nie zawiera, zdaniem Sądu, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz sytuacji majątkowej jego rodziny. W złożonym wniosku skarżący skoncentrował się jedynie na przedstawieniu takich danych, które mogą świadczyć o jego złym stanie majątkowym. Skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku i pomimo wezwania referendarza sądowego, a także Sądu, nie uzupełnił złożonego wniosku o wskazane w wezwaniu z dnia 19 czerwca 2008r. i 18 sierpnia 2008r. dane, nie przedłożył także żądanych dokumentów. Brak danych w postaci dokumentów i wyjaśnień na skutek niezastosowania się do wezwań, pozbawiło w znacznej mierze Sąd, możliwości oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Na marginesie sprawy trzeba dodać, iż zgodnie z intencją skarżącego termin do uzupełnienia wniosku został w praktyce wydłużony. W piśmie z dnia 17 lipca 2008r. wskazał on, że część dokumentów odbierze z biura rachunkowego w dniu 19 lipca 2008r. Natomiast postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zostało wydane w dniu 31 lipca 2008r. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.